appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

OVT Fragmenten podcast

Fragmenten uit OVT, het programma over de onvoltooid verleden tijd, met discussies, reportages en ooggetuigenverslagen.

Podcast afleveringen

Voor Amerikanen is 1619 een betekenisvol jaartal: het is het jaar dat de
eerste Afrikanen in Amerika aankwamen, om bij aankomst aldaar als slaven te worden verkocht en te werk gesteld.
Journalist Leendert van der Valk ontdekte dat ook Nederlanders, waaronder Maurits van Oranje, een belangrijke rol speelde in het verschepen van die eerste Afrikanen naar Amerika. Hij schreef er een artikel over voor NRC en is te gast.

#614 - Het Spoor Terug: dubbelspion George Blake

zondag 3 januari 2021, 10:37 uur

Vorige week werd bekend dat George Blake in Moskou is overleden. Deze in Rotterdam geboren zoon van een Nederlandse moeder en Engelse vader wilde aanvankelijk dominee worden. Maar hij werd spion in Engelse dienst en nadat hij in 1950 door de Noord-Koreanen gevangen wordt genomen biedt hij zijn diensten aan aan de KGB, waarna hij – na zijn vrijlating in 1953 – verdergaat als dubbelspion.

20 jaar geleden zonden wij een vierdelig portret van deze dubbelspion George Blake uit, gemaakt door Hans Olink. In de uitzending hoort u deel 1. De rest vindt u hier: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/lees/nieuws/2020/Dubbelspion-George-Blake-overleden.html

In 2004 koopt Pauline Terreehorst bij een veiling van Sotheby's een Gucci-koffer. Er bleek vanalles in te zitten: jurken, bontkragen, maar ook albums met ansichtkaarten. Ze gaat op onderzoek uit: van wie was deze koffer? Haar zoektocht, die haar naar de Midden-Europese adel leidt, tekende ze op in het boek Het geheim van de Gucci-koffer. In de uitzending vertelt ze hierover.

Pamela Kalkman over de podcast 'Zwijg'

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

In Het Spoor Terug zenden we deze week een aflevering van de podcastserie Zwijg uit, over censuur dichtbij huis. Bij het woord ‘censuur’ denken we al gauw aan autocratische landen zoals China, Iran, en Turkije. Maar hoe staat het eigenlijk in Europa? Groeiend populisme én angst voor terrorisme gaan in veel Europese landen gepaard met nieuwe (zelf)censuur. In de serie Zwijg onderzoeken journalisten Pamela Kalkman en Adinda Akkermans hoe vrij Europeanen anno 2019 zijn om te zeggen, schrijven, zingen en maken wat ze willen. Pamela Kalkman is te gast.

Historische boeken met Wim Berkelaar

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

Historicus Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal: Gezichten van Joods verzet van de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie; De orde. Hoe de vrijmetselaars bouwden aan de moderne wereld van John Dickie; Oorlogen & oceanen. Een familiegeschiedenis van Erik Ader; en Een bezeten land van Monica Black.Eén van deze boeken wordt verkozen tot Boek van de Maand - en dat kunt u winnen! Houd tijdens de uitzending onze Facebookpagina in de gaten.

Tien jaar Arabische lente met Laila al-Zwaini

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

Als de politie de handelswaar van een Tunesische straatverkoper op 17 december 2010 in beslag neemt, besluit deze zichzelf uit protest in brand te steken. Met zijn protestactie wordt de 26-jarige Mohammed Bouazizi het symbool van wat korte tijd later de Arabische lente gaat heten. De protesten die beginnen in Tunesië verspreiden zich al snel door de hele Arabische wereld. Nu, tien jaar later, is het optimisme van destijds goeddeels vervlogen. We kijken terug en maken de balans op met arabiste Laila al-Zwaini, die zelf in 2011 de revolte op het Tahrirplein in Cairo meemaakte.

