Digitale zorg blijft een uitdaging voor ouderen

Spies ziet in haar werk vooral oudere patiënten met meerdere gezondheidsproblemen tegelijk, zoals mobiliteitsklachten of geheugenproblemen. Juist bij deze groep stapelen de uitdagingen zich op. "Het leervermogen neemt af naarmate mensen ouder worden, waardoor nieuwe digitale vaardigheden moeilijker aan te leren zijn", legt ze uit. Daarnaast spelen praktische beperkingen een rol. Denk aan slecht zicht of fysieke klachten zoals artrose, waardoor typen op een smartphone lastig wordt.

Kloof groter dan gedacht

Maar het gaat niet alleen om fysieke beperkingen. Ook onbekendheid en angst spelen mee. Veel ouderen zijn simpelweg niet opgegroeid met computers en smartphones. Uit onderzoek van Spies blijkt dat bijna de helft van haar patiënten geen e-mail gebruikt en minder dan de helft beschikt over DigiD. Zonder die basis is toegang tot digitale zorgsystemen vrijwel onmogelijk. Opvallend is ook dat één op de zes ouderen helemaal geen internet thuis heeft.

Die cijfers laten zien dat de kloof groter is dan vaak wordt gedacht. Oplossingen zoals cursussen van digitale vaardigheden zijn volgens Spies niet altijd effectief. "Die beginnen vaak al online. Als je geen e-mail hebt of geen internet, kom je überhaupt niet binnen." Daarmee vallen juist de meest kwetsbare groepen buiten de boot.

Liever zelf regelen

Toch wordt in de praktijk vaak voorgesteld om hulp te vragen bij familie of buren. Maar volgens Spies is dat niet altijd wenselijk: "Je ontneemt mensen een stukje zelfstandigheid als je zegt: laat iemand anders het maar regelen." Veel ouderen willen hun zaken zelf regelen, maar lopen vast op systemen die daar niet op zijn ingericht.

Daarom blijven de alternatieven belangrijk. Denk aan briefwisseling of persoonlijk contact. Hoewel digitalisering vaak wordt gezien als kostenbesparend, plaatst Spies daar vraagtekens bij. "De kosten van een brief of folder zijn klein, terwijl het veel kan opleveren in zelfstandigheid."

Bovendien is het probleem niet tijdelijk. Ook toekomstige generaties ouderen zullen volgens haar moeite blijven houden met het tempo van technologische ontwikkelingen. "Het zijn niet alleen de oudste ouderen. Ook mensen rond de zeventig lopen nu al vast. En de technologie blijft zich ontwikkelen."

Loopt u zelf ook tegen problemen aan? Op het gebied van zorg, of misschien wel bij de bank of gemeente? Morgenavond, 1 mei, tijdens de televisie-uitzending van Meldpunt Actueel, van 19:55 uur tot 21:30 uur, zit het bel team van de MAX Ombudsman voor u klaar. U kunt daar uw problemen melden en dan gaan wij daar mee aan de slag bij Omroep MAX. U kunt bellen naar 035 677 55 11.