'Potvissen hebben eigen dialect'
- Nieuws
- 'Potvissen hebben eigen dialect'
Afgelopen week spoelde er een potvis aan op het strand bij Renesse. Uit baanbrekend onderzoek naar deze diersoort blijkt dat de taal van potvissen heel erg lijkt op de menselijke taal. Wij variëren met klinkers, en potvissen doen dat met klank van hun klikgeluiden. "Potvissen hebben hun eigen dialect", zegt Nathalie Houtman, oceaan-expert bij het Wereld Natuur Fonds. Ze was te gast in NOS Met het Oog op Morgen.
Video niet beschikbaar
Waar andere walvisachtigen, zoals bultruggen zingen, maken potvissen klikgeluiden. Zij zijn tandwalvissen, en gebruiken de geluiden voor echolocatie, legt Houtman uit. De klikgeluiden dienen om de weg te vinden, maar ook om met elkaar te communiceren.
Potvis-dialect
Andere dieren gebruiken ook geluid om met elkaar te communiceren, maar toch is de taal van de potvis bijzonder, volgens Houtman. "Eigenlijk is er nergens zoveel gelijkenis in de dierenwereld met menselijke taal als bij potvissen. Dat laat maar weer eens zien dat we onderdeel zijn van de natuur, en ook afhankelijk zijn van de natuur."
Toch weten onderzoekers nog niet exact wát de potvissen tegen elkaar zeggen. Dat is de volgende stap in het onderzoek, zegt Houtman. "Ze willen gaan proberen om te communiceren met potvissen. om erachter te komen wat er nou gezegd wordt met bepaalde patronen, met coda's." Die patronen vormen dialecten binnen de potvistaal. "Naast dat ze een eigen taal hebben, hebben familiegroepen ook speciale dialecten die ze met elkaar gebruiken, en ook andere familieleden vermijden."
Familie belangrijk
Familierelaties zijn erg belangrijk voor potvissen, geeft Houtman aan. "Ze hebben hele complexe sociale culturen, en hele sterke familiebanden waar ze afhankelijk van zijn. Daarom is die communicatie onder andere zo belangrijk."
Met name de mannetjes leggen duizenden kilometers af. Zij zwemmen tussen de poolgebieden en de tropische wateren waar de vrouwtjes leven, zegt Houtman. "De potvis die gestrand was in Renesse was mogelijk wel onderweg naar de Caraïben."
Waar communiceren de potvissen dan onderling over? "Het zou kunnen gaan over hele kwetsbare momenten, zoals waar en wanneer ze gaan slapen." Maar de communicatie wordt ook gebruikt om hun eigen familie weer terug te vinden. "Bij potvissen heb je een soort oppassysteem, omdat de ouderen zo diep duiken. De jongen moeten aan de oppervlakte blijven. Een jong blijft dan bijvoorbeeld bij een tante, waar die ook melk van zou mogen drinken." Met de communicatiekliks kunnen ze elkaar na het vinden van voedsel dan weer terugvinden.
Lawaai
Volgens Houtman komt er steeds meer lawaai onder water, waardoor dat soort communicatie van potvissen wordt verstoord. "Scheepvaart is eigenlijk de belangrijkste bron van continu onderwatergeluid. Maar ook andere geluiden zoals sonar, heien, het zoeken naar olie en gas via seismisch onderzoek werkt verstorend." Dit zou makkelijk gestopt kunnen worden, door langzamer te varen of niet dergelijke activiteiten uit te voeren in leefgebieden van potvissen, zegt Houtman.
De taal van potvissen
Met het Oog op Morgen
NOS Met het Oog op Morgen brengt aan het eind van de dag een overzicht van het nieuws, de ochtendkranten en journalistieke interviews met mensen in en achter het nieuws, omlijst door mooie muziek.
Het Oog is er elke dag van 23:00 tot 00:00. De presentatie wordt dagelijks afgewisseld tussen onder andere Lucella Carasso, Winfried Baijens, Coen Verbraak, Sheila Sitalsing, Chris Kijne, Elisabeth Steinz, Mieke van der Weij, Simone Weimans, Rob Trip en Wilfried de Jong.




