Drugslabs verschijnen steeds vaker in woonwijken: 'Recept voor ongelukken'

Van held naar verdachte

In de dagen die volgden na de explosie heerst er een grote wanhoop rond de Schammenkamp. Mensen wisten niet waar de hun familieleden waren en wachtten achter de hekken van het plaats delict, terwijl de hulpdiensten tussen het puin zochten. Op een gegeven moment klom Jalal O. als een van de eerste over het hek. "Hij kreeg ruimschoots applaus", vertelt journalist Noa van Oostrom, "Maar goed, toen wisten we nog niet wat we nu wel weten."

Een paar dagen later werd O. opgepakt op verdenking van het feit betrokken te zijn geweest bij de cocaïnewasserij in het bedrijfspand dat ten onder ging aan de explosie. Hij wordt onder meer verdacht van het bereiden, bewerken en bezitten van grote hoeveelheden cocaïne. Volgens justitie kan ook de explosie hem worden aangerekend. Bij de explosie werden appartementen weggevaagd en kwamen drie mensen om het leven. Echter ontkent O. dat hij op de hoogte was van het bestaan van het drugslab.

‘Wat deed hij daar dan?’

Een van de slachtoffers van de explosie is Kamran Khan, de tweelingbroer van Arfan. Kamran had niets met het lab te maken. Die avond was hij aan het werk in zijn bedrijf, pal naast het pand waar de explosie plaatsvond. Eigenlijk was hij van plan naar een externe afspraak te gaan, maar hij had besloten deze om te zetten naar een videogesprek vanuit zijn kantoor. Toen zijn familie na de fatale explosie geen contact met Kamran kreeg, sloeg de onzekerheid toe. "Als je daar bent, de bus ziet en geen gehoor krijgt", vertelt Arfan. "Dan gaat er wel een belletje rinkelen."

Later hielp Jalal O. mee bij het zoeken van Kamran. Op dat moment zag Arfan hem nog als iemand die te hulp schoot. Daar kijkt hij nu met heel andere ogen naar. "In eerste instantie zag ik hem als held die meehielp met zoeken", zegt Arfan. "Maar achteraf, als je dan dit hoort, denk je aan de hele andere kant van het verhaal. Was het voor zijn eigen dekmantel?" Arfan vraagt zich inmiddels af of O. misschien om een andere reden zo snel het rampgebied in wilde. "Ik weet wel zeker dat hij daar niet voor mijn broer over het hek is geklommen”, zegt hij. "Ik denk nu gewoon dat hij rechtstreeks naar zijn pand is gerend, en toen is hij daarna gaan helpen met mijn broer." 

‘Ik geloof er niets van’

Afgelopen week stond O. voor de rechter. Ook daar kwam het moment waarop hij over het hek klom uitvoerig ter sprake. O. verklaarde dat Kamran een goede buurman was die hij al vijf jaar kende. "Ik kreeg daar automatisch kracht door", zei hij over het besluit om te gaan zoeken. Tweelingbroer Arfan gelooft niets van die verklaring: "Een leugen, denk ik." Ook de verklaring van O. dat hij niet wist wat er in het pand gebeurde, overtuigde hem niet. 

Misdaadverslaggever bij het AD, Yelle Tieleman, wijst erop dat die verklaring volgens hem moeilijk te verenigen is met de gebeurtenissen. O. heeft onder meer verklaard dat berichten op zijn telefoon over hasj gingen en niet over cocaïne. "Ik heb nog nooit hasjblokken uit zichzelf zien exploderen", zegt Tieleman. Het OM eiste zeven jaar gevangenisstraf tegen O.

‘Recept voor ongelukken‘

De explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam laat volgens André Rijn van de Landelijke Faciliteit Ontmantelen bij de politie zien hoe gevaarlijk illegale drugslabs kunnen zijn. Zijn team komt in actie wanneer zulke locaties ontdekt worden. Het bewerken en produceren van drugs is in feite een chemisch proces, legt Rijn uit. Het grote verschil met de chemische industrie is dat de noodzakelijke veiligheidsvoorzieningen vaak ontbreken. 

"Als je dat gaat doen op locaties die daar niet geschikt voor zijn, met apparatuur die daar niet voor gemaakt is en mensen die de kennis niet hebben, dan heb je eigenlijk een recept voor ongelukken." Vooral oplosmiddelen vormen een groot gevaar voor explosies. Bij het bewerken van cocaïne wordt bijvoorbeeld aceton gebruikt. Wanneer zulke vluchtige stoffen in een afgesloten woning worden gebruikt, kunnen gevaarlijke dampen zich ophopen. Een ontstekingsbron kan vervolgens grote gevolgen hebben.

Drugslabs midden in woonwijken

Juist het soort locaties als in het Schammenkamp worden relatief vaak aangetroffen in woonwijken. In 2025 vond de politie 142 drugsproductielocaties. Daarvan lagen er 91 in woonwijken. Volgens Rijn heeft dat te maken met onder meer de manier waarop de drugs wordt versneden. En dat gebeurt lang niet altijd in professionele laboratoria. "Dat is geen hoogstaande chemie. Soms gaat het om kleine ruimtes waarin met emmers, teilen, bezems en stokken wordt gewerkt."

Voor Arfan zijn de gevolgen van de explosie inmiddels dagelijkse werkelijkheid. Zijn tweelingbroer liet een vrouw en drie kinderen achter. "Ik hoop dat de rechtbank begrip heeft voor het feit dat zijn overlijden niet alleen een leven heeft weggenomen, maar ook het leven van ons gezin voorgoed heeft veranderd", zei zijn vrouw in haar slachtofferverklaring. Arfan probeert vooral de herinneringen aan zijn broer vast te houden. 

Benieuwd naar het hele gesprek over de explosie aan de Schammenkamp en de gevaren van drugslabs in woonwijken? Beluister dan nu de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau. Daarnaast heeft Het Misdaad Bureau een wekelijkse podcast over het opvallendste misdaadnieuws. Je vindt ze beide in je favoriete podcast app.