Wat als heel Nederland langdurig zonder stroom zit?

In Duitsland bleef de stroomuitval beperkt tot een klein gebied van Berlijn, dan kan je er nog voor kiezen om naar een andere regio te gaan. Maar wat nou als het heel Nederland treft? "Dan kan je bijvoorbeeld niet meer naar de supermarkt en werken logistieke systemen, zoals 112, niet meer", vertelt journalist Ot Van Daalen, die het boek Voorbereid schreef.

Impact

Nederland heeft tot nu toe vooral met kleine stroomstoringen te maken gehad. Vaak een uur tot anderhalf uur in kleine regio's of een provincie. Maar als wij te maken zouden krijgen met een grootschalige stroomstoring, zijn we niet alleen ons licht en de verwarming kwijt. "Er zijn veel meer systemen afhankelijk van elektriciteit", zegt Van Daalen. "Denk aan het internet: je kan bijvoorbeeld niet meer bellen of betalen." 

Daarnaast hebben wij in Nederland watergemalen die water vanuit lager gelegen gebieden naar de zee pompen. "Die draaien ook steeds vaker op elektriciteit", zegt van Daalen. "Het duurt dan even voordat we daar iets van merken, maar dan zullen bijvoorbeeld polders vollopen." Veel van deze gemalen hebben wel generatoren als backup. 

Sabotage

Volgens belangenbehartiger in de elektrotechnische sector Henry Lootens kan je sabotage niet voorkomen. Hij benadrukt dat het er vooral om gaat hoe snel je zoiets ondervangt. Gelukkig zijn we daar in Nederland best goed in. "Onze netbeheerders hebben een stroomstoring, als het bijvoorbeeld om een kabel gaat zoals in Berlijn, meestal snel verholpen", aldus Lootens. 

Cyberaanvallen

Naast fysieke aanvallen, moeten we ook op onze hoede zijn voor cyberaanvallen. "Daar zit een veel grotere kwetsbaarheid", zegt Van Daalen. "Dat heeft impact op software van de systemen die áchter het stroomnet zitten. Denk aan zonnepanelen, omvormers en elektriciteitsmeters. Experts waarschuwen al jaren dat die kwetsbaarheid niet altijd snel genoeg wordt opgelost." 

Lootens benadrukt dat we steeds meer met software doen en noemt het een onderschat risico. We wekken namelijk steeds vaker stroom op via omvormers van zonnepanelen of windmolens, die allemaal aan het internet hangen. "Een cyberaanval op al onze stroomopwekkers kun je niet oplossen", zegt Lootens. "Je weet dan niet welke er wel of niet door de aanval geraakt zijn." 

Goed voorbereid

Wat kunnen we dan nu doen om ons voor te bereiden op een eventuele aanval? "We weten niet wat de kans is dat zoiets gebeurt", vertelt Van Daalen. "Dus het beste wat je als burger kan doen, is zorgen dat je een powerbank en kaarsen in huis hebt, zodat je in ieder geval een paar dagen vooruit kan."