appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Nu: Langs de Lijn En Omstreken
Afbeelding

Het Mediaforum

Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.

Podcast afleveringen

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Joost Oranje en Spraakmaker Peter van Uhm.

We beginnen het mediaforum met een nieuwsupdate uit Den Haag. Verslaggever Marc Hamer praat ons bij over Prinsjesdag. De rijtour gaat namelijk niet door. Hoe gaat Prinsjesdag eruit zien dit jaar?

Voor het mediamoment van Joost Oranje gaan we naar Suriname. Daar is namelijk een nieuwe president en nieuwe vicepresident gekozen. Oranje is veel in Suriname geweest en kent beide heren goed. Oranje vindt het een fascinerend land. Oranje: “Het is zeer de moeite waar om kritisch te volgen of het Santokhi en Brunswijk lukt”. Waarom is het zo interessant om dit journalistiek te blijven volgen?

Het mediamoment van Wijndelts is een nieuw project uit de Verenigde Staten en het heet Persuasion. Wijndelts legt uit wat dit platform en idee is. En wat is het verschil met de cancel-cultuur, die we vorige week bespraken?

Gisteravond schoven de twee overgebleven kandidaten voor het CDA-lijsttrekkers aan bij Op1. We hadden ze eerder al gezien in Nieuwsuur en gehoord in 1op1, maar nu ook echt tegenover elkaar. Hoe hebben onze mediakenners naar dit debat gekeken? Veel media schreef erover dat het niet spannend werd. Oranje: “Het is niet zo raar dat zij daar niet een debat gaan doen waar de spetters vanaf vliegen als je allebei uit één partij komt”. Het had debat anders gevoerd moeten worden? En had dat uitgemaakt voor de CDA-leden, of was dan vooral de ervaring voor het publiek anders geweest?

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Angela de Jong en Spraakmaker Erik Scherder.

Het mediamoment van El Maroudi gaat over de musical Hamilton. De musical is al jaren uitverkocht, ondanks de dure tickets. Nu staat het stuk op Netflix. Waarom zouden meer mensen dit moeten zien?

Het mediamoment de Jong gaat over het interview met Diederik Gommers in de Volkskrant van dit weekend. Gommers is het landelijk gezicht van de IC-artsen. De Jong vindt dat het interview een mooi inkijkje geeft in hoe de media werkt. Hoezo? Vorige week gaf Kees Boonman al het advies om aan specialisten, die opeens BN’ers zijn geworden, zich te laten houden bij hun eigen kennis. En zich dus niet uit te laten over andere onderwerpen. Maar hoe doe je dat? Als je eenmaal aan tafel zit bij een talkshow en een vraag krijgt over een ander thema? De Jong: “We vinden het fijn als mensen zichzelf zijn, maar tegelijkertijd gaat dat tegen je werken”

Gisteren was de themadag over racisme en discriminatie bij de NPO, onder andere met het debat ‘de stelling van Nederland’. Er was veel discussie vooraf over dit debat. Over de presentator, Jort Kelder en over de stelling: „Het huidige racismedebat drijft Nederland uit elkaar.” Is de kritiek terecht? Hoe hebben onze mediakenners gekeken? Was het een echte debat, of miste het verdieping? Er waren verschillende debatten te zien op televisie, verhalen van mensen, diepgaande gesprekken. Wat levert zo’n themadag op? El Maroudi: “Ik vraag me af of we verder komen als samenleving als we allemaal gewoon eventjes onze mening kunnen spuien, zonder dat we nader tot elkaar komen”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

We bespreken de verschillende boerenprotesten die de afgelopen weken opnieuw plaatsvonden. Ze stonden op de A1, distributiecentra van Albert Heijn en Jumbo werden geblokkeerd door tractoren en minister Schouten moest een paar dagen geleden vanwege boerenprotesten een werkbezoek aan Zeeland afbreken. Haar veiligheid zou anders in het geding zijn gekomen. Berichten de media op de juiste manier hierover? En hoe kijken boeren naar de media? Uit een onderzoek dat staat op de website van Brandpuntplus blijkt dat boeren denken dat er te veel extremen aan het woord komen en dat er te weinig journalisten in de media werken die ‘oer-minded’ zijn. Weten media genoeg over wat er speelt onder de boeren en de boerensector? Horen we alleen de extremen?

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Catherine Keyl en Spraakmaker Jan Pronk.

Ook bespreken we hoe de journalistiek druk uitoefende om in te grijpen begin jaren 90 tijdens het Srebrenica drama. Welke actie ondernamen media? In hoeverre had dit anders gekund? En hoe gaat de journalistiek nu met zulke vraagstukken om?

