Binnenland
EONOS

Het leven Jelmar van Belle werd gered door een stamceldonor; hij ging naar hem op zoek, maar dat bleek niet makkelijk

foto: EO

Filmmaker Jelmar van Belle overleefde als kind leukemie, met dank aan een anonieme stamceldonor. In de documentaire 'Deel van mij' gaat hij op zoek naar zijn weldoener. Helaas kon hij de film niet afmaken; de kanker kwam terug en afgelopen februari kwam hij te overlijden. Collega-filmmaker en goede vriend Thomas Sykora maakte de film af. "Hij heeft de eerste montages gemaakt, ik heb dat overgenomen."

Sykora vertelt dat het behoorlijk moeilijk is om een stamceldonor te traceren. De regels verschillen nogal per land. "In Amerika kun je al na een jaar, met wederzijdse instemming, je donor ontmoeten. Hier is het in principe niet mogelijk, het maakt niet uit hoe lang. Je kunt alleen een anonieme brief sturen, in het Engels."

Brief aan de donor

Van Belle schreef zo’n brief, die hij in de documentaire voorleest. "Dank je wel vanuit het diepst van mijn hart, dank je wel dat je mijn leven hebt gered. Je hebt het leven gered van een volslagen vreemde, zonder daar ook maar iéts voor terug te verwachten. Elke keer als ik daaraan denk, verwarmt het mijn hart op een manier die ik nauwelijks kan beschrijven", vertelt de inmiddels overleden filmmaker.

De brief is onderweg, maar of hij al is aangekomen is totaal onbekend, vertelt Sykora. "Het gaat via het ziekenhuis naar stichting Matchis, die donor en patiënt aan elkaar koppelt. Dan gaat het naar het desbetreffende land waar een donorcentrum is en die hebben de gegevens van de donor zelf, als hij of zij nog leeft of nog niet verhuisd is."

Je mag een cadeautje meesturen. Sommige mensen grijpen dat aan om op die manier hun donor te vinden. "Ik ken een verhaal van iemand die een tracker mee heeft gestuurd. Dat is vrij brutaal en je kunt je afvragen of het ethisch is, maar de behoefte om de donor te vinden is er echt."

Voor Sykora liep de zoektocht uiteindelijk uit op een teleurstelling. Hij vond de donor van zijn vriend niet. "We zijn vooral tegen muren opgelopen." Het is een illustratie van het probleem dat veel patiënten ervaren.

Systeem aangepast

Toch is er hoop voor deze groep. De Gezondheidsraad adviseerde afgelopen week om het systeem aan te passen. Vicevoorzitter Selma Tromp van de Gezondheidsraad licht toe: "Er is nu een verbod op niet-geanonimiseerd contact. De raad stelt voor om niet-anoniem contact wel mogelijk te maken onder bepaalde voorwaarden." Die voorwaarden zijn een wachttijd van twee jaar en expliciete, schriftelijke toestemming.

Sykora is blij met het advies. "Ik weet niet welk percentage van de mensen dat contact wil, maar ik kan me niet voorstellen dat je het niet wil. Het is eigenlijk van twee kanten een soort succesverhaal, want mensen die doneren doen het ook uit een bepaalde overtuiging. Ze willen helpen. Ik denk dat het heel mooi kan zijn."

De documentaire 'Deel van mij' wordt zondagavond uitgezonden om 22.40 op NPO 2 en zal te zien zijn op NPO Start.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl