Het gaat veel te weinig over het klimaat

Het is 2019: Greta Thunberg viert hoogtijdagen, miljoenen mensen gaan de straat op om te demonstreren tegen klimaatverandering en de krantenkoppen worden gedomineerd door deze kwestie. Een paar jaar geleden was de klimaatcrisis de grootste zorg van maatschappij én politiek. Hoewel het probleem niet is verminderd, en zelfs erger lijkt te zijn, is de aandacht weggezakt. "Het heeft ongeveer 4 jaar geduurd maar de afgelopen 2 of 3 jaar is er een verandering in geweest. Het wordt als veel minder urgent ervaren", zegt Rico Disco programmamaker Klimaat en Natuur bij Pakhuis de Zwijger. 

Tijdens de laatste Tweede Kamer verkiezingen werd het klimaat slechts sporadisch aangestipt. "In de campagne zijn er wel hier en daar wat beloftes gedaan, maar het leek al moeilijk om het er überhaupt over te hebben", zegt Disco. Want ook in debatten werd klimaat amper tot thema gemaakt. De Rode Draad sprak eerder ook al over het feit dat het klimaat steeds minder vaak in de media verschijnt. In kranten wordt er veel minder over geschreven dan een paar jaar geleden, terwijl onderzoeken keer op keer bevestigen dat we er niet goed voor staan. "Dan denk je toch: het gaat er niet genoeg over." 

Haalbaar en betaalbaar? Niet waar

Het klimaatprobleem is voor velen minder tastbaar en het voeren van beleid vraagt om een lange adem. "Wat daarbij heel belangrijk is, is dat je de urgentie blijft communiceren", zegt Disco. Hij stelt dat de regering en beleidsmakers onvoldoende de ernst van de situatie duidelijk maken. Daardoor is het draagvlak de afgelopen jaren verminderd. "Haalbaar en betaalbaar wordt vaak genoemd. Daarmee communiceer je geen enkele urgentie", vindt hij. Als politici de relevantie van maatregelen al niet overdragen, wordt het onderwerp ook voor de rest van het land minder belangrijk.

Die termen haalbaar en betaalbaar tonen niet alleen weinig urgentie, ze zijn ook niet waar. Op een goedkope en makkelijke manier kan de klimaatcrisis niet worden opgelost. Het stilzitten werkt juist averechts volgens Disco. "De financiële kosten voor de overstromingen in Limburg van een paar jaar geleden kostte bijna een half miljard. De droogte in 2018 was ongeveer 3 miljard voor Nederland en Duitsland samen", zegt hij. 

Andere problemen 

Toch kwam het onderwerp amper naar voren tijdens de laatste verkiezingen, en lijkt het in het beleid ook laag op de prioriteitenlijst te staan. Dat terwijl Minister-President Rob Jetten ooit klimaatminister was. "Zijn rol is natuurlijk veranderd. Hij is die groene koers wat minder aan het voeren", zegt Disco. Andere thema's, zoals defensie, wonen en bestaanszekerheid, krijgen voorrang. Maar volgens Disco liggen aan veel van die problemen juist klimaatfactoren ten grondslag. 

Zo hebben verschillende oorlogen en conflicten een klimaatcomponent. "Heel veel gaat over energiezekerheid", zegt hij. De strijd om grondstoffen wordt al decennialang gevoerd en zal voorlopig ook nog blijven. "Op het moment dat je geen klimaatbeleid voert, wordt de wereld alleen maar instabieler", zegt hij. De geopolitieke spanningen leiden bovendien tot stijgende energieprijzen, wat de portemonnee en de bestaanszekerheid beïnvloedt. Er zijn echter manieren om dit te beperken, bijvoorbeeld door woningen beter te isoleren. "Het levert niet alleen een lagere energierekening op, ook dat mensen comfortabeler wonen", zegt Disco. "Als je op die manier klimaatbeleid gaat voeren, krijg je makkelijker mensen mee."