Waarom horen we zo weinig over de overstromingen in Tibet?

Het was hoogstwaarschijnlijk een aardbeving in het grensgebied tussen Nepal en Tibet die zorgde voor deze grootschalige ramp. Een gletsjer brak af en veroorzaakte de allesverwoestende overstromingen. "Die lawine van modder, water en ijs is Nepal ingestroomd en heeft daar dus nog duizenden meer slachtoffers gemaakt", legt China-correspondent Tabitha Speelman uit. Het dodental in Nepal is inmiddels opgelopen tot 1300, duizenden mensen worden vermist. In Tibet zijn 43 mensen om het leven gekomen en zijn er honderden vermisten. "De ramp was wel echt groter in Nepal", vertelt Speelman. Over de precieze schade in Tibet blijft echter ook veel onduidelijk. 

Informatievoorziening

Op Chinese platforms werden snel na de ramp beelden gedeeld die een indicatie gaven van de ernst ervan. "De beelden die de schaal van de ramp weergeven, werden verwijderd", vertelt Voorzitter van Students for a Free Tibet, Nyima Rinchen Dorjee. In plaats daarvan werd het narratief verschoven naar de reactie van de Chinese overheid. "China is heel voorzichtig en secuur in de informatievoorziening", vertelt ze. Nieuws uit het land komt bovendien amper de landsgrenzen over. Buitenlandse pers is er niet welkom, behalve tijdens georganiseerde persreizen. Het is moeilijk voor het buitenland om überhaupt informatie te krijgen. 

Al wordt die druk nu nog verder opgevoerd. Dat komt vooral omdat er veel buitenlandse slachtoffers zijn. "Er komt ook kritiek vanuit diplomaten of buitenlandse overheden dat ze te weinig informatie krijgen over de slachtoffers", vertelt Speelman. Volgens Rinchen Dorjee wordt daarmee een groter probleem blootgelegd. "Tibetanen binnen Tibet worden nog altijd onderdrukt", zegt ze. Speelman ziet niet meteen een groter belang vanuit China om informatie achter te houden. Waar dat wellicht wel het geval is bij gevoelige politieke zaken, lijkt hier geen reden om te liegen. Het is volgens haar de normale gang van zaken om voorzichtig om te gaan met informatie. "Dat komt door de gespannen verhoudingen tussen de autonome regio Tibet en de Chinese regering in Beijing", vertelt ze.

Censuur

Rinchen Dorjee maakt zich zorgen, zowel over de Tibetanen als de omvang van de ramp. Tegelijkertijd maakt de situatie duidelijk dat vrijheden worden ingeperkt. "We weten dat inmiddels negentien mensen uit Tibet zijn gearresteerd", vertelt Rinchen Dorjee. Zij zouden het verkeerde dodental hebben genoemd. "Je moet je voorstellen dat als je nog niet veel weet over de schaal van de ramp, maar je ziet wel beelden ervan voorbijkomen en je hoort de cijfers dat je gevoelsmatig denkt dat er iets niet klopt. Dat zou je eigenlijk vrijelijk moeten kunnen benoemen. Die mensen wordt eigenlijk de mond gesnoerd en ze worden gearresteerd. (...) Er is wel degelijk sprake van censuur." 

Wat wél naar buiten wordt gebracht door de Chinese autoriteiten heeft een andere lading, vertelt Speelman. "De focus ligt dan heel erg op hoe goed de reddingswerkers het doen, hoe de premiere langskwam, de reactie vanuit de Chinese staat." Tegelijkertijd worden de persoonlijke verhalen van slachtoffers verteld - al gaat dit amper over Tibetanen maar meer over Han-Chinezen in Tibet. "Ze willen benadrukken dat Tibet deel uitmaakt van China."