Politieagenten met PTSS: 'Je was stoer en over verdriet werd niet gesproken'

'PolitieStress'

Elk jaar raken 3500 agenten gewond tijdens hun werk; driehonderd daarvan lopen PTSS op. Politieagenten komen veel mogelijk traumatische gebeurtenissen tegen. "Mentale blessures zijn dan ook de belangrijkste oorzaak van ziekte en uitval binnen de politie", legt Roos Gerritsen van Het Misdaadbureau uit. "PTSS is een psychische reactie op een schokkende gebeurtenis, waarbij de nare herinnering blijft ‘hangen’ en steeds terugkomt in je hoofd."

Oud-rechercheur John Pel weet als geen ander hoe dat is. Hij kreeg PTSS door zijn werk en is nu bezig met een boek waarin hij ook andere politiemensen met PTSS spreekt. "Ik heb 35 jaar bij de politie gewerkt, waarvan 25 jaar bij de forensische opsporing", vertelt Pel. "Ik denk dat ik zo’n 1500 doden in mijn carrière heb gehad en dat ik bij de meest afschuwelijke zaken betrokken ben geweest." Voor Pel was MH17 de laatste druppel. Door zijn chronische PTSS kreeg hij hartklachten.

"Als oud-rechercheur heb ik me de laatste twee jaar echt vastgebeten in de wereld van PTSS", legt Pel uit. "En dit boek schrijf ik omdat een heleboel collega’s een vergeten groep zijn." Pel zag dat collega’s soms wel twaalf jaar bezig waren met de afhandeling van hun immateriële schade, hun smartengeld, bij de werkgever. "Er is een vergeten groep van zo’n 200 mensen die nog steeds vastzit in juridische procedures. Dat is schokkend."

Nieuw stelsel  

"We zitten nu in het derde zorgstelsel", vertelt Pel. "Die vorige twee zorgstelsels hebben niets opgeleverd." Pel legt uit dat de Nationale Ombudsman twee zeer kritische rapporten heeft geschreven over de eerdere stelsels. Ook Investico deed in mei 2025 een groot onderzoek naar het oude en het nieuwe stelsel en naar hoe de politie omgaat met PTSS. "Daaruit bleek eigenlijk dat in het nieuwe stelsel meteen hulp wordt aangeboden", vertelt Gerritsen. "In tegenstelling tot het oude stelsel, waarin eerst juridisch moest worden aangetoond dat je te maken had met PTSS."

In een reactie aan Het Misdaadbureau laat Hans van Dolderen, programmadirecteur voor Specifieke Aandacht en Zorg, namens de politie weten dat zij erkennen dat het in het verleden niet goed is gegaan in de omgang met PTSS. "We hadden dingen anders moeten doen. Collega’s en oud collega’s hebben klachten, daar hebben we lering uit getrokken", vertelt Van Dolderen. Daarom is er een nieuw stelsel opgericht waarin er sneller hulp geboden kan worden, waardoor PTSS eerder bekend is en er adequaat een behandeling toegepast kan worden.

Nog steeds veel nadelen

Maar ook het nieuwe stelsel heeft nadelen, vertelt Nine Kooiman van de Politievakbond. "Uiteindelijk is juridisering niet de oplossing", stelt Kooiman. Zij ziet dat het vooral van belang is om mentale problemen eerder te signaleren. "Mental check-ups, die eigenlijk verplicht zouden moeten zijn, worden bijna niet gedaan", zegt Kooiman. "Wat ik ook zorgelijk vind, is dat bij hele heftige incidenten collega’s elkaar opvangen, terwijl zij zelf ook een secundaire traumatisering kunnen oplopen." Zo maakte Kooiman in Rotterdam mee dat politieagenten soms veel last hebben van wat collega’s hebben meegemaakt.

En ik weet nog dat ze mij ook aanboden: 'Goh, ga nou even in gesprek, want ook jij hebt hier het een en ander gezien.' En dat ik alleen maar de blik in de ogen van de ander zag en zei: 'Joh, maar gaat het wel goed met jou?' En die brak. Die zei: 'Heb je de broeken van mijn collega’s gezien? Dit is niet goed. Hoe moeten we weer? Want volgende week staan we weer bij dit soort incidenten.'"

Worsteling met jezelf

Dick Klein werkte bijna veertig jaar als politieagent op straat, totdat het niet meer ging. In 1999 maakte hij een traumatische ervaring mee toen hij een relschopper in een café in Almere oppakte. "Hij zat gewoon in de boeien naast me, dus er zou eigenlijk niks kunnen gebeuren", vertelt Klein. "Maar hij kwam met een kopstoot mijn kant op, dus ik moest achteruit. Ik wist hem om zijn nek te grijpen en op dat moment draaide hij zich om met zijn benen, zette zich af en ik kwam in een verstikking." Klein heeft het moeilijk met het vertellen van zijn verhaal. "Het gaat goed, ik kan hierover praten. Ik raak emotioneel, maar dat hoort nou eenmaal bij mij."

Emoties tonen is voor Klein nu heel gewoon, maar dat kon eerder niet. "Je was stoer en je stond er; verdriet werd niet gezien en er werd niet over gesproken", vertelt Klein. Wanneer je moest huilen, werd je als agent snel buitengesloten of kregen collega’s de pik op je. "Wat mij het meest raakt, is dat je zelf in een worsteling terechtkomt." Daarom probeert Klein nu collega-agenten te helpen. "Ik ken Dick al een tijd", vertelt Kooiman. "Een van de dingen die hij doet, is deze pijn omzetten in strijdbaarheid, waarmee hij ook weer andere collega’s helpt."

Benieuwd naar het hele verhaal van politieagent Dick Klein? Hoor je graag meer over de ervaringen van oud-rechercheur John Pel? Of ben je benieuwd naar de bevindingen van Nine Kooiman van de Politievakbond? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau in de NPO Luister-app of op Spotify.