appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

Top 600: meer dan de helft is geestelijk gehandicapt

ANP | Koen van Weel
zaterdag 24 oktober 2020 | AVROTROS | redactie dr Kelder en Co Twitter

Het gebeurt nog steeds: jonge jongens in de grote steden die ontsporen tot ernstig verharde en grofweg brute criminelen. Een jaar of tien geleden werd in Amsterdam besloten tot een nieuwe aanpak: de Top600, waarin straf en zorg werden gecombineerd. Dr. Menno Segeren, de jonge doctor van dienst, bracht de levensloop van deze jongeren in kaart vanuit het perspectief van de geestelijke gezondheidszorg. "56 procent van deze jongens heeft een licht verstandelijke beperking (LVB)", zegt hij in dr Kelder en Co. 

Menno Segeren


"Het gaat dan om de zeshonderd meest overlastgevende en gewelddadige criminelen in Amsterdam", zegt dr. Segeren. "Om de maatschappij te beschermen is er dus gekozen voor een aanpak waarin straf en zorg gecombineerd wordt. Een belangrijke vraag is dan ook hoe je die zorg het beste vorm kan geven."

Om die vraag te beantwoorden heeft Segeren de levensloop van deze jongens onderzocht. Hij schetst het beeld van een fragiele, kwetsbare groep. Veel, zo niet bijna al deze jongeren, zijn in hun jeugd al in aanraking gekomen met jeugdzorg en Segeren wil de vraag beantwoorden waarom die zorg niet geholpen heeft en wat er dan aan moet veranderen.

"We hebben bij die Top 600 gezien dat zij als kind zijn blootgesteld aan ernstige trauma’s. Denk daarbij aan verwaarlozing, mishandeling en ernstige vormen van huiselijk geweld. Daarnaast zagen we grote problemen in het psychologisch functioneren. Denk aan problemen met geweten, empathie, een laag IQ (LVB) en beïnvloedbaarheid."

De problemen in de jeugd groeien in de fase van jongvolwassenheid uit tot problemen die maken dat als je eenmaal in een crimineel milieu zit, je er niet snel meer uitkomt. De getraumatiseerde kinderen worden volwassenen die zichzelf eigenlijk niet goed kunnen redden. Als je dan van huis uit een criminele omgeving meekrijgt, is er eigenlijk geen uitweg meer. 


Het zijn geen criminelen maar patiënten


"Zeg jij eigenlijk het zijn geen criminelen, het zijn patiënten?", vraagt Jort Kelder. "Nou, ze zijn zowel dader als slachtoffer", zegt Segeren. "Al wil ik ze niet te veel als slachtoffer neerzetten want ze zetten zonder pardon een pistool op je hoofd als dat handig voor ze is."

"Ik geloof wel dat ze een hele moeilijke jeugd hebben gehad, maar als 56 procent een verstandelijke beperking heeft, dan kun je nog zoveel programma’s op ze loslaten, je kunt ze niet slimmer maken", constateert Jort Kelder.

"Dat klopt", zegt Segeren. Een van onze aanbevelingen is dan ook om in de behandeling meer rekening te houden met het feit dat deze jongens een beperking hebben. "Ze zijn al veel in aanraking geweest met jeugdzorg en het zou kunnen dat die interventies geen effect hebben gehad omdat ze op een te hoog niveau zijn aangesproken", zegt Segeren.

Dr. Menno Segeren promoveerde op 24 september aan de Vrij Universiteit in Amsterdam. Hij werkt als sociaal psycholoog bij de GGD in Amsterdam

Menno Segeren

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1