Waarom de Week van Respect hard nodig is: 'We staan tegenover elkaar, in plaats van naast elkaar'

Wat is respect?

Na de feestelijke opening van de Week van Respect in Utrecht, schuift initiatiefnemer Femke van der Ster aan bij EenVandaag. Maar om te weten hoé je respectvol met elkaar omgaat, is het eerst belangrijk om te weten wat respectvol ís. "De kern van het woord betekent eigenlijk respicere. Re van opnieuw en spicere betekent kijken. Vrij vertaald kan je het interpreteren als opnieuw kijken, nieuwsgierig zijn naar de ander en vragen stellen. Maar het is heel subjectief. Iedereen heeft er een ander beeld bij", vertelt Van der Ster. 

Zelfreflectie is heel belangrijk bij het hebben van respect, vervolgt de initiatiefnemer. "Heb ik dat nou ingevuld, of heb ik een vraag gesteld? Dat zijn dingen die je jezelf kan afvragen tijdens een gesprek. Respect is niet iets wat zomaar ontstaat, maar wat gebeurt tijdens een interactie." 

Eigen bubbel oorzaak van weinig respect 

Dit onderwerp wordt steeds belangrijker, vertelt Van der Ster. Als voorbeeld hiervoor noemt ze dat er maatschappelijke spanningen zijn in de wereld, mensen staan tegenover elkaar in plaats van naast elkaar. Daarnaast zitten mensen veel in hun eigen bubbel. Zowel op sociale media als in het echt. Of dat anders is dan twintig jaar geleden? "Ja, dat komt door het individualisme. Mensen weten het allemaal beter. Vragen stellen gaat naar de achtergrond en een mening geven naar voren."

Respect kun je (niet) leren

Precies voor mensen die zichzelf niet zo bewust zijn van hoe zij omgaan met respect, komt deze week als geroepen. Want met het materiaal wat de Respect Foundation aanbiedt, kan je oefenen. Maar Van der Ster geeft ook al wat tips. "Respect kun je niet leren, omdat het ontstaat in interactie. Maar de skills die je hiervoor nodig hebt, kun je wel leren. Of je nou een kleuter of een volwassen persoon bent."

Denk aan actief luisteren, in plaats van wachten tot dat de ander klaar is zodat je daarna over jezelf kan praten. Of om te controleren of wat je hoort, ook gezegd is en daarna oprechte nieuwsgierigheid te hebben. 

Effectiviteit

Zo'n actieweek om respect onder de aandacht te brengen: werkt dat? Van der Ster: "Het is moeilijk om te meten. Maar we hebben veel contact met de mensen die met ons materiaal werken en zij zeggen dat ze wel degelijk een verschuiving zien. Vooral bij jonge werkorganisaties. Corrigeren vind ik een lelijk woord, maar we zien dat ze elkaar aanspreken op wat er anders kan. Die zelfbeschikking is heel belangrijk voor ons."