'De gave Gods': Gerrit Valk over lockdownsceptici

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

Aarzelen voordat je als overheid de samenleving plat legt bij een pandemie: het is een bekend fenomeen. Onze Hollandse regenten wachtten in de Gouden Eeuw ook heel lang voordat ze een lockdown afkondigden. Want al sloeg de pest wild om zich heen, de handel - bron van vaderlands welvaren - moest door blijven gaan. Net als nu bij de tweede lockdown waren er in de zeventiende eeuw weifelaars die omwille van de economie of God 'niets doen' de beste remedie vonden voor een epidemie. Historicus Gerrit Valk schreef, samen met wijlen Leo Noordergraaf, de eerste klassieker over de pest in onze contreien: De gave Gods. De auteur is te gast.

Meten is weten: Fenneke Sysling over 'Het Gemeten Zelf'

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

Meer dan ooit weten we van alles over ons lichaam: we kunnen meten hoeveel stress we hebben, hoeveel stappen we lopen en hoeveel uur we slapen. Maar hoe is die obsessie ooit begonnen? In de vijfdelige podcastserie Het Gemeten Zelf onderzoekt historicus Fenneke Sysling samen met podcastmakers Botte Jellema en Ype Driessen de geschiedenis van het meten aan ons eigen lichaam, van vroegmoderne weegstoel tot de recente Fitbit. Fenneke Sysling is te gast.

Frank von Hebel brengt Kapitein Rob weer tot leven

zondag 20 december 2020, 09:00 uur

Op 11 december 1945 voer het schip ‘De Vrijheid’ voor het eerst uit, met aan het roer een onverschrokken, avontuurlijke schipper: Kapitein Rob. Deze zeeman groeide uit tot een legendarische stripfiguur, met een regelmatige verschijning in Het Parool. Zijn bestaan was echter slechts van korte duur: de laatste publicatie stamt uit 1966. Journalist en stripliefhebber Frank von Hebel besloot Kapitein Rob nieuw leven in te blazen. Samen met tekenaar Fred de Heij werkt hij aan een nieuw verhaal over deze creatie van geestelijk vader Pieter Kuhn. De journalist komt vertellen over zijn liefde voor de strip en de bedenker ervan.

#613 - Het Spoor Terug: Help Jezelf

zondag 13 december 2020, 10:00 uur

Als er een jaar was dat nieuwe levensvragen opriep, dan was het 2020 wel. En dat is goed nieuws voor het zelfhulpboek. Titels als Master your mindset en Hoe de fuck vind ik geluk worden geminacht, maar ook gevreten. Kennelijk laten we ons graag voorschrijven hoe we een betere versie van onszelf worden, met meer geld en minder zorgen. Wanneer is onze zelfhulpboekenverslaving begonnen? En wat vertelt het genre over onszelf en de veranderende tijdgeest? Met historicus Maarten van den Heuvel, die werkt aan een boek over de geschiedenis van de zelfhulp; sociologe Micki McGee, schrijfster van het boek Self Help INC; en cabaretier en fervent zelfhulpboekenlezer Kasper van der Laan, die de voorstelling ‘De weg naar SuccesGeluk’ maakte.Een radiodocumentaire van Laura Stek.

Het coronavaccin is in aantocht. En daarmee is er ook hoop op een einde aan de coronacrisis. Maar om de vaccinatiecampagne tot een succes te maken zijn we wel afhankelijk van de bereidheid van onze medeburgers om zich te laten inenten: minstens 75% van de bevolking moet een prik halen om groepsimmuniteit te bereiken, zo blijkt uit onderzoek van de TU Delft. En op dit moment twijfelt nog de helft van de Nederlanders of men zich wil laten vaccineren. Is het voor het eerst dat vaccinatie-angst succesvolle ziektebestrijding in de weg staat? En wat kunnen we leren van eerdere vaccinatiecampagnes, over hoe het wel of juist niet moet? Te gast is wetenschapsjournalist en biomedisch wetenschapper Jop de Vrieze.

