Thom Hoffman wil een ander beeld van Joost Zwagerman laten zien: 'Hij was bovenal een genereuze vriend'

Volgens Hoffman is in recente publicaties over Zwagerman vooral aandacht geweest voor diens moeilijke kanten en de donkere laatste jaren van zijn leven. Dat beeld vindt hij te eenzijdig. "Hoe kan het dat daar opeens zo'n enorm negatief beeld over ontstaat?", vroeg Hoffman zich af in De Perstribune. "Dat is onterecht. Het is een soort onrechtvaardigheid, ook naar iemand die zich niet meer kan verdedigen."

Een vriend die anderen vooruit hielp

Voor Hoffman was Zwagerman veel meer dan de getormenteerde schrijver die vaak wordt beschreven. Hij herinnert zich vooral een warme, nieuwsgierige en gulle vriend. "Genereuze, kwetsbare, lieve vriend Joost", vat hij zijn eerste gedachte samen wanneer zijn naam valt. Die generositeit komt volgens Hoffman in veel van de brieven terug. Zo beschrijft schrijver Peter Buwalda hoe Zwagerman hem hielp, inspireerde en actief kansen gaf binnen de literaire wereld. "Die generositeit lees ik in die latere publicaties over Joost nergens terug", zegt Hoffman. "En dat was toch werkelijk een dominerende factor in zijn karakter."

Op zoek naar de echte Joost

Het idee voor de bundel ontstond toen Hoffman oude brieven, foto's en persoonlijke documenten van Zwagerman terugvond in een doos op zolder. Dat bracht hem aan het denken over hoe zijn vriend tegenwoordig wordt herinnerd. "Misschien vergissen wij ons nu in literair Nederland over wie Joost was", vertelt hij. "Is die blik misschien niet correct en moeten we dat corrigeren?" Daarom vroeg hij schrijvers, journalisten, vrienden en voormalige collega's om hun herinneringen op papier te zetten. Het resultaat is een verzameling persoonlijke verhalen die samen een veelzijdig portret vormen. "Hier heb je 27 auteurs die terugblikken op Joost zoals hij was in hun ogen."

Vriendschap, kunst en nieuwsgierigheid

Hoffman en Zwagerman deelden een grote liefde voor kunst, literatuur en kennis. Samen maakten ze reizen naar steden als Venetië en Wenen, waar ze urenlang musea, kerken en kunstwerken bezochten. Hoffman herinnert zich hoe Zwagerman gefascineerd kon raken door dezelfde details als hijzelf. "Wij hebben een hele mooie kunstreis gemaakt", vertelt hij. "We vergaapten ons aan de schoonheid van Venetië."

Volgens Hoffman was die nieuwsgierigheid een van Zwagermans belangrijkste eigenschappen. Hij kon mensen enthousiast maken voor literatuur en beeldende kunst en inspireerde daarmee talloze schrijvers, kunstenaars en lezers. "Ja, hij heeft een muze geweest voor een heleboel mensen", concludeert Hoffman. "En die eer verdient hij ook." Met Lieve Joost hoopt hij dat lezers opnieuw kennismaken met de schrijver achter het publieke beeld.