Wanneer mag de politie in een situatie overgaan tot geweld?

Jaarlijks vinden ongeveer drie miljoen incidenten plaats waar de politie aan te pas moet komen. "Daarbij wordt er in 25 duizend van de gevallen enige vorm van politiegeweld gebruikt. Dus dat is iets minder dan 1 procent", aldus Timmer.

Wanneer toepassen?

Agenten mogen een vorm van geweld gebruiken wanneer het in de uitoefening van de politietaak is, "het handhaven van recht en orde." Daarbij kunnen ze bijvoorbeeld iemand naar de grond of tegen de muur brengen, slaan met een wapenstok en pepperspray gebruiken. En in de noodhulp mogen agenten ook een stroomstootwapen en een pistool gebruiken.

Maar wanneer je welke vorm van geweld gebruikt, is afhankelijk van verschillende factoren. "In beginsel moeten agenten de-escaleren, dus altijd een minder indringend middel toepassen. Dat kunnen ze verbaal doen of met zachte dwang."

Zwaarder geweld

Maar niet iedereen of iedere situatie is daarvoor ontvankelijk, vertelt de politiewetenschapper. "Dan moeten agenten ook kunnen escaleren", wat een inschatting van de agent is. "Dan kan er een meer indringend middel gebruikt worden. Daar wordt uitgebreid op getraind en opgeleid."

En in het geval van een noodsituatie? "Dan is er direct gevaar en moet er direct gereageerd worden met het middel dat je het best beschikbaar hebt en dat ook het snelst een einde aan die gevaarlijke situatie maakt."

Vervolg

Volgens Timmer is het belangrijk dat de keuze achteraf uitgelegd kan worden. Want "na iedere geweldsaanwending moet een agent melding maken bij de hulpofficier van justitie, de leidinggevende. Die bekijkt van wat voor soort geweld sprake was en wat het gevolg is geweest. En bij de lichtere gevallen kan diegene beslissen dat er een notitie in het systeem wordt gemaakt, en bij de serieuzere gevallen wordt het een registratie."

Vervolgens gaat het uitvoerige verslag daarvan naar een interne commissie. "Die beoordeelt het op of de geweldsaanwending professioneel correct kan worden geacht."