Buitenland

Fantastisch chaotisch en disfunctioneel: 2022 was rampjaar in Verenigd Koninkrijk

KRO-NCRV
foto: ANP
  1. Nieuwschevron right
  2. Fantastisch chaotisch en disfunctioneel: 2022 was rampjaar in Verenigd Koninkrijk

Drie premiers, tientallen aftredende bewindslieden, massastakingen, een overleden koningin, een vertrokken prins en de pond die kelderde tot het niveau van 1985: er gebeurde dit jaar veel in het Verenigd Koninkrijk. "Het was een heel opmerkelijk jaar, vooral in negatieve zin. Het was fantastisch chaotisch en disfunctioneel, alles kwam samen", zegt correspondent Lia van Bekhoven bij Spraakmakers.

Het was een fantastisch interessant jaar voor veel correspondenten, zegt Van Bekhoven. "Maar ik denk dat Britten zelf nog aan het bijkomen zijn."

Trots op mooie staatsbegrafenis

Hoewel er ook op politiek en economisch vlak veel gebeurde, noemt de correspondent het overlijden van Queen Elizabeth II hét moment van 2022. "Ze zat zeventig jaar op de troon. De Britten waren zó gewend aan haar aanwezigheid. Voor de meeste Britten was er maar één staatshoofd." Van Bekhoven had dat ook gedacht dat er een 'spontane zenuwinstorting' in het land zou plaatsvinden, maar dat viel volgens haar mee. "De overgang was totaal rimpelloos. De nieuwe man stond al klaar en nam het over alsof het heel vanzelfsprekend was."

De tien dagen van nationale rouw hielp hierbij, denkt Van Bekhoven. "En natuurlijk een prachtige staatsbegrafenis, zoals alleen de Britten dat kunnen." Die begrafenis was ook een van de weinige momenten van trots, vertelt Van Bekhoven. "Brexit heeft de Britten minder belangrijk gemaakt op het internationale toneel, het land is een lachertje geworden. Maar niemand die het staatshoofd zo kan begraven als Britten dat kunnen."

'Alsof niets meer werkt'

"Mensen met wie ik spreek zeggen het allemaal: het is alsof er niks meer werk", aldus de correspondent. "Treinen die uitvallen, stakingen, gaten in de wegen, krotwoningen die niet gerepareerd worden, patiënten die overlijden omdat ze twintig uur of langer op ambulances moeten wachten. Dat tekent niet alleen de feitelijkheden voor heel veel mensen die in Groot-Brittannië wonen, maar ook de stemming in het land."

Dit 'rampjaar' komt niet uit de lucht vallen, legt Van Bekhoven uit. "Sinds de financiële crisis van 2008 is er in Groot-Brittannië keihard bezuinigd. Als je als overheid niet meer investeert in belangrijke instituten zoals de gezondheidszorg, het onderwijs, justitie, politie, openbaar vervoer, dan merk je dat", zegt ze. "Al die instituten kunnen het bijna niet meer aan en lopen nu op hun tandvlees. Ze kregen ook nog een klap van de coronacrisis en daarna natuurlijk de gevolgen van de stijging in de kosten van het levensonderhoud door de oorlog in Oekraïne. Daarbovenop komt ook nog Brexit. Het kwam allemaal dit jaar bij elkaar en ik denk dat de politiek dat onderstreepte: het drama, de disfunctionaliteit."

Wat brengt de toekomst?

"De verwachtingen voor de toekomst zijn zo ontzettend laag", zegt Van Bekhoven. Volgens haar geldt dit ook voor de toekomst van de monarchie. "De populariteit van Charles is vrij groot, dat zal zo blijven tot en met de kroning in mei. Daarna gaat de hype wat afnemen", zegt de correspondent. "Britten gaan aan hem wennen en gaan zich herinneren waarom Charles nooit zo populair was als zijn moeder. Ze gaan zich herinneren dat hij op grote voet leeft, veeleisend is, dat hij houdt van mooie en dure spullen", legt ze uit. "Terwijl zijn moeder dan vooral herinnerd gaat worden als de vrouw die door de paleisgangen liep om 's avonds laat het licht uit te doen, als de vrouw die uit Tupperware doosjes haar ontbijt at."

Van Bekhoven denkt wel dat Charles beseft dat de Britse economie in een recessie zit. "Medewerkers van het paleis spraken in eerste instantie van een kroning die was bedeesd en kalmer zou zijn. Maar daar zijn ze toch vanaf gestapt. De Britten willen een monarchie zoals ze die hebben. Ze willen al die pracht en praal. En als je het in huis hebt, dan kun je het net zo goed laten zien."

Zijn er dan helemaal geen lichtpuntjes voor het land aan de andere kant van de Noordzee? "Ik hoop dat de Britten in 2023 kunnen vasthouden aan hun onofficiële volklied: Always Look on the Bright Side of Life."

Spraakmakers Community

Niet alleen luisteren, maar ook meepraten? In de Spraakmakers Community kun je reageren op de stelling van Stand.nl, mee- en napraten over onze uitzending en je vraag stellen aan een bekende Spraakmaker. Aanmelden kan hier.

Ster advertentie
Ster advertentie