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Henrike van Gelder en Spraakmaker André Seebregts.

Aanvankelijk wilde minister Slob dat de NPO vanaf 2022 voor 20.00 uur helemaal geen reclame meer zou uitzenden, maar nu is gekozen voor een plan waarin de reclamezendtijd in vijf jaar wordt afgebouwd naar de helft van wat het nu is. Wel zal er vanaf januari geen reclame meer te zien zijn rond kinderprogramma's. Van Gelder koos het als mediamoment. Wat vindt ze van dit idee?

Angela Merkel presenteerde gisteren de strategie en doelen van het Duitse EU-voorzitterschap in het Europees Parlement. Brandsma noemt Merkel een crisiskanselier. “Sinds het begin van de coronacrisis zien we een soort herboren Merkel”. Zonder mensen direct bij naam te noemen nam ze wat regeringsleiders op de korrel. Brandsma vertelt.

Jort Kelder gaat zondag, op de grote racismethemadag van de NPO, een speciale aflevering van de discussieshow ‘De Stelling’ presenteren. De keuze voor Kelder leidt tot boze reacties omdat Kelder volgens diverse racisme-activisten niet onbevooroordeeld over dit onderwerp zou kunnen praten. Zij hebben hier een brandbrief over geschreven naar bestuursvoorzitter Shula Rijxman van de NPO. De brievenschrijvers stellen dat de NPO met de ‘absurde keuze’ van Kelder als gespreksleider ‘het onderwerp niet serieus neemt’ en wijzen erop dat Kelder ‘sympathiseert met het Forum voor Democratie’ en in het verleden regelmatig vermeend racistische opmerkingen heeft gemaakt. Hebben zij een punt? Wat vinden onze mediakenners van de keuze voor Jort Kelder? Van Gelder: “Het is een witte man die dit debat gaat leiden en die het leuk vindt om te provoceren met bepaalde ideeën”. Kelder leidt het debat, neemt niet zelf deel. Op welke manier kun je zo’n debat het beste leiden? Brandsma: “In het huidige klimaat kun je zo’n debat haast niet goed leiden”

Tot slot: 153 Britse en Amerikaanse auteurs, wetenschappers en docenten hebben zich in een open brief uitgesproken tegen 'cancel-cultuur'; het online uitsluiten van personen die in de ogen van sommigen in de fout zijn gegaan. Vaak gaat het om uitspraken die voor een groep mensen aanstootgevend zijn. In sommige gevallen worden ook tv-series of tv-programma's gestopt. Is het dun ijs waar men zich op begeeft? Op welke manier moet dit gesprek op gang gebracht worden?

Aan tafel zitten Mireille van Ark, Elger van der Wel en Spraakmaker Anneke van Zanen.

Het mediamoment van Van der Wel gaat over een stuk uit The Guardian. In het stuk van Leo Mirani, waarin hij suggereert dat er naast social distancing fysiek, we ook aan social media distancing zouden moeten doen, om zo nepnieuws tegen te gaan. Van der Wel legt uit wat hij van dit idee vindt. Op welke manieren is nepnieuws nog meer te bestrijden? Wat wordt er nu tegen nepnieuws op sociale media gedaan? Van der Wel: “Als er al gemodereerd wordt is het altijd te laat”.

Het mediamoment van Van Ark gaat over een opiniestuk in het Financieel Dagblad. Jose van Dijck, hoogleraar media en digitale samenleving, pleit voor meer ‘viralogen’. Wat wordt hier precies mee bedoeld?

En we kregen de afgelopen 24 uur een inkijkje in een wereld die ver van ons dagelijks leven af staat: die van de onderwereld, martelkamers en infiltranten. Vier dagen geleden meldde de politie dat een aantal zeecontainers van criminelen gevonden was. Maandag deelde de politie beelden van wat ze in die containers aantroffen en zag het hele land zeer heftige beelden van martelkamers. Het is een fascinerend verhaal, levert veel clicks op. Is het goed dat de politie de beelden deelt? Ze houden zelf de regie door de video’s op YouTube te zetten en niet naar een krant te sturen, bijvoorbeeld. Hoe zou de besluitvorming gegaan zijn om het naar buiten te brengen?

