Staat Nederland straks weer aan het roer van de ECB? 'Het is vooral heel politiek'

"De president van de ECB heeft een van de belangrijkste posities in Europa", vertelt Bakker in WNL In de Kantine. "De voornaamste taak is het beschermen van de euro. Dat moet een sterke munt blijven."

De Nederlander Wim Duisenberg (1935–2005) was van 1998 tot 2003 de eerste ECB-president. Hij begeleidde de overgang van alle verschillende munten in Europa naar de euro. "Daarom werd hij ook wel Mr. Euro genoemd."

Nu doet Klaas Knot een gooi naar de functie. Hij was veertien jaar president van De Nederlandsche Bank en maakte in die periode ook deel uit van de Raad van Bestuur van de ECB. Daarnaast was hij voorzitter van de internationale Financial Stability Board en bekleedde hij eerder functies bij het ministerie van Financiën en het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Zijn Spaanse 'concurrent' De Cos is momenteel directeur van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) en was eerder president van de Spaanse centrale bank. Met zijn indrukwekkende cv geldt hij als een van de belangrijkste kandidaten voor het ECB-presidentschap.

'Gevoel dat er ten minste op de euro wordt gepast'

De Europese regeringsleiders beslissen uiteindelijk wie de nieuwe president wordt. De keuze tussen een Nederlander en een Spanjaard kan veel uitmaken. Bakker verwacht dat premiers uit Noord-Europa voor Knot zullen pleiten. Met een Nederlander aan het roer heeft het Noorden het gevoel dat er ten minste op de euro wordt gepast, zegt hij. "Maar in Zuid-Europa vinden ze dat soms niet zo leuk."

Dat heeft onder meer te maken met de gevolgen van renteverhogingen. Als de ECB de rente verhoogt om inflatie te bestrijden, stijgen ook de rentelasten op de staatsschuld. Dat kan landen met grote schulden, zoals Frankrijk, extra hard raken. Bakker legt uit: "Als er inflatie moet worden bestreden, zeggen ze in het Noorden vaak: dan moet de rente omhoog. Maar dan gaat dus ook die rente op de staatsschuld omhoog. In Frankrijk hebben we natuurlijk allemaal onlangs die protesten gezien. En ook de grote zorgen daar over de financiële situatie. Daar zijn ze elke maand een vermogen kwijt aan rentelasten."

'Jetten moet voor Knot gaan lopen'

Er zal tijdens de EU-top dan ook volop gelobbyd worden. Bakker vertelt dat premier Rob Jetten steun zal moeten verzamelen voor Knot, terwijl de Spaanse premier Pedro Sánchez zijn kandidaat zal promoten. "Jetten moet echt voor Knot gaan lopen. Hij heeft misschien een voorsprong. Het kan zijn dat Sánchez niet komt vanwege de verkiezingscampagne in eigen land."

Een groot verschil tussen de Nederlandse en Spaanse kandidaat ziet de EU-verslaggever niet. "Want ook die Spanjaard heeft al een keer in de clinch gelegen met de Spaanse regering, omdat die eigenlijk een beetje noordelijk reageerde op de financiële situatie. Het is vooral heel erg politiek. Want Frankrijk wil ook graag altijd een stevige vinger in de pap hebben. Als Knot de positie krijgt, wordt dat een beetje gezien als een soort proxy van Duitsland. Eentje uit het Noorden."

Daarbij komen er binnen de ECB meer belangrijke functies vrij, waaronder die van hoofdeconoom en posities in het bestuur. Ook daarover wordt achter de schermen onderhandeld. "Er gaat een politiek spel plaatsvinden waar waarschijnlijk Frankrijk op die baan van hoofdeconoom aast. En dan is de vraag wie dan de president mag worden."