Binnenland
PowNed

Gifmoord is moeilijk te bewijzen: 'Aan de buitenkant zie je vaak helemaal niets'

foto: unsplash

Een sinaasappelsapje krijgen bij het ontbijt is over het algemeen heel lief, tenzij het drankje vergiftigd is. Komende week moet de 34-jarige Maxime A. opnieuw voor de rechter verschijnen. Ze wordt ervan verdacht een levensgevaarlijke cocktail voor haar man te hebben gemixt in de vorm van een lekker drankje bij het ontbijt.

Hoe lastig is het om een gifmoordenaar te ontmaskeren? In de aflevering van Het Misdaadbureau over de zaak tegen Maxime A., die wordt verdacht van de moord op haar man, bespreken Maaike Timmerman en Noa van Oostrom die vraag met toxicoloog Corine Bethlehem van het Erasmus MC. Ook komt schrijver Frank Westerman aan het woord. Hij schreef een boek over de Wageningse gifmoord en kende het slachtoffer in die zaak, Marian Heij, persoonlijk.

#70 - Hoe ontmasker je een gifmoordenaar? ‘Ze mixte een dodelijke cocktail voor haar man’ (S05) - Het Misdaadbureau

Gevaarlijk glas sinaasappelsap
 

Op 28 april krijgt de politie van Maxime A. een melding dat haar man is overleden in hun woning in Scheveningen. Als agenten ter plaatse komen, treffen ze zijn levenloze lichaam aan. “In eerste instantie wordt gedacht aan een natuurlijke dood”, vertelt Noa van Oostrom. De huisarts die ter plaatse is, vertrouwt het echter niet en weigert een verklaring van natuurlijk overlijden af te geven.

Ook bij de politie ontstaan twijfels. “Maxime A. verklaart dat ze haar partner kort voor zeven uur 's ochtends nog levend had gezien, maar dat klopt niet met het tijdstip van overlijden. Hij zou namelijk op dat moment al dood moeten zijn”, legt Van Oostrom uit. Ook worden er op haar telefoon notities gevonden waarin ze via ChatGPT vragen stelt over de invloed van bepaalde middelen in combinatie met sinaasappelsap. “En op haar telefoon vonden ze ook een nummer van een drugsdealer.”

Aanvankelijk ontkent Maxime A. iedere betrokkenheid, vertelt Van Oostrom. “Maar een maand later gaf ze toe dat ze inderdaad medicijnen en drugs door zijn sinaasappelsap had geroerd.” Timmerman voegt toe dat Maxime A. verklaarde dat ze slachtoffer was van intieme terreur: “Ze zou door de man in de gaten zijn gehouden met camera's en niet naar buiten hebben mogen gaan. Het Openbaar Ministerie zegt dat daar geen objectieve bewijzen voor zijn.”

Maxime A. zit sinds eind mei vast op verdenking van moord op haar man. Tijdens een voorbereidende zitting op 18 november werd bekend dat zij wordt onderzocht in het Pieter Baan Centrum. De volgende voorbereidende zitting is op 10 februari 2027. Tot die tijd blijft ze in voorarrest.

Toxicologisch beeld

Dat een huisarts in deze zaak alarm sloeg, is volgens toxicoloog Corine Bethlehem van het Erasmus MC opvallend. “Ik denk dat die huisarts dat vooral heeft aangevoeld, eerlijk gezegd. Want als je kijkt naar het toxicologische beeld van een lichaam na overlijden, dan zie je eigenlijk meestal niet zoveel.”

“Als je het alleen van de buitenkant moet hebben, zie je vaak eigenlijk helemaal niks”, vertelt Bethlehem. Ook in het ziekenhuis is het niet vanzelfsprekend dat een doelbewuste vergiftiging direct wordt ontdekt. “Kijk, als mensen in het ziekenhuis komen, dan gaat het ons vooral om het fysieke. Dus als iemand heel ziek is, gaan we iemand proberen beter te maken”, legt Bethlehem uit. “Hoe ze aan die ziekte komen, onderzoeken we niet per se.”

“Op het moment dat iemand weer bijkomt, is dat natuurlijk iets waar je met de patiënt over gaat praten”, vertelt Bethlehem. “Wij gaan als ziekenhuispersoneel niet zomaar de politie bellen. Dat moet diegene zelf doen. Als iemand niet meer bijkomt en bijvoorbeeld sterft, dan gebeurt het gelukkig dat de forensisch arts wordt ingeschakeld. Dan kunnen zorgverleners daar natuurlijk mee praten. Dat is dan de verdere gang van zaken.”