Verder kwamen er gisteren weer cijfers van EU Commissie naar buiten: de Europese economie krijgt het zwaarder voor de kiezen dan tot nu toe gedacht, ondanks alle maatregelen. De recessie zal dieper zijn en het herstel minder sterk dan eerder gedacht. De berichten vliegen je om de oren, maar geven zij wel een reëel beeld van onze financiële situatie? Het coronadashboard is vooral gericht op de medische kant. Van Ark vraagt zich af of het goed zou zijn om ook naar de economische kant te kijken. Bijvoorbeeld monitoren hoeveel faillissementen er zijn of hoeveel startups. Berichtgeving over economie is lastig: economen spreken elkaar vaak tegen en de economie is altijd in ontwikkeling. Hoe ga je als journalist om met tegengestelde berichten? Van Ark oppert: “In plaats van dat je elke dag iets naar buiten brengt zou je bijvoorbeeld één moment moeten pakken waarin je alles bij elkaar legt en er meer duiding aan kan geven”. Als er te veel tegenstrijdigheden zijn, moet je het dan wel dagelijks brengen? Van der Wel: “Je moet dat soort cijfers blijven delen, want het is gewoon nieuws”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Jaap van Zessen, Kees Boonman en Spraakmaker Hans Aarsman.

Het mediamoment van Boonman gaat over de Europese Unie. Het is een belangrijke week, met veel vergaderingen. Toch horen we er weinig over. Hoe zit dat? De vergaderingen zijn bijvoorbeeld ook niet online te bekijken. Zou het goed zijn dit wel te doen? De persconferenties zijn allemaal toegankelijk, de vergadering zelf niet. Het duurt dus even voordat de informatie en notulen naar buiten komen. Boonman: “Direct na zo’n top zijn er altijd 27 versies van de werkelijkheid”.

Het mediamoment van Van Zessen gaat over de podcast NRC Vandaag. De podcast gaat over de eerste zwarte voetballers die in de jaren ‘50 van Suriname naar Nederland kwamen. Waarom was hij onder de indruk? Van Zessen: “Elke dag zoiets leveren is heel knap, op de actualiteit”. Volgens hem wil iedereen een dergelijke podcast maken, zoals NRC Vandaag of The Daily van de New York Times, maar dat is erg arbeidsintensief.

Gisteravond was het CDA lijsttrekkersdebat met kandidaten Hugo de Jonge, Mona Keijzer en Pieter Omtzigt. Het debat was via Youtube te volgen. De media omschrijven het als ‘lief’ en zien weinig grote verschillen tussen de kandidaten. Boonman was erbij en vertelt hoe het was. Vonden onze mediakenners een spannend debat? Er waren subtiele steekjes, maar ook complimenten. Zijn de complimenten geheel onbaatzuchtig of schuilt er meer achter? Aarsman: “Die slijmerigheid is toch gewoon om te kotsen?”. Werd er bij het debat genoeg rekening gehouden met de kijkers thuis? Van Zessen: “Dit had ook een lokale voetbalkantine kunnen zijn – de setting was niet echt lekker”. Had het lijsttrekkersdebat interactiever gekund voor de kijkers thuis?

In ´Srebrenica - de machteloze missie van Dutchbat´ interviewt Coen Verbraak oud-Dutchbatters over hun missie in Srebrenica. Gisteravond was de eerste aflevering van het drieluik op televisie. Deze week is er sowieso veel media-aandacht voor de val van Srebrenica, omdat het 11 juli 25 jaar geleden is. De NOS komt elke avond met het Screbrenica Journaal. Hoe volgen onze tafelgasten dit nieuws? Boonman: “Het is niet zomaar een A-B-C-verhaal”. Hoe kun je het beste een dergelijk verhaal brengen?

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Louise Vet.

Voor het mediamoment van Spijkers gaan we naar haar provincie, waar enige boerenmoeheid heerst. Misschien opvallend in het agrarisch goed gezinde Friesland. Hoe gaan zij hiermee om op de redactie van Omrop Fryslân. Is er genoeg evenwicht in de media wat betreft de berichtgeving over de boerenprotesten?

Het Mediamoment van Ockhuysen gaat over het nieuwe televisieduo dat plaats gaat nemen op het oude tijdslot van De Wereld Draait door: Renze Klamer en Fidan Ekiz. Ockhuysen vindt het verrassend dat er voor een duo gekozen is en hij vindt het duo-schap “een beetje onzin”.

De Utrechtse imam Azzedine Karrat heeft plannen voor een nieuwe, tweede moslimomroep. Met ‘Islam Omroep’ wil Karrat in 2022 toetreden tot het publieke bestel om programma’s te maken vanuit het moslimperspectief. Voor het eind van dit jaar zijn dan minstens 50.000 leden nodig. De Islam Omroep gaat de concurrentie aan met de andere nieuwe moslimomroep M24. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Ockhuysen is van mening dat het omroepsysteem op de schop zou moeten. “Het vervelende is dat we met een omroepsysteem zitten dat echt hopeloos achterhaald is”. Is het een beter idee dat beide moslimomroepen samen zouden gaan werken?

