Moeten we strenger zijn op stemmen per volmacht? 'Maak mensen erop attent dat het niet de normale procedure is'

Waarom zoveel mensen per volmacht stemmen, komt volgens Bijl doordat "Nederlanders lui zijn" als het gaat over "het onderhoud van de democratie". "Mensen moeten zich afvragen wat de waarde van hun stem is. Meer regels zijn niet de oplossing. En tegelijkertijd kun je mensen erop wijzen dat stemmen per volmacht niet de normale procedure is."

Gorinchem

In Gorinchem ging het tijdens de gemeenteraadsverkiezingen mis. De burgemeester deed aangifte omdat er met volmachten zou zijn geronseld. "De burgemeester heeft inmiddels tien meldingen van een verdachte situatie gekregen van drie stembureaus. Daar loopt nu een strafrechtelijk onderzoek", vertelt Jelle Gunneweg, verslaggever bij RTV Rijnmond. Zij volgt de ontwikkelingen op de voet. 

Hoewel de uitkomst van dat onderzoek nog even duurt, wordt vanavond wel besloten of er opnieuw verkiezingen moeten komen in de gemeente. "Dan is de vraag of in heel de gemeente opnieuw moet worden gestemd of alleen bij de stembureaus waar iets gemeld is", aldus Gunneweg.

Alternatieven

Om gesjoemel met volmachten te voorkomen, wordt digitaal stemmen als alternatief genoemd. Daar ziet beller Bart Post wel wat in. "Als je belastingaangifte veilig kan doen, waarom kan je dan niet stemmen? Als je een DigiD hebt, heb je ook geen volmachten nodig. Het scheelt ook heel veel kosten."

Maar aan digitaal stemmen zitten ook haken en ogen, ziet Reijer Passchier, hoogleraar digitalisering en de democratische rechtsstaat aan de Open Universiteit. "Je hebt geen zicht op hoe de stem wordt uitgebracht. En in een stembureau kan de voorzitter ook bewaken dat het proces goed verloopt."

Passchier denkt aan andere manieren om het ronselen met volmachten te voorkomen. "Perk het aantal stemmen dat iemand per volmacht uit kan brengen in, maak mobiele stembussen, verspreid de verkiezingen desnoods over twee dagen. Alles om de integriteit van de verkiezingen te waarborgen."

Communitylid Hans Mekenkamp denkt dat stemmen via de post de oplossing kan bieden. "Dat doen ze in Duitsland, daar heb ik nooit over problemen gehoord."