André Kuipers: China gaat huidige maanrace winnen

In Florida vertrekt woensdagnacht een SLS-raket met Orion-ruimtevaartuig. Het is de eerste bemande missie rond de maan in decennia. Het doel is om in tien dagen een rondje om de maan vliegen, om daarna terug te keren naar de aarde. De aanloop naar de lancering was niet zonder problemen. Zo waren er technische mankementen en werd de lancering eerder uitgesteld.

Het ruimtevaartbedrijf SpaceX ontwikkelt met Starship een volledig herbruikbaar raketsysteem dat is bedoeld voor grootschalig transport naar de ruimte. Het systeem bestaat uit twee delen: een krachtige draagraket (de Super Heavy) en het ruimteschip zelf (Starship), dat mensen en vracht kan vervoeren. "Het is een enorm ruimteschip van zo'n vijftig meter hoog dat moet gaan landen, rechtstandig, op een oneffen terrein", zegt Kuipers.

"Ik ben wat nerveus over de stabiliteit van zo'n ruimteschip", vertelt Kuipers. "Maar ook dat je moet bijtanken in een baan om de aarde, met tien extra vluchten en supergekoelde brandstof die overgetankt moet worden. Dat is allemaal nog niet getest. Het is ook nog niet af. Dat ruimteschip heeft elf keer gevlogen, waarvan vijf keer succesvol. Maar nog nooit in een baan om de aarde."

China heeft in de ogen van Kuipers een voorsprong op de VS en wint daarmee de moderne wedloop om de maan. "Het is eigenlijk een onzinrace. De Amerikanen stonden er al natuurlijk. Maar het is prestige."

'Wat kan je claimen?'

De maan wordt door de wereldmachten gezien als waardevolle plek voor het winnen van grondstoffen en het koloniseren van hemellichamen. "Hier komt het ruimterecht heel sterk naar voren. Wat kan je claimen? Als je een vlaggetje neerzet, hoe groot is het gebied dan waarvan je mag zeggen: dat is van mij. Dan komen we helemaal terug bij het zeerecht van Hugo de Groot. Dat soort vraagstukken gelden ook voor de maan."

"Er zijn natuurlijk allerlei afspraken gemaakt, ook wat de ruimte en de maan betreft", legt de man die in het verleden onderzoek deed op het Internationaal Ruimtestation uit. "Het is een nieuw domein en het militaire domein gaat een steeds grotere rol spelen. Het Pentagon heeft meer geld voor ruimtevaart dan de NASA."

Nederland werkt ook aan de ontwikkeling van nieuwe satellieten en heeft ook een militaire tak voor de ruimte. "Het ligt nog in de regionen van sciencefiction om iets militairs met die maan te gaan doen. Maar in de verre toekomst is het misschien mogelijk om delfstoffen of energie te winnen op de maan. Daarom is het misschien wel een strategische reden waarom Amerika permanent op de maan wil blijven."

Rusland is de opvallende afwezige in de verhalen rond de wedloop. "Die hebben grote problemen, financieel natuurlijk ook", verklaart Kuipers. "Ze doen niet meer mee met het maanprogramma, wat in het begin wel het geval was. Dat ruimtestation rond de maan, daar zou Rusland ook een bijdrage aan leveren.

"Dat is allemaal gestopt vanwege de aanval op Oekraïne. Alleen in het ruimtestation werken we nog samen, omdat we fysiek aan elkaar vastzitten. Rusland heeft nu toenadering gezocht tot China. Het is een soort nieuwe oorlog op de maan, gelukkig allemaal nog niet militair. Maar wel met de grondstoffen in gedachten voor de toekomst."