Zendmasten worden in brand gestoken, in verschillende steden wordt gedemonstreerd; het is lastig om het 5G-scepcisme - om het zo maar even te noemen - over het hoofd te zien. De Volkskrant publiceerde zaterdag een speciale ‘5G-special’, waarin verschillende criticasters hun theorieën uit de doeken doen. Hoe ga je hier als media mee om? Hoe bepaal je wie je wel of geen podium biedt? Waar komt het wantrouwen in de media vandaan?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Hasna El Maroudi en spraakmaker Erica Terpstra. Clarice Gargard is er telefonisch bij.

We praten over de kermisexploitanten die naar het Mediapark zijn gekomen. El Maroudi vraagt zich af in hoeverre je kunt doorzetten als je geen vergunning hebt om te demonstreren. Kuijpers denkt dat het recht op demonstratie voor iedereen zou moeten gelden, ‘’met natuurlijk bepaalde beperkingen. Maar als je uit die beperkingen privileges gaat halen snap ik dat mensen daar moeite mee hebben. En tegelijkertijd geeft het ook de wanhoop aan.’’

Aan bod komt ook Ghislaine Maxwell, de gisteren gearresteerde ex-vriendin en vertrouweling van de inmiddels overleden zedendelinquent en multimiljonair Jeffrey Epstein. Waar verbaasd Kuijpers zich over? ‘’Vaak is het toch het beeld dat vrouwen zorgzaam zijn en als ze iets geks doen is het onder invloed van een man of als rechterhand.” Waarom hebben we moeite om vrouwen ook als dader te zien? En is het seksistisch? Gargard: ‘’Ik denk dat journalisten wat kritischer mogen zijn, want zo bevestig je het stereotype dat vrouwen onschuldig zijn, het slachtoffer van mannen en geen autonomie hebben.’’

Gister mochten Gargard en El Maroudi De Carla Atzema Soroptimistprijs voor hun online mediaplatform Lillith Magazine in ontvangst nemen. Gargard: ‘’We proberen echt het medialandschap te veranderen, dus deze prijs is wel waardering, erkenning en wind onder onze vleugels.’’ Kuijpers moedigt het aan om zoveel mogelijk pluriformiteit in de samenleving te hebben. ‘’Met het wegvallen van Opzij, is iets fris en progressief altijd goed.” Gargard ziet hun magazine als ‘’de stem van een nieuwe journalistieke generatie, die je niet alleen in Nederland ziet maar over ter wereld.’’ El Maroudi vult aan: ‘’De journalistiek is tamelijk homogeen en wit geweest afgelopen jaren, dat is één bepaalde blik.’’

We sluiten af met het Taalteam met Lennart van Dijk.

We praten over het racismedebat van gister in de Tweede Kamer. De gemoederen liepen hoog op, hoe hebben onze mediakenners naar dit debat gekeken? Beslist is dat er geen excuses gemaakt worden, had dat wel wat opgelost? En hoe loopt het maatschappelijk debat rondom dit thema? Volgens Kantelberg is “de angst om voor racist uit gemaakt te worden immens’’. Ook zegt hij dat we allemaal racisten zijn, “racisme is de macht van het getal en de angst van het onbekende”. Daarnaast bespreken we hoe het racismedebat bij talkshows gevoerd wordt. Kantelberg: “Ik zie een verschil wanneer er een blanke interviewer is, of een anderszins’’.

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Kees Boonman en Spraakmaker Floor Milikowski.

Het mediamoment van Kantelberg gaat over de plaatsing van Chinees-Indische restaurants op de werelderfgoed lijst. Kantelberg: “Dit is erfgoed wat niet verloren mag gaan vind ik. Al die quinoa en sushi is allemaal leuk, maar haal ook af en toe een menuutje bij de Chinees!”

Het mediamoment van Boonman gaat over Diederik Gommers van het Erasmus MC die ‘gewoon sorry’ moeten zeggen had Johan Derksen . Kees noemt dit het bewijs van televisie als karakterbedervend medium. “Diederik Gommers is nog wel te redden, maar ik zou zeggen: niet meer naar talkshows gaan! Ga op vakantie, rust uit en bereid je voor op de tweede golf’’.

