Welk land komt het beste uit het akkoord tussen de VS en de Iran?

"Amerika heeft tot op zekere hoogte bereikt wat ze wilde", zegt Petersen. "Een belangrijke doelstellng was om de nucleaire ambities van Iran af te toppen en dat is volgens het document dat nu bekend is geworden, gelukt."

Trump doet concessies 

Toch heeft de VS volgens Petersen ook concessies gedaan: "Trump heeft eerder gezegd dat er nooit geld naar Iran zou moeten gaan. Maar dat gebeurt nu wel." Het gaat om ten minste 300 miljard dollar voor wederopbouw en economische ontwikkeling van Iran. De VS maakt hiervoor een plan met 'regionale partijen'. 

Toen de oorlog begon, zei de VS burgers van Iran te willen helpen die het regime omver willen gooien. "Dat is volledig uit de ambities verdwenen. Trump heeft gezegd met de luchtaanvallen 'dit creëert de omgeving voor de bevolking om op te staan', dat is niet gebeurd. Inmiddels is dat helemaal uit de teksten verdwenen."

Ook zal de VS zich inzetten om alle sancties tegen Iran op te heffen, inclusief resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Daarnaast zullen de Iraanse bevroren tegoeden worden vrijgegeven.

Gunstig voor Iraans regime  

"Het akkoord levert voor Iran heel wat op", zegt Aarts. "Maar het is wel met een enorme prijs gekomen, want Iran is natuurlijk economoisch, militair getroffen. En de diplomatieke relaties zijn slechter dan ze ooit geweest zijn. Met name de economie heeft een enorme dreun gekregen." 

Het volgens Aarts nog maar de vraag of de 300 miljard voldoende is om alle schade te herstellen: "Maar ik denk wel deze raamtekst bijna door Iran geschreven is, zou je kunnen zeggen. Het regime in Iran is een regime van militairen. Die zijn nu sterker dan ze eerst waren. Ze hebben veel meer zelfvertrouwen gekregen, wat gereflecteerd wordt in dit verdrag."

Iran mag onmiddelijk weer olie gaan exporteren. Aan de andere kant is afgesproken dat Iran geen kernwapens zal ontwikkelen of aanschaffen. De Iraanse uraniumvoorraad zal worden verdund. In het definitieve akkoord zullen de precieze afspraken worden vastgelegd.

Israël niet blij met akkoord

In Israël valt het akkoord tussen de VS en Iran slecht: "Ze hebben het over 'desastreus'", zegt Polak. "De pluspunten voor Iran worden in Israël gezien als verliespunten. Het voornaamste gevoel is 'Trump heeft ons het karwei niet laten afmaken', Netanyahu wil natuurlijk doorvechten."

In het plan staat onder meer dat er een einde komt aan de oorlog op alle fronten, ook in Libanon. Dat zou betekenen dat Israël de aanvallen op het buurland moet staken. Het is nog maar de vraag of de Israëlische premier Netanyahu dat zal doen. Israël is geen partij bij de overeenkomst en tot nu toe heeft Netanyahu altijd geweigerd de oorlog te stoppen.

"Ik heb niemand in Israël gehoord die hier positief over is", aldus Polak. "Alle doelstellingen die ze hadden; regime change, nucleaire wapens, raketten en de bondgenoten van Iran uitschakelen is allemaal niet gebeurd."