Wat valt er te leren van de ebola-uitbraak in West-Afrika van tien jaar geleden?

Als Broere luistert naar een kort fragment uit één van die reportages, ziet hij het hele tafereel weer voor zich. "Het was natuurlijk een hele emotioneel geladen situatie.
Mensen in Liberia die de opdracht hadden van het Rode Kruis om waarschijnlijk een aan ebola gestorven iemand weg te halen in een bodybag." Vanwege het besmmetingsgevaar moest dat erg snel gebeuren, zegt Broere. "En dat leidde tot een enorme consternatie in het huis en daarna in de buurt."

Veiligheidsmaatregelen

Op de beelden van die reportage is te zien dat Broere en zijn cameraman geen beschermende kleding dragen, terwijl ebola-doden worden weggedragen. "Het werd in die zin niet van ons gevraagd. En ook dat is een heel groot verschil met nu." Broere beschrijft hoe de veiligheidsmaatregelen voor journalisten destijds anders waren.  Zo maakte hij een reportage over een gezin in een volkswijk in Sierra Leone dat in quarantaine zat. 

"En dat ze in quarantaine zaten bleek dan uit het feit dat er een soort wasdraad om de tuin was gespeld. En dan zie je op de beelden dat ik met mijn microfoon daar overheen die man vraag. En hoe gaat het nu? En daarna ben ik naar Nederland gekomen." Eenmaal terug in Nederland kon Broere gewoon naar een inzamelingsdag voor slachtoffers van ebola. "Maar je kunt je dat niet voorstellen. Het zou nu onmogelijk zijn om niet meteen in quarantaine te moeten." 

Wantrouwen

Broere denkt dat hulpverlening in de huidige situatie lastiger is dan in West-Afrika tien jaar geleden. Zo zijn er weinig wegen en is er eigenlijk geen bestaande infrastructuur op het gebied van gezondheidszorg, zegt hij. "En het wantrouwen van mensen is ook enorm sterk. Veel sterker dan dat dat bijvoorbeeld in 2014 in West-Afrika was." 

"In Sierra Leone hoorden we dan: 'Ebola is real, wash your hands.' Maar mensen in Oost-Congo zeggen bijvoorbeeld nu, is het wel echt waar? Is het wel echt zo ernstig?" Volgens Broere is dat wantrouwen een belangrijke factor in het bemoeilijken van hulpverlening. "Als dat op een gegeven moment in de hoofden van mensen gaat spinnen, en er komt dan ook het verdriet bij en de rouw van mensen die zijn overleden, dan kan het ook gewoon uit de hand lopen." 

Huidige situatie

Tien jaar geleden overleden er 11.000 mensen aan ebola in West-Afrika. Tot nu toe zijn er 91 doden gemeld in de huidige uitbraak. Toch is het gebied van de huidige ebola-uitbraak wezenlijk anders dan het gebied waar ebola tien jaar geleden uitbrak. Oost-Congo is toch voornamelijk een plattelandsgebied, volgens Broere. "Er is heel erg weinig. En dan wordt het ook gewoon heel erg moeilijk om mensen daar te bereiken en die hulp echt ter plekke te laten komen."

Broere benadrukt dat hij geen medisch deskundige is, maar heeft toch lichte hoop dat de huidige uitbraak relatief klein blijft. "Kijkend hoe het tot nu toe verloopt, bijvoorbeeld ook geen nieuwe besmetting vandaag in Uganda, wat dan toch ook een brandhaard is, dat is veelzeggend."