‘Dit is oorlog!’ en ‘Mijn lichaam is geen mortuarium!’, zo riepen jonge Poolse vrouwen de afgelopen weken tijdens de talloze demonstraties tegen de nog verdere aanscherping van de extreme anti-abortuswetgeving in het land. Aanleiding voor het massale protest is de uitspraak die het Constitutioneel Hof kortelings deed inzake abortus. Vrouwen zouden voortaan ook dode en zwaar gehandicapte kinderen moeten baren. Maar wat zit er achter die uitspraak? En is het protest ertegen een keerpunt voor een land dat dreigt weg te zakken in een democratische dictatuur? Of is het een laatste opleving van democratische krachten? Historicus Iwona Gusc, zelf afkomstig uit Polen, is te gast.

Hieke Jippes over feit en fictie in 'The Crown'

zondag 13 december 2020, 09:00 uur

Er komt géén fictie-waarschuwing bij The Crown, de razend populaire serie over het Britse koningshuis, maakte Netflix deze week bekend. Daartoe was opgeroepen door de Britse minister van Cultuur, omdat kijkers niet door zouden hebben dat er in de dramaserie fictieve passages voorkomen. Netflix vindt het onnodig zo’n waarschuwing te plaatsen. Kun je ervan uit gaan dat kijkers van historische dramaseries feit en fictie uit elkaar houden? En waarom komt de oproep van de minister juist nu? We praten erover met voormaling correspondent in het Verenigd Koninkrijk Hieke Jippes.

Asis Aynan over 'Eén erwt maakt nog geen snert '

zondag 13 december 2020, 09:00 uur

Kunnen Marokkanen echt niet van hun dubbele nationaliteit af? Het is een van de vragen die in het nieuwste boek van Asis Aynan, Eén erwt maakt nog geen snert, wordt beantwoord. Het boek gaat over de vele misverstanden die er over Marokkaanse Nederlanders bestaan. Aynan wil die misverstanden wegnemen en tegelijkertijd het verhaal van hun geschiedenis vertellen. En dat niet alleen: als toetje geeft hij aan het eind van het boek ook nog het Marokkaanse recept voor erwtensoep prijs.

50 jaar Actie Notenkraker: de notulen op muziek gezet

zondag 13 december 2020, 09:00 uur

Het was de tijd van protesten, provo’s en popmuziek. Maar ook de klassieke muziek bleef niet veilig voor de anti-autoritaire beweging en rebellerende studenten. Het is inmiddels meer dan 50 jaar geleden dat de Actie Notenkraker plaatsvond. Een roemrucht protest, waarbij Nederlandse componisten een uitvoering van het Concertgebouworkest ruw verstoorden. De actie leidde tot een debat tussen de actievoerders en het Concertgebouworkest. En deze historische gebeurtenis is nu door een jonge componist geëerd met een muziekstuk. Bram Kortekaas schreef het stuk Notenkrakers’ notulen, geïnspireerd op deze discussie tussen de twee partijen. De componist is te gast.

Sarah Adams over abolitionistisch 'blackfacen'

zondag 6 december 2020, 09:00 uur

Het lijkt erop dat het toppunt van de zwartepietendiscussie achter de rug is. Steeds meer mensen zijn het erover eens dat we van dit stereotype uit een vervlogen tijd af moeten. Maar dat deze traditie van blackface nóg verder teruggaat dan we al dachten, en dat juist vanuit abolitionistische hoek dit raciale stereotype de wereld in is geholpen, dat weet eigenlijk niemand.Sarah Adams wijdde haar proefschrift aan de representatie van tot slaaf gemaakten op het Nederlandse toneel in de achttiende eeuw. Ze is bij ons te gast.

'Oproerkraaiers' met Sunny Bergman en Jerry Afriyie

zondag 6 december 2020, 09:00 uur

In haar nieuwe documentaire Oproerkraaiers onderzoekt Sunny Bergman waarom activisten zo'n slechte reputatie hebben, terwijl we ook heel veel maatschappelijke vooruitgang te danken hebben aan hun noeste werk: van vrouwenkiesrecht en natuurbescherming tot de afschaffing van de slavernij. Sunny Bergman is te gast, samen met activist Jerry Afriyie van Kick Out Zwarte Piet. Hij is een van de geportretteerde activisten uit de documentaire.Oproerkraaiers is maandag 7 december te zien op NPO 2 om 20:25.