In het mediamoment van Boonman heeft hij een advies aan Diederik Gommers en Ernst Kuipers. De twee specialisten van het Erasmus MC zijn de laatste tijd veel op televisie. Wat is zijn advies? Boonman noemt televisie ook: “een karakter bedervend medium”. Als je vaak op tv bent ligt volgens Kantelberg “de schaal van Ellie Lust op de loer”.

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Freek Staps en Spraakmaker Sanne Wallis de Vries.

Het mediamoment van Wijndelts gaat over Maurice de Hond, of eigenlijk de ruimte die hij van redacties krijgt om als niet-viroloog zijn kritiek op de corona-maatregelen te uiten. Deze week ging De Hond op BNR in debat met viroloog Ab Osterhaus. En gisteravond in Op1 discussieerde De Hond met viroloog Andreas Voss van het OMT. Wat is de kritiek van Wijndelts?

Het mediamoment van Staps gaat over de mail van Donald Trump die hij ontvangt. Wat zijn dit voor mails? En waarom zijn het er nu zo veel?

Nu Twitter meer inzet op factchecken en ongefundeerde of haatdragende tweets, van bijvoorbeeld Donald Trump verwijdert, wijken steeds meer conservatieve Amerikanen uit naar het Twitter-alternatief ‘Parler’. Daar wordt namelijk niet op feiten gecheckt. Is het te vergelijken met Twitter? En is het gevaar niet dat mensen zich nog meer terugtrekken in hun eigen bubbel? Op deze manier zijn de discussies wel openbaar en niet opgesloten in bijvoorbeeld een Whatsapp-groep. Wat is het effect van Parler op het publieke debat?

We besluiten het mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Angela de Jong en Spraakmaker Eveline Aendekerk.

Het mediamoment van de Jong gaat over ‘Beau’ gisteravond. Daar zaten Thierry Baudet, Theo Hiddema en acteur Huub Stapel. Om welke uitdrukking moest zij enorm lachen?

Het mediamoment van Klok gaat over het gemist aan sport. Veel sportevenementen zijn de laatste tijd niet doorgegaan en voorlopig ziet het er ook nog anders uit dan gepland. Volgens Klok heeft “de samenleving sport nodig”. Sport is volgens hem een bliksemafleider, een ventiel. Hij denkt dat de maatschappelijke debatten wellicht minder fel zouden zijn als er weer sport is.

Het aantal mensen dat nieuws over het coronavirus mijdt neemt toe. Zo’n drie miljoen mensen negeren corona-nieuws, één miljoen meer dan in april. Dat blijkt uit een steekproef van onderzoeksbureau Newcom. Het AD schrijft er vandaag over. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Neemt de belangstelling ook af voor televisieprogramma’s als het over corona gaat? De Jong: “Er waren maanden dat de hele tafel corona-gerelateerd was, dat is niet meer zo -daarin volgen ze het sentiment in de maatschappij”. Hoe bereik je mensen nu nog met coronanieuws en hoe breng je het nieuws? Klok: “Als je zegt ‘hier heb je een mening van Maurice de Hond, daar heb je de mening van het RIVM – lezers, zoek het maar uit’ - ik vind dat geen journalistiek”. Over het schrijven over andere onderwerpen dan corona geeft Klok aan dat het “heel moeilijk is om de onderwerpen die we voor corona interessant vonden, om die opnieuw interessant te vinden. Corona is zo’n overweldigende gebeurtenis geweest dat alles er een beetje bij in het niet valt. Heel veel dingen zijn opeens minder belangrijk en minder relevant – we zitten in een moeilijke periode voor de journalistiek”.

Corona brengt ook mooie dingen naar boven. Zo zamelden vaste redacteuren van het AD in twee weken ruim 14.000 euro in voor freelance collega’s. Dat blijkt uit een interne mail van de krant, waar onder andere journalistenwebsite Villa Media over schrijft. De mail is volgens de Jong al zeker een maand oud. Ook bij de Volkskrant hebben ze een soortgelijke actie opgezet. Zijn de freelancers in de journalistiek hard geraakt? Er bleef immers een grote nieuwsstroom. Klok vertelt hoe dit bij de Volkskrant ging.

Aan tafel zitten Gijs Groenteman, Avi Bhikhie en Spraakmaker Kathleen Ferrier.

Het mediamoment van Bhikhie gaat over een filmpje van de demonstratie in Den Haag gisteren. In de video reageert een vrouw vrij agressief tegenover een politieagent. Wat viel Bhikhie op?

Het mediamoment van Groenteman gaat over Op1 gisteravond. Wilfred Genee was te gast en kreeg de wind van voren van Fidan Ekiz. Groenteman vond het “een spektakel - ik vond het verrukkelijk”. Waarom?

