Mannen zwijgen vaak over seksueel misbruik: 'Pas rond mijn veertigste werd ik me bewust van de impact'

'Pas rond mijn veertigste werd ik me bewust van de impact'

Rob Poortvliet werd vanaf zijn zevende levensjaar misbruikt door zijn opa. Toen hij twaalf jaar was, werd hij in het ziekenhuis misbruikt door een mannelijke verpleger. "Dat met mijn opa heb ik zo diep weggestopt. En met de mannelijke verpleger daar kreeg ik ook een erectie bij, dus ik dacht meteen: Nou ja, ik zal het wel fijn gevonden hebben", vertelt Poortvliet. Hij kreeg daardoor het gevoel dat het zijn eigen schuld was. "Dus dit is niet verkeerd, dat heb ik zelf uitgelokt", vertelt hij.

"Tot op de dag van vandaag heb ik er last van", vertelt Rob Poortvliet. "Ik ben heel lang ervan overtuigd geweest dat het geen impact had gehad op mijn leven. En pas rond mijn veertigste ben ik me bewust geworden van de impact."

Je kunt je verhaal niet kwijt

"Ik kan er goed over praten en ik vind het ook belangrijk dat erover gepraat wordt", vertelt Poortvliet. "Dus hoe meer aandacht het onderwerp krijgt, hoe beter het is." Hij vertelt dat hij zelf heeft ervaren dat niet iedereen weet hoe ze met dit onderwerp om moeten gaan. "Mijn mannelijke vrienden begrijpen niet hoe ze hiermee om kunnen gaan. Dus als je daarmee zit, dan kun je er gewoon geen gesprek over voeren." Poortvliet kon daardoor zijn verhaal niet kwijt: "Er werd gezegd: 'Goh, wat vervelend en we gaan vanavond even lekker de kroeg in en dan komt het allemaal wel weer goed.' Dat is eigenlijk mijn ervaring."

'Hoe groter de auto, hoe meer aanzien ik kreeg'

Poortvliet zweeg jarenlang over het misbruik, maar niet omdat hij zich schaamde. "Ik was er echt van overtuigd dat het mij niks had gedaan", legt hij uit. "Dus ik ben de overleving ingegaan door hard te werken en veel geld te verdienen. Want hoe groter de auto, hoe meer aanzien ik kreeg." Uiteindelijk werd Poortvliet geconfronteerd met zijn verleden: "Ik kreeg toen een relatie met iemand die letterlijk van de boerderij af kwam en die helemaal niks had met het decadente leven wat ik had. En dat is de spiegel geweest voor mij van: 'Hé, wat ben ik hier aan het doen?'"

Onbesproken onderwerp

"Als we het over seksueel misbruik hebben, dan denken we vrijwel automatisch aan vrouwen", legt Maaike Timmerman uit. "Maar ook mannen maken het mee." Noa van Oostrom legt uit dat in Nederland 20 procent van de meisjes en 5 procent van de jongens tussen de 15 en 25 jaar weleens tegen hun zin seks of seksueel contact heeft gehad. "Dat is zover we weten, want er is waarschijnlijk ook een groot aantal mensen, zowel mannen als vrouwen, die daar helemaal niet over praten."

"Ik denk dat een vrouw er misschien iets makkelijker over kan praten, omdat het ook meer bekend is dat het bij vrouwen voorkomt", legt Rob Poortvliet uit. “En ik denk dat de drempel voor mannen nog ietsjes hoger is om hier hulp voor te zoeken.” Dral herkent dit beeld: "Als ik het even naar mezelf betrek, kon je het niet aan mij zien, want ik deed er alles aan om ervoor te zorgen dat mensen het niet aan mij konden zien. Ik denk dat mannelijkheid ook bij veel mannen meespeelt. Het beeld dat we in de maatschappij van een man hebben. Kun je je emoties laten zien? Schaadt dat je dan in je carrière of in je leven?"

'Toen heeft de elftalleider zijn kansen gegrepen'

Renald Majoor voetbalde als jonge jongen bij de jeugdopleiding van Vitesse. Zijn grote droom was om professioneel voetballer te worden, maar hij werd misbruikt door zijn elftalleider. "Ik deed er ook echt alles voor", vertelt Majoor. "De zomervakantie echt hard doorgetraind, omdat ik echt zoiets had van: dit is mijn moment om indruk te kunnen maken."