Broodmager was ze in het kamp, op sterven na dood. In alles het contrast van de vileine bakvis die het beroemdste boek over de oorlog schreef, aldus de schrijver van het boek Na het achterhuis, historicus Bas Von Benda-Beckmann. Hij reconstrueerde hoe het Anne Frank en de andere onderduikers in de kampen verging.Eva Schloss was één van hen. Ze maakte in de oorlog hetzelfde mee als Anne Frank: onderduik, arrestatie en deportatie. Ze was een buurmeisje van Anne op het Merwedeplein in Amsterdam, en later zou ze haar stiefzusje worden toen haar moeder na de oorlog trouwde met Otto Frank. Bas Von Benda-Beckmann en Eva Schloss zijn te gast.

Het Spoor Terug: de vergeten dam naar Ameland

zondag 29 november 2020, 09:00 uur

Op het wad onder Ameland liggen de resten van een dam die halverwege de negentiende eeuw is aangelegd, tussen het eiland en de vaste wal. Tien jaar heeft hij er gelegen, tot een storm hem wegspoelde. De eilanders zijn vergeten wie eraan gewerkt heeft. Voor de jonkheer die hem aanlegde, Pieter Tedfing van Berkhout, was het een mislukt levenswerk. Voor de wadlopers van nu is het een welkome bestemming om naartoe te lopen. Het Spoor Terug vertelt deze week de geschiedenis van de vergeten dam naar Ameland. De maker van deze documentaire is Mathijs Deen.

Sophie van Gool over de loonkloof

zondag 29 november 2020, 09:00 uur

Het nieuws werd deze week beheerst door het drama rondom de alfaman in de politiek, Thierry Baudet. Maar er was ook nieuws over de andere helft van de mensheid: de vrouwelijke helft. Want na minstens een halve eeuw emancipatie is de loonkloof tussen vrouwen en mannen de afgelopen jaren weer niet geslonken. Dat blijkt uit de Monitor Loonverschillen die het CBS deze week publiceerde. Hoe kan dat? Komt het doordat vrouwen 'parttime prinsesjes' en 'deeltijd-diva’s' zijn, zoals in het tv-programma Waarom werken vrouwen niet van journalist Liesbeth Staats wordt gesuggereerd? Of moet de oorzaak ergens anders worden gezocht: is er sprake van een weeffout in onze samenleving als het gaat om waardering van mannen- en vrouwenarbeid? We praten hierover met econoom Sophie van Gool.

Antwerpen kreeg in de zestiende eeuw de hele ellende van de Tachtigjarige Oorlog over zich heen: paapse kettervervolgingen, calvinistische betweterij, de lange uitzuigende arm van Philips II en natuurlijk de slag om de afvallige stad, die in 1584 terugviel in handen van de Spaanse furie.Jeroen Olyslaegers schreef een zindere roman over de stad van papen, ketters en handelaren. Zijn boek heet Wildevrouw en gaat over een Antwerpse vluchteling die terugkijkt op zijn leven. Hij vervloekt zichzelf als man en als stedeling. De auteur vertelt ons over zijn boek.

De coronamaatregelen maken dat voetbal heel anders beleefd wordt dan normaal. Volle stadions zijn er even niet meer bij voor volkssport nummer één in Nederland. In dat opzicht eigenlijk net als in 1854, toen de eerste voetbalwedstrijd in ons land gespeeld werd en de sport nog aan een select gezelschap toebehoorde. Zo’n dertig jaar eerder dan altijd gedacht wordt. Waar 1880 normaal wordt aangehouden als startpunt van de voetbalsport in Nederland, laat Jan Luitzen in zijn promotie-onderzoek en boek Vivat! Vivat Noorthey! een ander beeld zien, op basis van nieuw bronnenmateriaal. De sporthistoricus is te gast.

Middeleeuwse memes van de Koninklijke Bibliotheek

zondag 29 november 2020, 09:00 uur

Memes. Bizarre plaatjes met witte grote blokletters erop – u heeft ze vast wel eens voorbij zien komen op het internet. Nu leent ook de Koninklijke Bibliotheek haar collectie zich daarvoor door zelf een memegenerator te maken. Deze memes zijn niet alleen een kostelijk tijdverdrijf, er is ook iets van te leren. Mediëvist Sanne Frequin werkte mee aan deze site, en legt uit wat hier zo leuk en leerzaam aan is.

