Blinde vlek bij seksueel misbruik bij jongens: 'Ik dacht dat het geen impact had, achteraf was ik jaren aan het overleven'

Volgens Bicanic is het probleem diepgeworteld in maatschappelijke beeldvorming. "Als we het alleen maar hebben over meisjes en vrouwen, lijkt het alsof het bij jongens en mannen niet voorkomt", legt ze uit. Die eenzijdige focus zorgt ervoor dat mannelijke slachtoffers zich minder snel herkennen in campagnes of beleid. Met schaamte, schuldgevoel en isolatie als gevolg. Veel mannen houden hun ervaringen jarenlang voor zich, met ingrijpende psychische gevolgen.

Moeilijk ervaring te erkennen 

Dat beeld wordt versterkt door stereotypen over mannelijkheid. Jongens en mannen zouden ‘sterk’ moeten zijn, zichzelf kunnen verdedigen en seks altijd als iets positiefs ervaren. Wie slachtoffer wordt, past niet in dat plaatje. "Die mythes zijn nog steeds heel sterk", zegt Bicanic. "En ze maken het voor mannen moeilijker om hun ervaringen te erkennen, laat staan erover te praten."

Het verhaal van Rob Poortvliet maakt die analyse pijnlijk concreet. Hij werd als kind misbruikt, eerst door zijn opa en later door een mannelijke verpleegkundige in het ziekenhuis. Decennialang stopte hij die ervaringen weg. "Ik dacht altijd dat het geen impact had," vertelt hij, "maar achteraf gezien was ik al die jaren aan het overleven."

Dat overleven uitte zich in een leven gericht op succes en status. Hard werken, geld verdienen, dure kleding. Pas veel later, na een relatie die hem confronteerde met zichzelf, begon hij te begrijpen waar dat gedrag vandaan kwam. Therapie bracht de onderliggende trauma’s aan het licht. Voor het eerst sprak hij erover. Eerst met hulpverleners, later met zijn omgeving.

Ongemak

Die stap bleek moeilijker dan verwacht. Niet alleen vanwege zijn eigen schaamte, maar ook door de reacties van anderen. Waar hij hoopte op begrip, kreeg hij vaak ontwijkende reacties. "Dan zeggen ze: we gaan vanavond een biertje drinken, dan komt het wel goed", vertelt hij. Het laat zien hoe ongemakkelijk het onderwerp nog steeds is, zeker als het om mannelijke slachtoffers gaat.

Bicanic herkent dit patroon. Veel mensen weten simpelweg niet hoe ze moeten reageren op zulke onthullingen. Dat ongemak kan ertoe leiden dat gesprekken worden afgekapt of weggewuifd. Toch pleit ze ervoor dat juist dat ongemak niet uit de weg te gaan. "Die ongemakkelijkheid is niet erg", zegt ze. "Het is geen reden om het er niet over te hebben."

Wacht niet te lang

Volgens Bicanic is het cruciaal dat de samenleving haar blik verruimt. Seksueel misbruik treft jongens en mannen bijna net zo vaak als meisjes en vrouwen, maar blijft onderbelicht. "Wie we niet zien, kunnen we ook niet beschermen", benadrukt ze. Meer aandacht, erkenning en openheid zijn nodig om ook die groep te kunnen bereiken.

Poortvliet sluit zich daarbij aan met een persoonlijke boodschap. Wacht niet zo lang als hij deed. "Voorkom dat je het jarenlang alleen moet dragen", zegt hij. "Vertel het aan iemand." Die ene stap kan het begin zijn van verwerking en van het doorbreken van een stilte die te lang heeft geduurd.