Ook ‘op vakantie’ met het leger: moet Nederland het Poolse voorbeeld volgen?

Motivatie groot 

Volgens Overbeek is de bereidheid om aan weerbaarheidstrainingen mee te doen in Polen veel groter. Het land grenst aan Oekraïne en Wit-Rusland en naast natuurrampen is de angst voor oorlog groot. "De dreiging is veel groter, dus de motivatie ook." 

Tijdens gratis en vrijwillige weekendtrainingen leren burgers praktische vaardigheden die van pas komen bij oorlog, sabotage, uitval van voorzieningen en natuurrampen. Ze oefenen onder meer met eerste hulp en reanimatie, het samenstellen van een noodpakket, water filteren, vuur maken en navigeren zonder internet.

Maand lang 

Voor jongeren tussen de 18 en 35 jaar zijn er zelfs speciale programma’s waarbij zij ‘op vakantie’ kunnen met het Poolse leger. "Dan word je in een maand getraind, zelfs met wapens. Voor sommige trainingen krijg je betaald. Als je een maand met het leger op pad gaat, ontvang je 1.500 euro." 

Volgens cijfers van het Poolse ministerie hebben op deze manier al tienduizenden jongeren een militaire basisopleiding gehad. Het programma wordt ook gebruikt om beroepsmilitairen te werven.

Survival in eigen huis 

Laurens Kunst is survivaltrainer en leert mensen ook hoe ze kunnen overleven in een stedelijke omgeving, bijvoorbeeld in hun eigen huis. "Daar bereid je je in eerste instantie op voor", zegt hij. Polen heeft veel bossen waar mensen in geval van nood naartoe kunnen, maar in Nederland is uitwijken naar een bos echt een laatste redmiddel. "Is het thuis niet veilig, dan kun je naar het huis van een familielid of vriend die verderop woont." 

Volgens Kunst zijn vaardigheden als vuur maken en navigeren met een kaart en kompas zowel in het bos als in de stad nuttig, bijvoorbeeld wanneer de stroom uitvalt. "Als je gasbrander leeg is, is het fijn als je zelf een vuurtje kunt maken." 

Burgerbescherming 

 Weerbaarheid draait volgens hem niet alleen om praktische vaardigheden, zoals vuur maken of leren schieten. Het gaat ook om de manier waarop we tijdens een noodsituatie samenwerken en elkaar helpen. "In hoeverre ken je je buren en weet je wat er in de buurt speelt? Wie beschikt over welke vaardigheden? We moeten er niet alleen over blijven praten, maar vooral aan de slag gaan. Organiseer bijvoorbeeld een kleine oefening in de wijk of houd een buurtbarbecue. Dat is een moderne vorm van burgerbescherming: elkaar kennen en voor elkaar klaarstaan." 

Online weerbaarheid

Bontenbal pleit daarnaast ook voor meer online weerbaarheid. Volgens Remco Spithoven, lector Online Weerbaarheid aan Saxion Hogeschool, moet iedereen erop voorbereid zijn dat cyberdreigingen ook hem of haar kunnen raken. Spithoven onderzoekt hoe burgers, organisaties en de samenleving zich beter kunnen beschermen tegen digitale risico’s. “Je moet niet je kop in het zand steken en openstaan voor de risico’s in je eigen leven.”

Suggestie: controleer nog even of het bedrag van 1.500 euro bruto of netto is en of deelnemers dit bedrag voor één trainingsmaand ontvangen. Ook zou ik, als de uitzending daar antwoord op geeft, in de laatste alinea concreet benoemen hoe mensen hun online weerbaarheid kunnen vergroten.