Hommels in de zomer: bezige werksters en darren

Terwijl in het vroege voorjaar alleen koninginnen te zien zijn, bijvoorbeeld van de aardhommel groep, ziet een hommelnest er in de Nederlandse zomer heel anders uit. Sinds het voorjaar is een kolonie hommels namelijk enorm gegroeid, en is het een drukte van jewelste met werksters. "De hoofdmoot van de hommels die we nu zien, dat zijn werksters", zegt Linde. "Maar voor de hommel soorten die vroeg in het jaar beginnen, zoals de aardhommel groep, zien we nu ook al mannetjes."

Werksters en mannetjes, ook wel darren genoemd, zijn goed te onderscheiden. Een dar kan namelijk geen stuifmeel verzamelen. Oftewel: zie je een hommel van een iets kleiner formaat met klompjes stuifmeel aan de achterpoten, dan is dat een werkster. Wanneer de hommel wat groter is, zónder stuifmeel: dan is de kans groot dat het een mannetje is. Daarnaast hebben mannetjes meer gele beharing op de kop en langere antennes.

Mannetjes hebben geen angel, geen legboor, en dienen de kolonie alleen door nieuwe koninginnen te bevruchten zodat die in het voorjaar eitjes kan leggen en een nieuwe kolonie kan beginnen.

Hommels houden niet van hitte

Hommels houden meer van koele plekken. Doordat ze hun hele lijf kunnen schudden, kunnen ze namelijk ook zich goed warm houden. Maar afkoelen, dat kunnen hommels helaas niet. En met de hete zomer die we nu hebben, is dat een probleem. "Als het te warm wordt, dan worden ze ook veel minder actief", legt Linde uit. "Dan zie je dat ze een beetje suf en een beetje traag worden. Of plekjes in de schaduw opzoeken, of bijvoorbeeld ondersteboven onder een bloem hangen om een beetje schaduw mee te pakken. (…) Ze hebben niet zoals wij een systeem waarmee ze kunnen zweten."

Op plekken waar door klimaatverandering zomers heter zijn, zien we dus ook dat soorten verdwijnen of meer naar het noorden trekken. "De huidige verwachting is dat een Europese hommelsoorten het heel zwaar gaan krijgen of zelfs zullen verdwijnen naar mate klimaatverandering toeneemt", vertelt Linde.

Hommels hebben niet iets aan water om af te koelen, zoals sommige andere insecten en bijvoorbeeld vogels dat wel hebben. Waar je hommels mee kunt helpen is door schaduwplekken op jouw balkon of in jouw tuin aan te brengen. "Dus koele plekken maken door hoogteverschillen, variatie, aan te brengen en schaduw te creëren", aldus Linde. "Diversiteit is de basis van biodiversiteit, dus focus op variatie."

Expeditie 10: Akkerhommel

In Nederland komen veel verschillende soorten voor, waaronder dus de aardhommel groep. Welke hommels je nu ook volop kunt zien zijn steenhommels en akkerhommels. En die laatste soort, dat is een van onze zomersoorten van Expeditie 10!