Nederlandse Khristina vecht aan front in Oekraïne: 'Je moet al je emoties uitschakelen'

Khristina studeerde Politicologie in Amsterdam en was toen al geïnteresseerd in oorlog, vertelt ze. "Eerlijk gezegd was ik nieuwsgierig naar wat oorlog doet met een land, dus heb ik me opgegeven als vrijwilliger. Nou, het was daar veel erger dan ik had gelezen in studieboeken. Je moet het echt met eigen ogen zien, je moet het voelen."

In eerste instantie wilde ze een week blijven, maar ze kon Oekraïne niet loslaten. Inmiddels draait ze daar al jaren mee als hospik, of 'medic', zoals ze het zelf noemt. "Ik leer mensen hoe je jezelf - of mensen naast je - eerste hulp kan bieden. Ik geef instructies via de radio aan gewonde soldaten en ik coördineer de evacuatie vanaf het moment dat ze gewond zijn tot het moment dat ze veilig in het ziekenhuis zijn." 

Regelmatig maakt ze ook mee dat ze stervende mensen toespreekt via de radio. "Je moet ze rustig naar hun einde begeleiden. Ze moeten voelen dat ze niet alleen zijn." Haar bijnaam aan het front is IQ, een afkorting van ice queen: "Tijdens een evacuatie moet je je emoties uitschakelen en ik heb dat geleerd. Daarvan komt die bijnaam." 

Inmiddels volgt ze de opleiding tot dronepiloot. Ze wordt 'interceptor', iemand die Russische drones zal proberen tegen te houden. "Bij bijna elke drone-aanval heb je tussen de vijf en negen mensen die overlijden of zwaargewond raken. Ze zijn het grootste gevaar voor de steden, dus het werk is heel belangrijk", vertelt ze.  

Geen tijd om te denken

 Dit alles gaat je niet in de koude kleren zitten. Het is heel heftig, vertelt Khristina. "Ik voel dat elke dag. Ik ben een mens, ik heb ook gevoelens. Soms heb ik echt geen hoop. Dan neem ik even mijn tijd. Maar dan gaat de telefoon en heeft iemand je nodig en dan vergeet je alles weer. Oorlog gaat niet op jou wachten. Je hebt geen tijd om te denken."

Voor haar familie is het ook niet niks. "Mijn moeder zit hele dagen te huilen aan de telefoon. Ik heb een afspraak met haar dat ik elke dag twee keer een bericht stuur dat ik veilig ben. Ze leest veel over aanvallen en als ze niks van me hoort, gaat ze mijn man bellen, of mijn vrienden, of zelfs mijn commandant. Hij is bang voor haar", vertelt ze lachend.

Een paar dagen in Nederland zijn is toch wel even fijn, vertelt Khristina: "Het is lekker om in een staat van vrede te zijn, zonder dat er iets boven mijn hoofd vliegt. Het voelt bijna niet-realistisch." Wel merkt ze de oorlog in haar lijf: bij elk overvliegend vliegtuig is ze kort in paniek, omdat vliegtuigen precies klinken als raketten. "Normaal moet ik dan de schuilkelder in…"

Wil je meer weten over Khristina? Tommy Wieringa maakte de tweedelige serie 'Konvooi', waarin ze te zien is. Deze is te zien op NPO Start.