Dierentuinen willen vernieuwen, maar lopen vast in regels: 'We moeten een plan indienen van 25 kantjes'

Dierentuinen die willen vernieuwen, moeten dat makkelijker kunnen doen. Dat vindt staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur), die de regels voor dierentuinen wil aanpassen. Volgens Robin de Lange, directeur van Ouwehands Dierenpark in Rhenen, is dat hard nodig. De stapeling van regels maakt het steeds moeilijker om dierenverblijven te verbeteren.

"De regeldruk is enorm geworden", zegt De Lange. Hij geeft als voorbeeld het verblijf van de zadelbekooievaars in Ouwehands Dierenpark. Het bestaande verblijf was aan een verbetering toe. De dierentuin wilde het daarom twee keer zo groot maken en een nieuw binnenverblijf bouwen.

Uitgebreid vergunningstraject

Waar vroeger een inspecteur langskwam om de plannen te beoordelen, is inmiddels een uitgebreid vergunningstraject nodig. "We moeten een plan indienen van 25 kantjes. Dat gaat van de diëten van de vogels tot aan het laatste schroefje in de drempel."

Vervolgens duurt het ongeveer vier maanden voordat de dierentuin een reactie krijgt. Daarna kan opnieuw een ronde van reacties volgen. Uiteindelijk duurt het volgens De Lange ongeveer een jaar voordat de aanpassingen mogen worden uitgevoerd. "Terwijl de aanpassingen zelf in drie weken gedaan zijn. Onwerkbaar."

De toegenomen aandacht voor dierenwelzijn en veiligheid begrijpt De Lange wel. Hij benadrukt dat dierentuinen en toezichthouders dezelfde doelen hebben: goede zorg voor de dieren en een veilig dierenpark. |Maar het moet wel werkbaar blijven."

Rem op vernieuwing

De Lange ziet een probleem in de manier waarop het systeem werkt. Wie een bestaand dierenverblijf wil aanpassen, moet daarvoor een aanvraag indienen. Wie alles bij het oude laat, hoeft die procedure niet te doorlopen. Dat leidt volgens hem tot een vreemde situatie: dierentuinen die hun verblijven willen verbeteren, krijgen te maken met veel extra regels en lange wachttijden. Juist vernieuwing wordt daardoor moeilijker.

Staatssecretaris Erkens wil de regelgeving vereenvoudigen. De Lange is blij dat er naar de sector wordt geluisterd en dat er stappen worden gezet om de procedures werkbaarder te maken.

Interactie aan banden

Naast de vergunningen speelt ook de vraag hoe bezoekers dieren mogen beleven. Er zijn dierentuinen met doorloopverblijven, waar bezoekers dicht bij dieren kunnen komen. Op sommige plekken is het mogelijk om dieren te aaien. De staatssecretaris wil de interactie tussen bezoekers en dieren verder beperken.

De Lange vindt het belangrijk dat daar zorgvuldig naar wordt gekeken. Het doel van een dierentuin is volgens hem niet alleen om dieren te laten zien, maar ook om bezoekers meer liefde voor de natuur bij te brengen. "Wij willen dat iedereen die de dierentuin verlaat, met meer liefde voor de natuur het dierenpark verlaat. Dat is ons hoofddoel, onze missie."

Dierentuin onder vuur

Ondertussen klinkt er ook kritiek op het concept van dierentuinen. Dieren leven er in gevangenschap en niet in hun natuurlijke leefomgeving. Leren bezoekers daardoor wel hoe dieren zich in het wild gedragen?

De Lange wijst op de natuur die onder druk staat. Dierentuinen kunnen volgens hem juist een belangrijke rol spelen bij het vergroten van de betrokkenheid bij natuur en dieren. Miljoenen mensen en kinderen krijgen er de kans om dieren van dichtbij te zien en zo belangstelling voor de natuur te ontwikkelen.

Op de vraag of dierentuinen over twintig jaar nog bestaan, antwoord De Lange: "Ik hoop het niet. Want dat zou betekenen dat we eigenlijk niet meer nodig zijn. Dan gaat het fantastisch met de natuur en hoeven we het niet meer te beschermen."