Zo schadelijk is liegen tegen je kind

"Er was al veel onderzoek gedaan naar het liegen van kinderen onderling, van kinderen naar hun ouders en van volwassenen onderling. Maar er was nog relatief weinig onderzoek gedaan naar het lieggedrag van ouders naar hun kinderen toe", vertelt Kok. Eén van de manieren waarop kinderen hun sociale gedrag leren is door het gedrag van hun ouders. 

Een leugentje om bestwil

Uit het onderzoek van Kok bleek dat negen op de tien ouders wel eens een leugentje heeft verteld aan zijn of haar kind. Daarmee zijn Nederlandse ouders geen uitzondering internationaal gezien. Belangrijk om daarbij te vermelden, vindt Kok, is dat er verschillende soorten leugens zijn. Zo zijn er 'egoïstische leugens', die leugens zorgen ervoor dat je onder een straf uitkomt of zorgen ervoor dat je ergens zelf beter uitkomt. "Maar het kan ook zijn dat je een leugentje vertelt om je kind niet te kwetsen", zegt de universitair hoofddocent. "Zo kun je als ouder bijvoorbeeld staan juichen tijdens de zwemles van je kind, terwijl het eigenlijk niet opschiet. Maar dan wil je als ouder je kind blijven stimuleren", zegt Kok. 

Kok zag in haar onderzoek dat ouders aangeven een leugentje te vertellen in situaties waarin ze bijvoorbeeld moe of gestrest zijn. "Soms is het een makkelijke manier om door een situatie te komen", vertelt Kok. Ze geeft het voorbeeld van het leugentje dat er geen ui in de pastasaus zou zitten, terwijl je als ouder weet dat dat er wél in zit. "De ouder weet dan dat er niet goed wordt gegeten als hij of zij eerlijk is." Uit het onderzoek van Kok blijkt dat ouders liegen onder andere liegen om hun kind te beschermen, of om het beeld van de ouder niet aan te tasten.

Liegen kinderen ook vaker als ouders vaker liegen? 

De kans is groter dat kinderen vaker liegen als hun ouders dat ook doen. Maar Kok plaatst daar wel een kanttekening bij: "Daarin zijn alle redenen waarom een ouder zou liegen meegenomen. Dus wat het kind krijg voor de verjaardag, maar ook de leugen dat de politie komt als het kind zijn of haar kamer niet opruimt."

Volgens Kok is liegen tegen je kind niet schadelijk: "Praat er over met je kinderen. Leer ze wanneer het belangrijk is om de waarheid te vertellen en wanneer een leugentje misschien beter de oplossing is." Kinderen moeten namelijk ook leren om beleefd te zijn en anderen niet te kwetsen. Dan is een leugentje voor eigen bestwil helemaal niet zo erg.