Taalvaardigheid Nederlandse jongeren blijft zakken, wat moet er beter?

Bij een onderzoeken naar taalvaardigheid gaat het vaak over lezen, maar volgens logopedist en onderwijsadviseur Miriam op de Beek gaat het over meer dan dat. "Het gaat niet alleen over lezen, maar spreken, luisteren en schrijven. Taalvaardigheid is heel breed" zegt ze in NOS Met het Oog op Morgen.

Volgens haar komt dat door de manier van meten. "Lezen is meetbaar, dus daarin wordt veel onderzocht. Dat is natuurlijk in onze toetscultuur ook zichtbaar. Spreken is wat lastiger in kaart te brengen, maar wel het fundament van taalontwikkeling."

Tekortkomingen onderwijs 

Het basisonderwijs laat steken vallen, stelt Op de Beek. Vooral op het gebied van spreekvaardigheid.  "Om een taal te leren en goed te kunnen lezen, is het belangrijk om ook goed te leren spreken en luister. Je zou hopen dat je dat gestructureerd leert op school, maar dat is niet het geval."

Daarnaast vindt ze dat leraren te veel aan het woord zijn. "Je ziet in Nederland dat docenten tachtig procent van de dag aan het woord zijn, terwijl je taal leert door zelf ook te spreken als leerling. Dus het is heel belangrijk om leerlingen ook denktijd en spreekruimte te geven."

Meer spreken

De oplossing hiervoor ligt volgens Op de Beek bij de Oracy- aanpak. "Eigenlijk help je leerlingen en leerkrachten om in die didactiek de hele dag door gesproken taalinterventies te ontwerpen. Dus je geeft leerlingen spreekkansen met startzinnen. Je helpt ze door de worden die ze leren zelf ook te hardop te gebruiken."

Maar het niveau van de leerkrachten ligt zelf ook niet hoog genoeg. "Nauwelijks vijf procent van de leerkrachten wordt geprofessionaliseerd op mondelingen taal, dus daar is heel hard wat nodig. En dat zou weleens een interventie kunnen zijn die dat lezen veel meer omhoog gaat krikken dan nog maar weer méér gaan lezen", aldus Op de Beek.