Sylvana Simons over Jesse Jackson: 'Een levende legende is heengegaan'

Jesse Jackson werd geboren in de Verenigde Staten in 1941. "Een tijd waarin Zwarte Amerikanen weliswaar bevrijd waren van de slavernij, maar in eigen land alsnog als tweederangsburgers leefden", beschrijft Simons. Jackson zag om zich heen dat de Zwarte Amerikaanse bevolking een groep was "zonder trots, zonder geschiedenis om trots op te zijn, zonder gevoel van eigenwaarde of zelfbewustzijn". Zijn strijd ging over "gelijke startposities: de kans om een volwaardige start te maken na jaren van onderdrukking en slavernij", vertelt Simons. 

Brief over zwarte piet 

Simons beschrijft hoe Jackson de zwarte Amerikaanse bevolking emancipeerde. In een uitzending van Sesamstraat in 1972, bijvoorbeeld, sprak hij het jonge publiek toe. "Ik mag dan jong zijn, maar ik ben iemand. Ik ben zwart, mooi en trots", liet hij de kinderen scanderen. Volgens Simons een “hartstikke mooie manier om kinderen een gevoel van eigenwaarde te geven."

Ook voor de rechten van andere gemarginaliseerde groepen maakte Jesse Jackson zich hard. "Hij begreep al snel dat er altijd sprake is van een relatie tussen groepen die gemarginaliseerd worden, of buiten de systemen dreigen te vallen. Wat wij tegenwoordig intersectionaliteit noemen, was voor Jackson toen al één van de kernen van zijn activisme", aldus Simons.  

Ook in Nederland liet Jackson van zich horen. Zo heeft hij zelfs Mark Rutte nog een brief geschreven waarin hij "de hele Zwarte Pieten-kwestie adresseerde, en zei: zullen we daar niet eens mee ophouden?", vertelt Simons.

Overwinning Obama 'groot cadeau' voor Jackson

In de jaren ’60 sloot Jackson zich aan bij Martin Luther King’s beweging en vanaf toen werkten ze nauw samen. Na de moord op King  en Malcolm X, werkte Jackson onvermoeibaar verder. "Jackson was eigenlijk alles waartoe Martin Luther King en Malcolm X de kansen niet toe hebben gekregen", legt Simons uit. “De kern van activisme is ook de wetenschap dat je naar grote waarschijnlijkheid geen getuige zult zijn van hetgeen waarvoor je strijdt. Jackson heeft wel getuige mogen zijn, meent Simons: "Bij de inauguratie van Obama liet hij zijn tranen lopen. Hij stond daar, en je kon zien dat hij dacht: 'Ik had nooit gedacht dat ik deze dag zou meemaken'. Het meemaken van dit moment was misschien wel het grootste cadeau van zijn leven." 

Simons benadrukt de oprechtheid van zijn strijd. Jackson zelf heeft twee keer een gooi naar het presidentschap gedaan, in 1984 en 1998. Dit deed hij volgens Simons niet omdat hij zo graag de baas wilde zijn. "Er zat een oprechte ideologie achter", aldus Simons. "Het ging hem niet om zijn ego. Het ging hem echt om het beste voor iedereen. Alles was voor iedereen. En ik denk dat we heel dankbaar mogen zijn dat Jesse Jackson er was. Zonder Jackson was er bijvoorbeeld geen Obama", legt ze uit. "Een levende legende is heengegaan."