Verder: meer dan 300 mediamakers roepen vanochtend, door middel van een manifest, op om racisme en discriminatie in de Nederlandse media te stoppen. Hiervoor is een Meldpunt Racisme & Discriminatie voor journalisten en mediamakers opgericht. Bestaat er behoefte aan dit nieuwe meldpunt in de media? Is het een goede aanpak? Bhikhie en Groenteman uitten hun twijfels over dit meldpunt. Bhikhie: “Dan is het gemeld; en dan?”. Groenteman vraagt zich af of dit meldpunt wel het medium is om dingen zichtbaar te maken. Hoe zouden media kunnen zorgen voor een betere afspiegeling van de samenleving op hun redacties? Bhikhie: “Er moet bij hoofdredacties een besef komen: we moeten nu echt iets gaan veranderen”

Na Unilever boycotten grote merken als Levi’s, Coca-Cola en sinds gisteren ook Starbucks, social media platform Facebook, omdat het oogluikend racisme zou toestaan. De stap van Unilever valt samen met de #StopHateForProfit-campagne van de Amerikaanse burgerrechtenbewegingen. Helpt zo’n boycot van adverteerders echt om verspreiding van haat, racisme en geweld tegen te gaan? Of is het een mooi gebaar voor de bühne maar heeft dit weinig concreet effect? Gaan we dit in de toekomst vaker zien, dat adverteerders die zich meer gaan bemoeien met de inhoud van media-uitingen?
We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

We hebben het over Brieven aan Andalusië van de VPRO, dat de Zilveren Nipkowschijf 2020 voor beste televisieprogramma heeft gewonnen. In het programma vlucht Biemans met zijn gezin uit Nicaragua, dat door politieke spanningen en protesten wordt verscheurd, naar het Zuid-Spaanse dorp Utrera. Om in te burgeren schrijft de presentator brieven aan zijn Andalusische streekgenoten, die hun antwoorden voor de camera zelf voorlezen. De jury roemt programmamaker Stef Biemans als "dichter onder de Nederlandse reisverslaggevers" die met een persoonlijke benadering het programma "meer diepgang dan de gebruikelijke reisserie" geeft. Wat houdt dat in? Andere genomineerden waren dramaserie Oogappels en realityprogramma Frontberichten, waarin mensen met cruciale beroepen zichzelf filmen gedurende de coronacrisis. Is Brieven aan Andalusië een terechte winnaar?

De Prijs voor de Zilveren Nipkowschijf 2020 werd wat overschaduwd door de uitreiking gisteren van de ERE Zilveren Nipkowschijf aan Matthijs van Nieuwkerk. De presentator werd gisteren ook uitgebreid geïnterviewd door Beau van Erven Dorens. Het ging gisteren ook over het keurslijf van de talkshow. Wat bedoelen Beau en Van Nieuwskerk daarmee?

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Catherine Keyl en Spraakmaker Wilfried de Jong.

Verder bespreken we het persalarm van het ANP over Johan Derksen. Hij wil niet meer in de setting van het programma Veronica Inside aan tafel zitten met Wilfred Genee. Is dat een pushbericht waard? Journalist en TV-maker Hummie van der Tonnekreek schrijft vanochtend in de Telegraaf dat met het schrappen van de slotuitzending van Veronica Inside het vrije woord heeft verloren. Heeft zij een punt? Is het misschien toch een PR stunt om in het nieuwe seizoen weer veel kijkers te trekken?

Tot slot gaat het over de samenwerking van Het Nederlands Dagblad met de Franse krant La Croix en het Italiaanse Avvenire. Samen werken ze aan een journalistiek project over vijf jaar vluchtelingencrisis in Europa. Waarom werken de kranten sinds kort samen?

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Hansje van de Beek en Spraakmaker Kees Jansma.

In haar mediamoment wil Van de Beek stilstaan bij de documentaire SlingShot, over de uitvinder van de Segway; Dean Kamen. De productie van segways stopt en daarom een goed moment om het over de geestelijk vader ervan te hebben.

Het mediamoment van Ockhuyzen gaat over de versoepelingen van de maatregelen in het professionele voetbal. We mogen namelijk weer naar het stadion, op anderhalve meter. Is dat realistisch?

