Hoogleraar Remco Breuker: 'Levensstandaard Noord-Korea neemt toe dankzij oorlog in Oekraïne'

Noord-Korea heeft de afgelopen jaren de banden met Rusland flink aangehaald. Volgens Breuker is geld een belangrijke reden voor de steun aan de oorlog. "De levensstandaard van Noord-Korea neemt nu toe. Dankzij het bloed van de jonge jongens die daar hun leven opgeven of hun arm en hun been achterlaten."

Maar volgens de hoogleraar gaat de samenwerking tussen Noord-Korea en Rusland verder dan alleen geld. Het regime van Kim Jong-un ziet Rusland volgens Breuker als een belangrijke nieuwe vriend op het wereldtoneel. "Noord-Korea heeft nu ook voor het eerst sinds het vallen van de muur het idee dat het in de wereld leeft met vrienden. En wat doe je met vrienden? En wat doet Noord-Korea ook? Heel consistent: met vrienden steun je. Hoe steun je die? Door soldaten te sturen."

Rusland zou zich ondertussen voorbereiden op de komst van 30.000 tot 50.000 Noord-Koreaanse militairen. Sinds 2024 zijn al duizenden Noord-Koreanen naar Rusland gestuurd. Breuker vindt het onbegrijpelijk dat daar internationaal volgens hem te weinig op wordt gereageerd. "Als je een gedachteoefening doet en je vervangt Noord-Korea door Iran, wat zou onze reactie zijn geweest als Iran 30.000 tot 50.000 soldaten met ballistische raketten naar Oekraïne had gestuurd? Dan had de NAVO op zijn achterste poten gestaan en volkomen terecht. Omdat het Noord-Korea is, doen we dat blijkbaar niet."

Minder afhankelijk van China

De samenwerking met Rusland heeft volgens Breuker ook een geopolitieke reden. Noord-Korea is sterk afhankelijk van China, maar krijgt door de banden met Rusland meer ruimte om die afhankelijkheid te verkleinen. "Wat je ziet: Noord-Korea is voor statistieken die met Noord-Korea betrekking hebben, moet je altijd met een korreltje zout nemen. Maar iedereen is het er wel over eens dat meer dan 90 procent van de import en meer dan 90 procent van de export van en naar Noord-Korea gaat via China. Het is heel afhankelijk."

De groeiende invloed van Noord-Korea staat volgens Breuker niet op zichzelf. De machtsverhoudingen in de wereld verschuiven steeds meer richting Oost-Azië, terwijl Nederland volgens hem nog te veel door een Amerikaanse bril naar de wereld kijkt. "We hebben de afgelopen decennia misschien toch een beetje te veilig gewaand in een wereld die heel erg hard is veranderd. Zonder goed om ons heen te kijken. En als we om ons heen kijken, en dat doen we nog steeds denk ik wel, dan kijken we echt lief door Amerikaanse ogen. Waardoor we gewoon heel veel niet zien."

'Een harde werkelijkheid'

Volgens Breuker is de economische en geopolitieke opmars van Oost-Azië allang zichtbaar in het dagelijks leven. "Je ziet gewoon de afgelopen decennia, de laatste 20, 30 jaar, dat zeker Oost-Azië een veel belangrijkere rol is gaan spelen in de wereld. Japan vanaf de jaren 80. China nu. Daartussenin Zuid-Korea, hebben we het heel lang niet gezien."

Hij wijst op de spullen die Nederlanders dagelijks gebruiken. "Dus je ziet wat er in een gemiddeld Nederlands huis staat. Een tv, een mobieltje, een auto, noem maar op. En waar dat bedacht is, waar dat gebouwd is en waar vanuit dat verkocht is, en waar het geld naartoe gaat, waar de winst naartoe gaat: een groot deel is niet meer Amerika of de Verenigde Staten of Nederland, maar Oost-Azië."

Volgens Breuker moeten we daarom af van het idee dat producten uit Oost-Azië kwalitatief minderwaardig zijn. "We doen nog een beetje alsof dat niet het geval is en of alles wat uit Azië komt, zeker Oost-Azië, het is allemaal net niet helemaal. China heeft ons aan alle kanten ingehaald. Zuid-Korea ook, ook al lang. En dat is een harde werkelijkheid waar we eigenlijk niet aan willen."

Blik verbreden

Breuker noemt Nederland daarom "geopolitiek ongeletterd". Volgens hem is het land te lang sterk gericht geweest op de Verenigde Staten, terwijl de wereldorde verandert. "Dat is niet zozeer een kantelpunt als wel een opeenstapeling. Je zou zeggen dat het vanaf 1945 zo is. Dankzij de Amerikaanse hulp is Nederland bevrijd. Nederland is natuurlijk altijd een hele trouwe bondgenoot geweest van de VS. En dat werkt nu niet meer zo met een Amerikaanse afkeer van Europa."

Nederland zou volgens Breuker daarom veel meer moeten investeren in de relaties met Zuid-Korea, Japan en Taiwan. "Grootschalige uitwisselingsprogramma's tussen de twee landen opzetten. Op alle niveaus." Die uitwisseling moet volgens hem verder gaan dan diplomaten en wetenschappers. "Het gaat gewoon over scholieren. Stuur scholieren over en weer. Voor een jaar. Leer elkaar kennen. Dan krijg je de zogenaamde oliemannetjes en olievrouwtjes die elkaars samenleving kennen. En op basis daarvan kan je veel nader tot elkaar komen."

De boodschap van Breuker is daarmee duidelijk: Nederland moet zich volgens hem aanpassen aan een wereld waarin Oost-Azië een steeds grotere rol speelt. "De wereld is al heel lang veranderd. Maar we doen nog een beetje alsof dat niet het geval is."