Vooroordelen Generatie Z: 'Klagen over de jeugd is zo oud als de mensheid'

"Klagen over de jeugd is zo oud als de mensheid", zegt journalist Michiel de Hoog. "Experts zeggen dat mensen die ergens heel goed in zijn, de neiging hebben om af te geven op de jeugd van tegenwoordig. Dat is omdat ze nu ergens goed in zijn en denken dat ze dat als kind ook waren. Vervolgens vergelijken ze dan hun eigen imago als kind met de kinderen van nu." 

Generatiekloof in het voetbal

De Hoog betrekt het ook op de sport. Binnen het voetbal bijvoorbeeld: "Ze corrigeren elkaar te weinig, maar ik denk dat dat een beetje de nieuwe generatie is, dat ze lief zijn voor elkaar", concludeerde oud-bondscoach Ronald Koeman. Of voormalig profvoetballer Arjen Robben: "De manier zoals ik de sport beleefd heb, zie ik in mijn ogen nog iets te weinig terug. Het is een andere generatie met andere uitdagingen." 

Je kunt je ook afvragen, werkt het eigenlijk wel om je ploeggenoten keihard te corrigeren? "Er zijn ook veel spelers die daar heel veel last van hebben gehad en daardoor slechter gingen voetballen." De Hoog denkt dat een goede trainer goed let op hoe de spelers van nu zijn. "Blijf niet hangen in het verleden met de gedachtegang 'vroeger was het 'dat', dus dat moeten zij nu ook zijn'." 

'Ze zijn lui'

Sociaal psycholoog Kim Jansen vindt het een goede analyse dat we onszelf eigenlijk best vaak overschatten. "We vullen het allemaal wat rooskleuriger in. En dan zien we jongeren met hun onhebbelijkheden en hun valkuilen en vragen we ons af of ze nou echt niks kunnen." Daar komen vooroordelen uit voort die iedereen weleens voorbij hoort komen. Bijvoorbeeld: 'Ze zijn lui', 'ze zijn verwend', 'ze zijn veeleisend' en 'ze zijn werkschuw'. "We zijn altijd erg verbaasd over generatieverschillen, maar de tijdsgeest is nu anders. Historische gebeurtenissen, opvoedstijl, onderwijs: dingen veranderen. Generaties zijn niks anders dan de belichaming van de tijdsgeest."

Generatie Z neemt nu de eerste stappen in het volwassen leven en zijn "het product van een individualistisch tijdperk", zegt Jansen. "Een tijdperk van digitalisering en secularisering. Dus zij belichamen het zoeken naar vrijheid, flexibiliteit, het creëren van je eigen leven en opstaan voor je eigen behoeftes." De nieuwe generatie wil hun eigen leven organiseren en zelf bepalen welke banen en relaties daarbij passen. "Het aanpassen aan de gevestigde orde zijn ze niet zo goed in. En geef ze eigenlijk eens ongelijk", aldus Jansen.

Ongeduldig

Ook wordt weleens het vooroordeel geroepen dat kinderen ongeduldiger zijn dan vroeger. Wetenschappers voeren al jarenlang de befaamde marshmellowtest van psycholoog Walter Mischel uit bij kinderen. Die kinderen krijgen dan een snoepje van een volwassene die daarna de kamer verlaat en een belofte doet: 'Als je het snoepje nog niet hebt opgegeten als ik terugkom, krijg je er twee.' "Daar kwam uit dat kinderen van nu beter zijn in het uitstellen van behoeftes", vertelt De Hoog. Jansen ziet dit dan weer niet terug. "Ik vind de jonge generatie wel echt ongeduldig, bijvoorbeeld als het gaat om snel een goede baan willen, veel verdienen, promotie maken en meteen de perfecte relatie willen hebben."

Maar ze ziet ook mooie veranderingen bij de jongeren van nu. "Ze zijn activistisch, sluiten zich meer aan bij boekenclubs, kerkgroepen, zangkoren, vogelaarsgroepen, noem het maar op. Ze zijn bijvoorbeeld ook collectiever en gaan meer de natuur in." Jansen ziet vaak positieve veranderingen, voornamelijk bij de jonge groep.