Hoe kun je goed omgaan met rouw? 'Er is niet één manier'

En daar kan muziek of een andere creatieve uitingsvorm bij helpen. "Soms kunnen we de juiste woorden of acties niet vinden, waardoor muziek, poëzie of andere beeldtaal ons erg kan helpen als het gaat om het verwerken van een groot verlies."

'Niet één manier om te rouwen'

Misschien komen de vijf fasen van rouw je bekend voor: ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding. Maar dit proces, gebaseerd op een model van Elisabeth Kübler-Ross, is volgens Van Barchjansen inmiddels achterhaald. 

"Zij zag deze fasen zich voltrekken bij mensen die omgingen met mensen die stervende waren. En in die omgang zag ze later ook elementen die van toepassing zijn op mensen die rouwen. Maar deze fasen zijn nooit in die volgordelijkheid bedoeld geweest zoals iedereen ze kent. Rouwen is rommelig, er is niet één manier."

Wat volgens de rouwdeskundige veel gebruikelijker is bij mensen die rouwen, is het heen en weer bewegen tussen twee kanten: een verlieskant en een herstelkant. "Dit heet het duale procesmodel. Als je alleen maar aan de verlieskant zit, wordt het verdriet niet minder erg. Je moet je leren aanpassen aan een nieuwe wereld zonder diegene."

Omgaan met rouwende kinderen

Het bewegen tussen die twee kanten doen kinderen "van nature al", ziet Van Barchjansen. "Het ene moment voelen ze hartverscheurend verdriet en twee minuten later kunnen ze krijsen van plezier met een ijsje in hun hand."

Maar belangrijk is daarin wel om "kinderen altijd te betrekken in een rouwproces", vertelt ze. "Boven de hoofden praten moet je nooit doen. De informatie aanpassen naar de leeftijd van het kind kan altijd, zelfs bij baby’s."

Andere vormen

Volgens Van Barchjansen is het niet zo dat je alleen rouw kunt voelen wanneer iemand komt te overlijden, ook bij bijvoorbeeld een contactbreuk kan dat zo zijn. "Dat is ook een groot verlies. Want ga maar eens een verhaal vinden dat het voor jou acceptabel maakt om weer door te gaan. Dat is een gigantische uitdaging."