Marian werd vergiftigd door haar ‘woestijnprins’

Een van de meest geruchtmakende Nederlandse gifmoorden is de zaak rond Marian Heij, boekverkoopster in Wageningen. Schrijver en journalist Frank Westerman kende haar persoonlijk. Ze nodigde hem uit om in haar boekwinkel over een nieuw boek te vertellen. “En zij was eigenlijk de literaire spil van Wageningen”, vertelt Westerman. Hij schreef een boek over de zaak, waarin hij probeert te reconstrueren hoe een intelligente, belezen vrouw langzaam ten onder ging aan de man op wie ze verliefd was geworden.

Marian ontmoette haar derde echtgenoot in haar boekwinkel. De man, die zich voordeed als irrigatie-ingenieur uit Marokko, sprak daar regelmatig vrouwen aan. “Ze was helemaal verliefd en ze noemde hem ‘mijn woestijnprins’”, vertelt Westerman. Marian nam hem uiteindelijk in huis. Haar omgeving begreep weinig van de snelheid waarmee de relatie zich ontwikkelde. Die relatie zou haar uiteindelijk fataal worden.

“Ze is vergiftigd. En dat is heel raar. Wat is haar overkomen? En als je het bekijkt vanuit de kant van de dader: dat was haar derde echtgenoot”, vertelt Westerman. Volgens hem was haar echtgenoot uit op haar geld. Marian wijzigde meerdere keren haar testament, totdat hij als enige erfgenaam overbleef.

Vanaf 2011 kreeg Marian steeds meer lichamelijke klachten. Ze had last van oorsuizen, dove handen en voeten en ernstige hoofdpijn. Haar gezondheid ging steeds verder achteruit. “Op een gegeven moment duwde hij haar in een rolstoel door Wageningen. En haar benen waren ingezwachteld als die van een renpaard”, vertelt Westerman. Volgens hem was haar man toen al vijf maanden bezig haar te vergiftigen door ongemerkt een stofje in haar glaasje Beerenburg te doen.

Middel X

De echtgenoot van Marian Heij voegde een giftige stof, aangeduid als middel X, toe aan haar drankje. In 2012 overleed Marian aan de gevolgen van de vergiftiging. “Het is een berucht poeder”, stelt toxicoloog Corine Bethlehem. “En eigenlijk is het ook een onomkeerbaar proces. Het maakt gewoon je cellen stuk.”

“Wat je vaak ziet, is dat mensen in één keer genoeg nemen om snel te gaan. Maar in dit geval was het atypisch: elke keer een heel klein beetje. Je ziet dan langzaam dat het lichaam opgeeft”, vertelt Bethlehem.

Het bewijzen van een gifmoord is volgens Bethlehem ingewikkeld. “Je kunt aantonen dat een bepaald middel in het lichaam zit. Maar hoe dat daarin is gekomen, is natuurlijk de vraag. Of iemand dat zelf heeft genomen of dat iemand anders het door je koffie heeft geroerd: dat kun je helemaal niet zien aan de concentratie of aan de laboratoriumonderzoeken”, legt ze uit.

Forensisch onderzoekers kijken daarom ook naar andere mogelijke doodsoorzaken. Om te bepalen of een vergiftiging de meest waarschijnlijke doodsoorzaak is, wegen ze de laboratoriumuitslagen samen met de andere bevindingen uit het onderzoek.

In de zaak van Marian kwamen verschillende aanwijzingen samen. Onderzoekers troffen middel X aan in een in beslag genomen fles Beerenburg. Een laborante van het Radboudumc verklaarde dat ze het gif twee keer aan Marians echtgenoot had verstrekt. Hij had haar verteld dat hij het nodig had vanwege een rattenplaag op zijn boerderij in Marokko. Op de avond dat Marian overleed, had hij een opvallende hoeveelheid contant geld en een ticket naar Marokko bij zich.

In 2016 veroordeelde het gerechtshof hem in hoger beroep tot achttien jaar cel voor de moord op Marian Heij. De Hoge Raad verwierp zijn cassatieberoep in 2017.

Benieuwd naar het hele verhaal over de Wageningse gifmoord en hoe onderzoekers een vergiftiging opsporen? Beluister ‘Hoe ontmasker je een gifmoordenaar?’ van Het Misdaadbureau.

Het Misdaadbureau

Elke week duiken Maaike Timmerman en Noa van Oostrom in de rauwe realiteit van misdaad in Nederland. Vanuit de regio graven ze dieper naar de bredere patronen en trends die achter de headlines schuilgaan. Het Misdaadbureau presenteert niet alleen de resultaten van grondig onderzoek, maar brengt ook een persoonlijk verhaal van iemand die er middenin zit.

Naast het programma verschijnt er wekelijks ook een podcast van Het Misdaadbureau in je favoriete podcast-app.

Heb jij een verhaal, tip of vraag voor de redactie van Het Misdaadbureau? Mail ons via misdaadbureau@powned.tv. 
 

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl