Vluchtelingen moeten steeds gevaarlijke routes afleggen
- Nieuws
- Vluchtelingen moeten steeds gevaarlijke routes afleggen
De politiek én het nieuws wordt beheerst door nieuws over migratie. Iets waar het maar zelden over gaat is de weg die deze mensen hebben afgelegd voor ze hier zijn. Deze zogenoemde vluchtroutes lijken te veranderen als gevolg van beleidskeuzes. Veel landen proberen mensen te ontmoedigen om te vluchten. Maar verliezen we daarmee niet het menselijke verhaal? "Ik verbijster me erover dat we het niet hebben over al die duizenden mensen die hun leven zijn verloren om die oversteek te maken", zegt Post-Doc onderzoeker Peter Teunissen in Vroeg!.
Vroeg! - 17 nov 2026, 05:00 - 06:00
Deze week werd duidelijk dat Nederland samen met vier andere uitgeprocedeerde asielzoekers gaat uitzetten naar Rwanda. Het gaat dan om mensen die definitief geen verblijfsstatus hier krijgen, maar toch niet terug kunnen of willen naar hun land van herkomst. Dat kan bijvoorbeeld omdat ze geen juist identiteitsbewijs bezitten of omdat het land van herkomst ze niet terug wil nemen. Nederland maakt nu samen met Oostenrijk, Griekenland, Duitsland en Denemarken een deal met Rwanda. Het land zal deze mensen opnemen tot ze wel terugkeren naar het land van herkomst.
De deal komt steeds dichterbij, ook al kunnen mensenrechten niet gewaarborgd worden. Eerder besprak De Rode Draad al hoe de Europese regels en wetten vervallen wanneer deze mensen de EU verlaten. De zorg voor mensen en hun rechten wordt uit handen gegeven zonder duidelijke afspraken. Toch klinken er vanuit de politiek vooral positieve signalen: "Er wordt gesteld dat dit het businessmodel van smokkelaars tegengaat", legt universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit Joris Schapendonk uit.
Collectieve koppigheid
Maar volgens Schapendonk worden mensen niet snel tegengehouden in hun keuze om te vluchten of te migreren. "De collectieve koppigheid van migratie", noemt hij dat. "Er wordt vaak gezegd dat het terugsturen of tegenhouden van migranten de oplossing is. Maar ik heb zoveel verhalen kunnen verzamelen dat een uitzetting weer uitmondde in een nieuwe poging om Europa te bereiken", vertelt Schapendonk. Toch nemen landen allerlei maatregelen om te voorkomen dat mensen een land bereiken. "Vanuit Frankrijk is heel veel repressie uitgeoefend op bepaalde drukpunten waar migranten zich hebben verzameld." Een van de belangrijkste voorbeelden is daarbij Calais.
Beleid
Begin van deze eeuw werden migranten er opgevangen in een centrum van het Rode Kruis in Calais. Deze werd gesloten in 2002. "Daarmee dacht Frankrijk: nu hebben we een soort oplossing gevonden om die route tegen te gaan. Maar wat bleek, er kwamen allemaal informele kampen rondom Calais. Sinds 2016 is daar ook heel actief beleid op gevoerd", legt Schapendonk uit. Dat heeft effect gehad. Minder mensen reizen tegenwoordig via Calais maar in plaats daarvan zoeken ze andere routes om Europa binnen te komen. "Overal waar vluchtroutes ontstaan, wordt ergens weer meer controle uitgeoefend. En dan verplaatsen die routes dus."
Migratieroutes veranderen dus door beleid, maar ook bijvoorbeeld door keuzes die grenswachters maken. Post-Doc onderzoeker Peter Teunissen deed bijvoorbeeld onderzoek naar de grens tussen Griekenland en Turkije. De landen worden grotendeels gescheiden door rivier. Er is één gebied van 12 kilometer lang die niet langs het water loopt. Daar werd een hek geplaatst. "Onderzoek toont aan dat meer mensen de rivier overstaken." Een levensgevaarlijke tocht. "Er zijn heel veel mensen verdronken."
Meer risico's
De beleidskeuzes hebben dus niet voldoende afschrikwekkend effect. "De belangrijkste effecten die we zien zijn langere routes, jaren onderweg zijn in plaats van een week. Maar ook meer risico's nemen, meer gevaar lopen, meer grensgeweld tegenkomen", legt Schapendonk uit. Het is allemaal onderdeel van actief beleid. "Ook het niet ingrijpen wanneer mensen in moeilijkheden komen op zee", zegt hij. Volgens Teunissen gaat het daar veel te weinig over: "Ik verbijster me erover dat we het niet hebben over al die duizenden mensen die hun leven zijn verloren om die oversteek te maken."
Vroeg!
Elke werkdag tussen 05.00 en 06.00 uur start BNNVARA de dag met de ochtendshow Vroeg! Chaira Koops, Emma van den Berg en Jan van Poppel nodigen elke dag een gast uit die met de luisteraars vooruitblikt op een actueel onderwerp. Luisteraars kunnen meepraten via de NPO Radio 1-app.
Gerelateerd