Gisteren zaten we voorlopig voor de laatste keer voor de buis om te kijken naar premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge. Traditioneel praat het RIVM de Tweede Kamer bij. Lars Geerts is aanwezig en doet verslag. Onze mediakenners hebben ook naar de persconferentie gekeken. Rutte noemde in de persconferentie een aantal cijfers, die niet werden toegelicht. Vandaag licht Van Dissel van het RIVM het wel toe. Is het verrassend dat na de persconferentie niet naar een onderbouwing werd gevraagd? Is deze manier van persconferentie, waarbij elke journalist één of twee vragen mag stellen wel ideaal? Hoe zou het anders kunnen? Van de Beek: “Je wil een kritische journalist zijn, dan kun je best wel samenwerken op dat moment”. Veel informatie werd een dag van tevoren al bekend. Het is niet voor het eerst dat dit gebeurde. Ockhuysen: “Het lekken van die informatie is natuurlijk een bewuste strategie om die informatiestroom wat meer op orde te krijgen”.
Er werd tijdens de persconferentie veel met metaforen gesproken; de achtbaan, de dijk… Televisie-recensent Han Lips schreef gisteravond al: de speechschrijver van Mark Rutte had een slechte dag. Helpen de metaforen?

Tot slot: vanmorgen werd dus bekend dat Talpa na overleg met drie heren de laatste aflevering schrapt van Veronica Inside. Komt dit als een verrassing?

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Hubert Smeets.

Het mediamoment van Hadderingh gaat over een nieuwsgebeurtenis uit eigen regio en hoe daar verslag van is gedaan. Een stunt in Zevenaar ging gruwelijk mis en daarbij kwam een 19-jarige man om het leven. Hoe hebben zij verslag van dit ongeluk gedaan en tegen welke dilemma’s liep Hadderingh als hoofdredacteur aan? “Hoe ver ga je daarin en wat is nog wel en niet acceptabel”Nabestaanden zijn boos op Omroep Gelderland. Waarop wordt de kritiek geuit?

Voor haar mediamoment heeft El Maroudi een aflevering van This American Life - een Amerikaanse wekelijkse podcast van een uur - opnieuw geluisterd. Het gaat om een aflevering over de reorganisatie van de Amsterdamse brandweer. De podcast werd opnieuw gepubliceerd naar aanleiding van de roep tot hervormingen binnen de Amerikaanse politie. De podcast laat zien hoe lastig het is om van binnenuit een organisatie te reorganiseren waar racisme en discriminatie aanwezig zijn.

Verder: de komende drie jaar investeert de BBC 100 miljoen pond in de ontwikkeling van een diversere, meer inclusieve programmering, dat meldt de Britse omroep. Daarnaast geldt vanaf april 2021 een quotum. Zou er in Nederland ook een quotum moeten komen? Krijg je daarmee niet juist een geforceerde manier van personeelswerving? El Maroudi: “So be it. Nu is er een geforceerde manier van personeelswerving dat mensen van kleur niet zo snel aan de bak komen”. Hadderingh geeft aan het lastig te vinden om een diverse redactie te creëren. “We weten niet precies waar die journalisten zitten en hoe we ze aan ons kunnen binden”. Volgens El Maroudi wordt er nog “te weinig beseft wat de kracht kan zijn van een diverse poule”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

We praten verder over Veronica Inside. Gisteravond was de eerste uitzending na de beladen opmerking van Johan Derksen, die de laatste week veel in het nieuws was. Derksen maakte geen excuses. De opzet van het programma week af van het gebruikelijke format. De redactie had de Natacha Harlequin en Dries Boussatta, oud-voetballer uitgenodigd. Is het een goede manier geweest om het zo aan te pakken? Onze mediakenners hebben gekeken. Wat vonden zij ervan? Chavannes: “Ik vond het aandoenlijk om te zien hoe Johan Derksen af en toe leek te beseffen ‘ik ben in het verkeerde tijdperk beland’”. Ook kijken we naar de reacties na afloop. Heeft het onze gasten verbaasd hoeveel aandacht hiervoor geweest is? Wat heeft het opgeleverd?

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Marc Chavannes en Spraakmaker Danka Stuiver.

Het mediamoment van Chavannes gaat over de ontwikkelingen binnen CDA en D66. Hij vindt met name de ontwikkelingen bij CDA interessant. Waarom? En Kleijn wil het in zijn mediamoment graag hebben over de steunbetuiging aan de autocoureur Bubba Wallace. Wat is het verhaal? Kleijn legt het uit.

