appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Nu: Langs de Lijn En Omstreken
STER Advertentie

Deze computer ziet woorden in je hoofd

wikimedia/Frits Ahlefeldt
dinsdag 31 maart 2020 | NTR | Redactie

Een nieuw computerprogramma is in staat om je gedachten te vertalen in gesproken woorden. Tenminste, zolang die gedachten zich beperken tot een vocabulaire van 250 woorden.

De Californische onderzoekers hopen dat hun onderzoek er op termijn toe kan bijdragen dat mensen die niet meer kunnen praten toch weer met de wereld kunnen communiceren. Zover is het nog niet: niet alleen zijn 250 woorden daarvoor niet toereikend, ook is de manier om de gedachten te lezen vrij ingrijpend.

De vier proefpersonen hadden namelijk elektroden in hun brein geïmplanteerd gekregen. Niet voor dit onderzoek, maar omdat ze regelmatig epileptische aanvallen hebben die wetenschappers wilden monitoren. Die elektroden konden de wetenschappers mooi gebruiken om te kijken wat er in het brein van de proefpersonen gebeurde op het moment dat ze bepaalde zinnen uitspraken.

Gedachtenlezen komt steeds dichterbij

Een slim algoritme kreeg de data van die hersenactiviteit om te leren voorspellen welke hersenactiviteit bij welke woorden hoorde. Na verloop van tijd slaagde het algoritme daar steeds beter in, met soms maar een foutpercentage van 3, schrijven de onderzoekers in Nature Neuroscience.

Het herkennen van losse woorden ging het algoritme minder goed af, de volgorde van woorden in een zin bleek van groot belang. Zo snapte het programma naar verloop van tijd bijvoorbeeld dat na het woord 'Tina' altijd het woord 'Turner' kwam.

Spraak of gedachten?

Je kunt je afvragen of het hier nu echt om gedachtenlezen gaat. De proefpersonen dáchten namelijk niet aan de woorden, ze spraken die woorden uit. Anderzijds had het algoritme alleen toegang tot de hersenactiviteit van de proefpersonen, niet tot het geluid van hun gesproken woorden.

De onderzoekers houden er daarom rekening mee dat de hersenactiviteit van verlamde mensen anders zal zijn dan die van de proefpersonen in het onderzoek. Een apparaat dat echt gedachten kan lezen zal daarom nog wel even op zich laten wachten. En dat is nog los van het feit dat een mens gemiddeld geen 250, maar waarschijnlijk zo'n 25.000 tot 50.000 woorden kent.

NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1