appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
STER Advertentie

Waarom meer vrouwen proefkonijn moeten worden.

public domain pictures
vrijdag 31 mei 2019 | NTR | Redactie

Veel wetenschappelijk onderzoek wordt vooral op mannen gedaan. Dat kan gevaarlijk zijn, als dat onderzoek een medicijn oplevert dat ook door vrouwen wordt gebruikt. Hoogste tijd om meer vrouwen onder de loep te nemen.

Vrouwtjesdieren decennialang onnodig weggeselecteerd uit onderzoek

Op zich is het best begrijpelijk dat veel geneeskundig onderzoek op mannen wordt gedaan. Bij vrouwen heb je te maken met een schommelende hormoonspiegel als gevolg van de maandelijkse cyclus. Als wetenschapper weet je dan niet zeker waar je aan toe bent: is het gevonden effect het gevolg van het medicijn dat je test, of van de schommelende hormoonspiegel?

Ernstige bijwerkingen

Maar als je dat alleen op mannen getest medicijn vervolgens ook aan vrouwen geeft, blijkt dat niet zonder gevaren. Al meermaals moesten farmaceuten medicijnen van de markt halen, omdat er onvoorziene bijwerkingen waren voor vrouwen, soms ernstig.

En uit recent onderzoek blijkt nog een goede reden om medicijnen niet alleen op mannen te testen: ook bij mannen zijn er grote verschillen in hoe ze op medicijnen en therapieën reageren. Dat heeft te maken met de onderlinge sociale hiërarchie, vertelt Jeanine Roeters van Lennep, internist bij het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

Het belang van hiërarchie

Een mannetjesmuis - medisch onderzoek wordt vaak eerst op muizen gedaan - die hoog in de hiërarchie staat, reageert anders op een medicijn dat een mannetje dat laag in de pikorde staat. Sterker: de verschillen tussen mannetjes blijken groter dan de verschillen bij een enkel vrouwtje op verschillende momenten in haar cyclus, legt Roeters van Lennep uit.

"Er is dus geen enkele reden om alleen die mannetjes te nemen", zegt ze. "Dat is alleen maar ongunstig. Het is maar de vraag of een medicijn dan ook voor vrouwen goed werkt."

Groeiend bewustzijn

Nu is dit probleem al meerdere malen aangekaart door wetenschappers en journalisten. Is er al een verandering merkbaar? Roeters van Lennep denkt van wel: Het staat nu in belangrijk tijdschrift (het toonaangevende blad Science, red.). Het bewustzijn groeit, er is een transitie gaande. We zijn er nog niet, maar het gaat wel de goede kant uit.”

NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

Maandag t/m vrijdag rond 16.20 uur in Nieuws en Co
Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
En wanneer je maar wilt in de podcast Focus Wetenschap

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1