Majoor moest elke dag ongeveer drie kwartier rijden voor de trainingen. "Er was een elftalbegeleider en hij bood me in een redelijk vroeg stadium aan dat als het logistiek handiger zou zijn, ik ook bij hem zou mogen slapen."

"Een jongen van een ouder elftal sliep daar ook weleens, dus ik zag daar in het begin eigenlijk ook helemaal het kwaad niet van in", vertelt Majoor. "Op een zeker moment, waarin ik daar alleen was omdat ik vergeten was dat die jongen van de B er niet zou zijn, heeft die elftalleider zijn kansen gegrepen."

Voor Majoor was die tijd heel verwarrend: "Als kind denk je natuurlijk alleen maar aan spelen en aan leuke dingen doen. En in mijn geval aan het doorontwikkelen van mijn talent bij een profclub waar ik altijd van gedroomd had. Daarin ben je natuurlijk niet bezig met dat soort dingen."

Zijn ouders deden aangifte tegen de elftalleider en Majoor mocht daardoor een tijdje niet op het voetbalveld staan. "Ik mocht, totdat de elftalleider weg was, niet terug naar de club van de politie. En dan zie je wel je droom eigenlijk in duigen vallen."

'Je vader maakt me dood'

Ook bij Jeffrey Dral vond het misbruik plaats in de sportwereld. Als zestienjarige deed hij op hoog niveau aan kunstschaatsen. Hij werd jarenlang misbruikt door zijn trainer en diens partner. "Mijn ouders waren vaak op de ijsbaan en daar ontstond eigenlijk tussen mijn moeder en hem contact", vertelt Dral. Langzaamaan werden hij en zijn ouders bevriend met zijn trainer en diens partner.

"Ik kreeg dus een berichtje van: 'Hé, hoe gaat het?' Daar kwam een gesprek uit en toen werd mij gevraagd of ik op jongens val." Op dat moment zat Dral nog in de kast: "Voor mij was dat de eerste keer dat die vraag aan mij gesteld werd. En dat maakte iets in mij los. Ik dacht: iemand ziet mij en ik durf het tegen jou te vertellen, want ik ken jou en ik ken ook jouw vriend."

"En het stomme is, is dat ik dacht dat er vriendschap ontstond", vertelt Dral. "Alleen toen er dus voor het eerst iets was gebeurd, verwarde het me zo erg. Want ik werd er tijdens het wakker worden in de ochtend mee geconfronteerd dat ze aan me zaten." Het lukte Dral niet om zijn trainer en diens partner te ontlopen. "Gewoon wekenlang, waarin zij steeds weer de toenadering zochten en steeds weer mij naar hen toe probeerden te krijgen of bij mijn ouders over de vloer kwamen."

"De daders zeiden: 'Als je ouders het te weten krijgen, dan vermoordt je vader ons'", vertelt Dral. Ook maakten ze hem bang dat iedereen hem raar zou vinden vanwege het grote leeftijdsverschil. "Ik voelde de druk dat ik, zeg maar, het leven van mijn ouders gigantisch zou laten ploffen."

Dral hield de situatie zes jaar lang geheim voor zijn familie. Toen hij het uiteindelijk vertelde, deed hij daarna aangifte. De politie heeft anderhalf jaar onderzoek gedaan, maar uiteindelijk werd de zaak geseponeerd. "Ik was niet verbaasd, maar het was wel even slikken, want mijn ouders hadden ook hoop van: we willen dat ze gewoon gestraft worden voor hun daden."

Daarnaast schreef hij een boek over het misbruik met de titel: Liegen Zul Je - Dit is het verhaal dat ik van die twee nooit mocht vertellen. In dit boek geeft hij openhartig inzicht in zijn belevingswereld als slachtoffer tijdens het overkomen van seksueel geweld en de verwerking er van. 

Misbruik bespreekbaar maken

"Ik merk heel vaak als ik het aan kennissen, vrienden of relaties vertel van dezelfde leeftijd die ook gewoon kinderen hebben, dat er laconiek op gereageerd wordt. Het gebeurt altijd ergens anders", vertelt Poortvliet. Hij benadrukt dat mensen het er meer over moeten hebben: "Omdat het zoveel helpt als je weet dat je gezien en gehoord wordt."

Beluister de aflevering van Het Misdaadbureau voor het hele gesprek.