Historische boeken met Bart Funnekotter

zondag 29 november 2020, 09:00 uur

Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken. Ditmaal: Philippus en Alexander. Wereldveroveraars uit Macedonië van Adrian Goldsworthy (Omniboek); Het nazisme en complottheorieën van Richard J. Evans (Spectrum);Bezem en kruis. De Hollandse schoonmaakcultuur of de geschiedenis van een obsessie van Piotr Oczko (Primavera Pers); De verzonken kunstschatten van de Vrouw Maria van Gerald Easter en Mara Vorhees (Ambo|Anthos).

Tinneke Beeckman over 'Machiavelli's lef'

zondag 29 november 2020, 09:00 uur

Wie leest er nou nog Machiavelli, op een enkele machtswellustige snoodaard na? Bijna niemand – ook niet filosoof Tinneke Beeckman, die het werk van de beruchte denker uit Florence tijdens haar studies nooit was tegengekomen. Maar nieuwsgierig gemaakt door een bijna terloopse aanbeveling van haar held Spinoza sloeg ze een paar jaar terug zijn Discorsi open. En daar ontdekte ze dat hij ‘bij uitstek een denker voor een wereld in crisis’ is. Ze schreef het boek Machiavelli’s lef, levensfilosofie voor de vrije mens en is te gast.

Thomas Huttinga over 'Mister Europa' Stefan Zweig

zondag 22 november 2020, 09:00 uur

De Oostenrijkse schrijver Stefan Zweig pleegde in 1942 op een hotelkamer zelfmoord. Hij kon niet verder leven nu de wereld zich binnen nog geen 25 jaar voor de tweede keer in een wereldoorlog stortte. Want kon er hierna ooit nog iets terechtkomen van zijn Europese kosmopolitische ideaal van vrede en humanisme?Heeft Europa vandaag de dag nog iets aan het erfgoed van 'Mister Europa' Stefan Zweig? Publicist Thomas Huttinga stelde een boek samen met Europese lezingen van deze schrijver, Aan de Europeanen van vandaag en morgen. Hij is te gast.

In China noemen ze het ‘de eeuw van de vernedering’: de periode vanaf de Eerste Opiumoorlog in 1840, toen China letterlijk en figuurlijk onder invloed raakte van het Westen.“Sinds 1840 hebben we voortdurend moeten strijden,” zo sprak Xi Jinping, de leider van China daarover. “Maar nu doet zich het schitterend vooruitzicht voor van de grote heropleving van de Chinese natie. We voelen allemaal dat dit doel nu dichterbij is dan op welk ander tijdstip in de geschiedenis.”In het boek De wederopstanding van China beschrijft Frans-Paul van der Putten de geschiedenis van de opkomst - of beter gezegd terugkeer - van China als wereldmacht, vanaf de opiumoorlogen tot het heden.

Thomas Muntz over bureaucratie en de toeslagenaffaire

zondag 22 november 2020, 09:00 uur

De bureaucraat is een vreemde boeman. Hij is een pennelikker, een jaknikker, een kleurloos figuur zonder eigen wil, die slechts doet waar hij toe opgedragen is. En toch jaagt hij schrik aan, want door belastingaangiftes, toeslagen, of visumaanvragen wel of niet goed te keuren kan hij levens vermorzelen. Computer says no.De afgelopen week was de bureaucraat weer groots in het nieuws, vanwege wellicht het meest kafkaëske bureaucratieschandaal uit de Nederlandse geschiedenis: de toeslagenaffaire. Hoe lang vrezen wij de bureaucratie eigenlijk al? Waarom is die ooit opgetuigd en hebben we er ooit van gehouden? We bespreken het met filosoof en onderzoeksjournalist Thomas Muntz.

