Buitenland
NOS

Hoe krijg je de VS en Iran om tafel?

foto: ANPfoto: ANP
  1. Nieuwschevron right
  2. Hoe krijg je de VS en Iran om tafel?

Het is onduidelijk of de Verenigde Staten en Iran nu wel of niet in onderhandeling zijn over een einde aan de oorlog. Trump zegt van wel, maar Iran ontkent in alle toonaarden. Paul Aarts, politicoloog en Midden-Oostenkenner, was te gast in NOS Met het Oog op Morgen. Hij gelooft niet dat de landen daadwerkelijk in gesprek zijn: “Je mag het nooit helemaal uitsluiten, maar het lijkt mij heel onwaarschijnlijk.”

Video niet beschikbaar

Er zijn verschillende bevriende landen die een dialoog tussen de VS en Iran tot stand proberen te brengen. Zo worden Turkije en Egypte genoemd, maar is het vooral Pakistan dat zich hiervoor inzet. Volgens Aarts doet het land dat vooral om zichzelf diplomatiek op de kaart te zetten, maar heeft het land er ook een economisch belang bij. Een groot deel van de Pakistaanse bevolking kan de hogere prijzen die ontstaan zijn als gevolg van de oorlog namelijk niet betalen.

15-puntenplan

Het 15-puntenplan van de Verenigde Staten, waarvan de letterlijke tekst niet bekend is, bevat volgens Aarts “buiten de realiteit staande eisen” waardoor hij het niet waarschijnlijk acht dat er een dialoog is tussen Iran en de Verenigde Staten. Iran heeft de controle over de straat van Hormuz en voelt zich daardoor gesterkt in de oorlog. “Ondanks dat de militaire overmacht van Israël en de VS groot is, heeft Iran wel enorm gescoord.”

Het huidige 15-puntenplan is bijna een kopie van het plan dat vorig jaar op tafel lag tijdens onderhandelingen, legt Aarts uit. Die onderhandelingen werden verstoord door de Twaalfdaagse Oorlog tussen Iran en Israël. In dit plan wordt totale nucleaire ontwapening geëist, dat Iran de Straat van Hormuz opgeeft, en ook dat het land het ballistisch rakettenprogramma opgeeft. “Als je kijkt naar de feitelijke oorlogshandelingen van deze weken, dan zie je dat dat het enige wapen is, samen met drones dat Iran kan inzetten. Dus daar zullen ze never, never, never aan toegeven.”

Onderhandelingen

Andersom zet ook Iran hoog in met hun tegenvoorstel: als de VS en Israël stoppen met hun bombardementen moeten ze ook nog betalen voor de schade in Iran. Daarnaast moet de straat van Hormuz worden erkend als een Iraanse zeestraat. Aarts: “Zo voer je onderhandelingen. Je zet hoog in. En dan hoop je toch ergens iets lager uit te komen.”

Toch is er één punt in het 15-puntenplan dat wel tegemoet komt aan de wensen van de Iraniërs. “Trump schijnt toegezegd te hebben dat als Iran voldoet aan al die eisen die gesteld worden, dat hij van plan is om de sancties op te heffen.” Dit zou gaan om sancties die al jarenlang in stand zijn en die “eigenlijk de grootste steen des aanstoots voor Iran zijn”, benadrukt Aarts.

Einde oorlog?

Het einde van de oorlog is volgens Aarts nog ver weg: “Iran wil de pijn zo hoog mogelijk opvoeren, door horizontale escalatie. Dus het verbreden van de strijd over de hele regio, wat ze sinds een paar weken doen. Gewoon overal bombarderen.” Volgens Aarts heeft Iran de naïeve verwachting dat Trump dan uiteindelijk met een ander plan komt. “Ik denk dat dit nog een hele tijd doorgaat. Maar ik heb ontzettend graag ongelijk.”

Hoe krijg je de VS en Iran om tafel?

Met het Oog op Morgen

NOS Met het Oog op Morgen brengt aan het eind van de dag een overzicht van het nieuws, de ochtendkranten en journalistieke interviews met mensen in en achter het nieuws, omlijst door mooie muziek.

Het Oog is er elke dag van 23:00 tot 00:00. De presentatie wordt dagelijks afgewisseld tussen onder andere Lucella Carasso, Winfried Baijens, Coen Verbraak, Sheila Sitalsing, Chris Kijne, Elisabeth Steinz, Mieke van der Weij, Simone Weimans, Rob Trip en Wilfried de Jong.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl