Wat betekent de zin 'evaluatie gezondheidsclaims is lopende'?
- Nieuws
- Wat betekent de zin 'evaluatie gezondheidsclaims is lopende'?
"Evaluatie gezondheidsclaims is lopende." Het is een zinnetje dat vaak terugkomt in reclames voor voedingssupplementen. Het klinkt geruststellend, alsof er achter de schermen intensief wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan. Maar volgens hoogleraar voeding en farmacologie Renger Witkamp van Wageningen University & Research klopt dat beeld niet.
Video niet beschikbaar
De beoordeling van gezondheidsclaims voor voedingssupplementen door de Europese voedselautoriteit EFSA is 'on hold' gezet, nadat fabrikanten en de Europese Commissie het niet eens werden over de eisen. Bedrijven vonden de wetenschappelijke onderbouwing te kostbaar en te ingewikkeld.
Alleen claims
Voedingssupplementen vallen onder voedselwetgeving, niet onder geneesmiddelenwetgeving. Dat verschil is cruciaal. Waar een pijnstiller moet bewijzen dat hij hoofdpijn verhelpt, mogen supplementen alleen vage claims maken als "draagt bij aan een normale gezondheid". Volgens Witkamp wekt dat onterecht de indruk van bewezen effectiviteit.
"De kwaliteitseisen voor supplementen zijn vergelijkbaar met die voor een frikandel of een diepvriespizza," zegt hij. "Ze worden verkocht in potjes met bijsluiters, waardoor consumenten denken dat het om iets medisch gaat."
Slimme marketing
Fabrikanten liften volgens Witkamp mee op toegestane claims over vitamines en mineralen. Door bijvoorbeeld vitamine D toe te voegen, mogen ze algemene gezondheidsclaims gebruiken, terwijl de rest van het product nauwelijks bewezen werking heeft. Dat levert hoge winstmarges op, terwijl een simpel vitamine-D-supplement vaak net zo effectief is en veel goedkoper.
Bekende Nederlanders in reclames en termen uit alternatieve geneeswijzen, zoals Ayurvedische ingrediënten, versterken dat effect. Sommige middelen worden online zelfs gepresenteerd als wondermiddelen tegen ernstige ziekten, terwijl controle daarop ontbreekt.
Pas actie bij klachten
Toezicht op supplementen is beperkt. De NVWA komt meestal pas in actie als er klachten zijn of als producten schadelijke stoffen bevatten. Dat gebeurt volgens Witkamp regelmatig, bijvoorbeeld bij te hoge doseringen vitamine B6 of verboden plantenextracten.
Zijn advies aan luisteraars die dagelijks supplementen slikken: "Kijk eerst of je het echt nodig hebt. Heb je klachten, ga dan naar je huisarts. En volg de aanbevelingen van betrouwbare instanties zoals het Voedingscentrum."
Abonneer je op onze wekelijkse nieuwsbrief!
Elke zaterdag het beste van NPO Radio 1 in jouw mailbox.
Gerelateerd