“De enige zwarte man in Middelburg, en niemand had mij ooit iets verteld!” Carolijn Visser was geïntrigeerd door de vader van haar jeugdvriendin Grace, die was geboren in Indonesië. Ze kende wel mensen uit Indonesië, maar die leken niet op Graces vader.De gezamenlijke zoektocht van de vriendinnen naar de familiegeschiedenis van Grace resulteerde in het boek De vader van Grace, geschreven als geschenk voor de Week van het Zeeuwse Boek. Schrijfster Carolijn Visser is te gast.

Nieuwe bron Multatuli ontdekt

zondag 22 november 2020, 09:00 uur

Je zou denken dat we inmiddels alles wel weten van Multatuli, pseudoniem van Eduard Douwes Dekker, en zijn meesterwerk Max Havelaar. Toch heeft Reinier Salverda een nieuwe bron gevonden, waaruit hij opmaakt dat het iconische personage Droogstoppel gebaseerd is op iemand anders dan we altijd dachten.Een gesprek met hoogleraar Nederlands in Londen Reinier Salverda, die hierover schreef in tijdschrift de lage landen. Klik hier om zijn artikel te lezen.

Felix Rottenberg recenseert IDFA-documentaires

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

Woensdag 18 november gaat het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) 2020 van start. Hoewel het dit jaar grotendeels online moet plaatsvinden, is het aanbod er niet minder om. Filmkenner Felix Rottenberg recenseert bij ons zijn favoriete historische documentaires van deze editie van het festival.

Verdient Trump een presidentieel pardon?

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

Als Trump straks aftreedt, zal hij zo goed als zeker strafrechtelijk vervolgd worden, onder andere vanwege de zwijggeldaffaire met pornoster Stormy Daniels. De vraag is of president Biden hem dan gratie zal verlenen.In 1974 worstelde president Gerald Ford met dezelfde vraag, na de aftreding van Nixon. Waarom koos hij er toen voor om wél gratie te verlenen aan Nixon, wat waren de gevolgen, en was dat met de kennis van nu wel de juiste keus?Amerikanist Sara Polak is te gast.

Het Spoor Terug: Montessori-onderwijs, deel 2

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

Deze week in Het Spoor Terug: deel twee van een tweeluik over het Montessori-onderwijs in Nederland.Het is dit jaar 150 jaar geleden dat Maria Montessori geboren werd. 50 jaar later opende de eerste Montessorischool in ons land. Historisch heeft Nederland een unieke plek in het Montessori-universum. Als enige land in de wereld is het gedachtegoed van de pedagoge Maria Montessori geïntegreerd in ons onderwijssysteem. Van hieruit waaierde het gedachtegoed over de persoonlijke vrijheid en ontwikkeling van kinderen uit over de hele wereld: zelfs naar plekken waar je de 'roze toren' en 'gouden kralen' niet direct zou verwachten, zoals communistisch China.Michal Citroen maakte er een tweeluik over.

Jan Brauer over nazischolen in Nederland

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

‘Deutschland erwache und Juda den Tod’, oftewel: 'Duitsland ontwaak en dood aan de joden'. Zo zong in 1934 een schoolkoor van een zogeheten Duitse school in Heerlen. De school viel onder het bijzonder onderwijs en werd met Nederlands overheidsgeld betaald.Het is een van de vergeten treurige hoofdstukken uit de geschiedenis van ons bijzonder onderwijs. Want al klinkt het nog zo onwaarschijnlijk: er waren in de jaren dertig Deutsche Schulen waar kinderen werden gehersenspoeld en klaargestoomd voor het Derde Rijk.Historicus Jan Brauer is te gast.

Homofobie als wapen in de schoolstrijd

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

Het begint zo langzamerhand op te vallen: bijna altijd als de discussie over bijzonder onderwijs oplaait, is het omdat er ergens op een confessionele school in het land met de kwestie homoseksualiteit wordt geworsteld.Toch is het niet zo heel raar, meent cultuurhistorica Jolanda van der Lee, als je je verdiept in het ontstaan van de financiële gelijkstelling van het bijzonder onderwijs. Want wat blijkt: homofobie vormde een belangrijk wapen in het beslechten van de schoolstrijd.

