Draagvlak voor Zelensky blijft groot, zegt Nederlandse boer in Oekraïne: 'Russische propaganda in het Westen werkt enorm goed'

Eerder deze maand gingen duizenden Oekraïners de straat op nadat Zelensky defensieminister Mychajlo Fedorov ontsloeg. Fedorov was populair vanwege zijn modernisering van het leger, onder meer met drones, en zijn strijd tegen corruptie. Veel demonstranten vreesden dat die hervormingen zouden worden teruggedraaid.

Onder druk van de protesten ontsloeg Zelensky uiteindelijk wel opperbevelhebber Oleksandr Syrsky, met wie Fedorov al langer botste. Syrsky werd vervangen door de als hervormingsgezind bekendstaande generaal Mychajlo Drapaty. Fedorov weigerde ondertussen een andere functie binnen de regering, omdat hij alleen als defensieminister zijn hervormingen wilde voortzetten.

De demonstraties tegen het vertrek van Fedorov waren de grootste tegen Zelensky sinds het begin van de Russische invasie, ruim vier jaar geleden. Volgens Huizinga betekent dat niet dat het draagvlak voor de president afbrokkelt. "Nee, dat denk ik niet. Absoluut niet zelfs. Ik denk nog steeds dat hij het hartstikke goed doet."

"Dat er gedemonstreerd wordt tegen beslissingen van de overheid, geeft al aan dat Oekraïne gewoon een democratie is en dat protesten gevolgen kunnen hebben, in dit geval dat de opperbevelhebber (Syrsky, red.) ontslagen is", zegt Huizinga. "Dat is ook niet zo erg. Die man is 61 jaar. Hij is een goede generaal en heeft veel goeds gedaan voor Oekraïne, maar die Fedorov is 35 jaar, ontzettend slim en ontzettend technisch. Dit was denk ik een clash tussen generaties."

Zelensky schaarde zich in eerste instantie achter Syrsky. "Hij dacht: laat ik hem maar het voordeel van de twijfel geven, maar daar was de bevolking het niet mee eens. En dus heeft Zelensky de oude Syrsky ontslagen en een jonge generaal neergezet, Drapaty." Volgens Huizinga laat dat zien dat Zelensky luistert naar de bevolking. "Uit de protesten en demonstraties blijkt dat het Oekraïense volk dit besluit steunt, dus dat is weer hartstikke goed."

'Oekraïne wil geen land opgeven'

Ondertussen ligt de frontlinie al jaren vrijwel op dezelfde plek en wordt steeds vaker de vraag gesteld of Oekraïne grondgebied zou moeten opgeven voor vrede. Volgens Huizinga is dat geen oplossing. "Ik weet dat die discussie speelt, maar je moet niet vergeten dat in het Westen de Russische propaganda ontzettend goed werkt en ontzettend geniepig binnensijpelt."

"De Russen willen jullie doen geloven dat als wij land opgeven, ze dan stoppen, maar zo werkt het natuurlijk niet met die Russen", zegt de Nederlander. "Je moet ze heel hard onder druk zetten, heel hard aanpakken, zoals we met z'n allen nu doen, en daar moeten we mee doorgaan tot het eind. Dan worden de Russen wel tot een staakt-het-vuren gedwongen op de frontlinie zoals die nu ligt. Vanaf daar kun je diplomatiek proberen de boel te ontwarren. Daar gaan nog tientallen jaren overheen."

Volgens Huizinga wil het Oekraïense volk in ieder geval geen grondgebied opgeven voor vrede. "Ik zat laatst bij een chauffeur op de tractor. Hij is zijn neefje en broer kwijtgeraakt, hij heeft genoeg ellende door de oorlog meegemaakt. Ik vroeg aan hem: moeten we de boel maar opgeven? Hij zei met stellige overtuiging: 'Dat nooit!' En zo staat eigenlijk elke Oekraïner erin, daar hoef je niet aan te twijfelen."

Graanexport onder druk

Oekraïne is ondanks de oorlog nog altijd de graanschuur van Europa, maar het exporteren van graan wordt steeds moeilijker, merkt ook Huizinga. Rusland valt Oekraïense schepen aan om de export te belemmeren en richt zich ook op infrastructuur, zoals graansilo's. Voor de kust van Odesa zonk gisteren een vrachtschip met Oekraïens graan, nadat het een week eerder door een Russische aanval was geraakt.

Huizinga: "Het is dezelfde situatie als in het begin van de oorlog. Toen hadden de Russen de Zwarte Zee geblokkeerd met oorlogsschepen en kon er geen schip in of uit. Nu is het gewoon te gevaarlijk voor de schepen om te varen. Er zijn al meerdere schepen geraakt en gisteren is een schip dat geraakt is gezonken. Zo zijn er al vijf, zes, zeven of misschien wel tien schepen geraakt. Nu ligt het helemaal stil."

Oekraïne exporteert in een normaal jaar zo'n 55 tot 60 miljoen ton graan. Per dag vertrekken normaal gesproken vijf à zes volgeladen graanschepen uit Oekraïne, zegt Huizinga, van wie zestig procent van de omzet komt uit de export van graan. "Als je hetzelfde zou willen doen met vrachtauto's, kost dat tien dagen. En dan moet je het nog via een haven in Polen of Roemenië exporteren en dat zou een verdubbeling van de capaciteit betekenen van de Poolse en Roemeense havens. Dat is gewoon niet reëel."

Toen aan het begin van de oorlog de export stilviel, was al ongeveer de helft van de graanoogst uitgevoerd. "Nu staan we aan het begin van de oogst en is er nog niks geëxporteerd. Alles ligt vast, die hele 60 miljoen ton. En het is niet alleen Oekraïne waar geen graan vertrekt, vanuit Rusland is het ook minder geworden, omdat Oekraïne de Russische schaduwvloot, waarmee ze illegaal graan exporteren, bombardeert. Die transportcapaciteit is ook enorm afgenomen."

Hij vreest voor wereldwijde gevolgen. "Ik weet niet precies hoeveel voorraden er in de wereld zijn, maar als het zo doorgaat stijgen de graanprijzen nog veel harder. Voordat dat helemaal doordringt, duurt het misschien een paar weken. Europese landen kunnen de hogere prijzen prima betalen, maar voor veel landen in Afrika en gedeeltelijk in het Midden-Oosten hebben ze gewoon het geld niet om de hogere prijs te betalen", aldus de boer.

Voor het bedrijf van Huizinga zijn het dan ook spannende tijden. "Wij hebben nog voor een paar maanden reserve. We kunnen nog drie of vier maanden uitzingen zonder extra financiering of zonder dat we wat verkopen."