Raoul de Jong over 'Jaguarman'

zondag 15 november 2020, 09:00 uur

Toen Raoul de Jong hoorde over de ‘jaguarman’, een van zijn voorvaderen die zichzelf in een jaguar zou kunnen veranderen, werd hij zo gegrepen door dit verhaal dat hij het tot op de bodem wilde uitzoeken. Als kind van een Nederlandse moeder en een Surinaamse vader wist hij weinig van zijn Surinaamse roots. Hij besloot af te reizen naar het land van zijn vader en de voor hem onbekende geschiedenis op te schrijven.Het boek Jaguarman vertelt dit verhaal, dat schrijver Raoul de Jong bij ons toelicht.

De Mohammed-cartoon van Charlie Hebdo bracht afgelopen weken weer een nieuwe terreurgolf teweeg. Het bespotten en zelfs maar het afbeelden van de profeet is voor geradicaliseerde moslims vaak aanleiding om de laatste stap te zetten: de stap naar gewelddadige aanslagen. Mohammed is perfect, volmaakt en heilig. En daar blijf je dus met je ongelovige handen van af.Maar hoe komt de stichter van de islam aan die status, en komt die ook overeen met het werkelijke leven van de profeet?Marcel Hulspas onderzocht imago en leven van de profeet, en schreef Mohammed. Van profeet tot legerleider. De auteur is te gast.

Onze dubbelhartige relatie met dieren: 'Op jacht'

zondag 8 november 2020, 09:00 uur

Fotografe Isabella Rozendaal verdiepte zich de afgelopen tijd in de jacht en de cultuur eromheen. Niet alleen hier in Europa, maar ook in Noord- en Zuid-Amerika. En waar de jacht in Europa een adellijke traditie kent, gaat die in Amerika terug naar gewone mensen, de pioniers die het land ooit ontsloten.Vorig jaar was er al de tentoonstelling Isabella Hunts en nu is er ook een boek, getiteld Op Jacht, waarin zij haar belevenissen beschrijft.

Geweldsporno in de 17e-eeuwse Republiek

zondag 8 november 2020, 09:00 uur

De vroegmoderne tijd zat vol met gewelddadige afbeeldingen. Prenten met mislukte onthoofdingen, vierendelingen en ander bloederig leed waren razend populair in de Nederlandse Republiek. En de Republiek was er ook nog goed in: de kwaliteit en hoeveelheid van de prenten, in combinatie met de afwisseling die je in deze etsen ziet, maakte het grootproducent van gewelddadige afbeeldingen.Hoe kan dat? En wat maakte deze geweldsporno zo populair? Michel van Duijnen promoveerde op dit onderwerp en legt het uit.

Protestantse excuses over de jodenvervolging terecht?

zondag 8 november 2020, 09:00 uur

Na het Koningshuis, de NS en de Nederlandse overheid kwamen er onlangs excuses van de Protestantse Kerk. Deze erkende dat ze in de oorlog tekortgeschoten was bij het beschermen van de joodse Nederlanders.Niet iedereen vond deze excuses op zijn plaats. Want er waren toch ook goede protestanten geweest? Zo blijkt onder meer uit het boek Een oorlogsplaguette ontrafeld, over tussen 1940 en 1945 omgekomen studenten aan de protestantse Vrije Universiteit in Amsterdam. Velen van hen namen deel aan het ondergrondse verzet.Wim Berkelaar, een van de auteurs van het boek, komt praten over het verzet en de schuldbelijdenis.

Hoe een zendeling de hoop verloor: 'Steinharts biecht'

zondag 8 november 2020, 09:00 uur

Op een Haagse zolder worden in 2009 beeldjes gevonden. Voorouderbeeldjes, afkomstig van de Indonesische Batoe-eilanden, blijkt wanneer etnohistoricus Karel Weener op onderzoek uitgaat.Dat leidt al snel naar lutherse zendeling Willem Steinhart, die deze beeldjes meenam van zijn bekeringswerk op de eilanden, begin vorige eeuw. En hoewel hij vol idealen begon, ziet hij al snel dat de cultuur van de Bandoe-eilanden, die hij zo bewondert, mede door hemzelf worden vernietigd.We praten met Karel Weener, die hierover het boek Steinharts biecht schreef.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1