En volgens politievakbond ACP is de sociale media en de traditionele media deels schuldig aan het beeld van de politie. Vakbondsman Gerrit van de Kamp zegt dat beelden uit context gehaald worden en hij is bang dat we richting een anarchistische samenleving gaan. Heeft hij een punt? Kleijn: “We leven nu eenmaal in een tijd waarin allerlei beelden ongefilterd of juist verkeerd gemonteerd gebracht worden”. Is er een oplossing te bedenken? Moet de politie bijvoorbeeld zelf meer opnames maken en publiceren? Welke beelden laten we in de journalistiek zien? Chavannes: “Je bent als echte journalistiek verplicht om het evenwichtig te verzorgen, ook als je de beelden niet zelf geschoten hebt”.

Tot slot: vandaag verscheen het boek The Room Where It Happened waarin Trumps vroegere veiligheidsadviseur John Bolton de president de maat neemt. The New York Times en The Wall Street Journal gaven al een voorproefje van de publicatie en ook diverse Nederlandse kranten berichten over de beschuldigingen die in het boek staan. Zo beweert Bolton dat Trump heeft gezegd heeft dat journalisten het verdienen om geëxecuteerd te worden. Hoe geloofwaardig is zo’n boek? Hoe kun je hier evenwichtig naar kijken? Chavannes: “Als hij een undercover journalist was had hij fantastisch werk gedaan, maar je kunt hem niet blindelings vertrouwen”. En is het te achterhalen of de verhalen kloppen? Gaat dit gevolgen hebben voor Trump?

We konden er dit weekend niet omheen, Sigrid Kaag. Want ze wil de lijsttrekker van D66 worden en sprak ook de ambitie uit voor het premierschap. Vrijwel alle media besteden er dit weekend aandacht aan. Is dit slimme PR? Er waren veel media-afspraken hadden gemaakt. Onder andere Vrij Nederland, EenVandaag, Jinek… Was het te veel? Waarom is er zo veel aandacht voor? Volgens Huisjes komt dit omdat ik de journalistiek veel mensen werken die D66 een warm hart toedragen. Hij zegt: “De journalistiek is best meegaand in D66-gedachtengoed”.

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Arjen Fortuin en Spraakmaker Roger van Boxtel.

Het mediamoment van Huisjes gaat over Veronica Inside. Hij heeft met stijgende verbazing naar de ontwikkelingen rond het programma gekeken. Wat valt hem op aan die dynamiek? Gaan onze mediakenners vanavond kijken? En wat vindt Fortuin, als tv-recensent van het programma? Fortuin: “De provocatie en de opschudding is het verdienmodel”.

Het mediamoment van Fortuin gaat over een doorwrochte reconstructie van NRC van dit weekend van de besluitvorming tijdens de coronacrisis. Verschillende invalshoeken zijn in kaart gebracht, 10 pagina’s in de krant met een leestijd van 40 minuten. Waarom was het stuk volgens hem zo goed?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Renzo Veenstra en Spraakmaker Tim Masselink.

We hebben het over het racismedebat in de media. Het mediamoment van Veenstra gaat over een column van Angela de Jong. Zij keert zich in de column tegen BN-ers die kritiek uiten op uitspraken van Johan Derksen in Veronica Inside over woordkunstenaar Akwasi. Vooral de eerste alinea vindt Veenstra opvallend. “Ik herken wel iets in wat zij schrijft”. Hij legt uit waarom. En een tv-columnist die haar column wijdt aan het racismedebat in Nederland. Hoe kijken onze mediakenners naar het racismedebat op dit moment? Wordt het op de juiste manier gevoerd in de media? Papaikonomou mist in het debat zelfreflectie van de media. “Er is natuurlijk ook institutioneel racisme, seksisme en discriminatie in de media; zij zijn niet als enig werkveld vrijgepleit hiervan”. Volgens Masselink is het moeilijk om het met elkaar eens te worden en moeten we vooral bedenken: “We gaan elkaar waarschijnlijk niet overtuigen in deze discussie, maar hoe gaan we toch samen vooruit in deze samenleving?”

Verder was gisteren het moment dan eindelijk daar. Hugo de Jonge maakte kenbaar dat hij lijsttrekker wil worden van het CDA. Over zijn kandidatuur werd al maandenlang gespeculeerd. Dat hij lijsttrekker wil worden, betekent overigens niet dat hij nu opeens op alle vragen antwoord wil geven, zo bleek gisteravond in Nieuwsuur. Is het logisch dat hij, als kandidaat-lijsttrekker beter op zijn woorden let? In bijna iedere krant staat vanochtend een interview met de potentiële partijleider van het CDA. Het interview met de Volkskrant springt eruit omdat De Jonge daar aangeeft dat op landelijk niveau besturen met Forum voor Democratie niet gaat gebeuren. Opmerkelijk dat hij nu al zulke uitspraken doet? Wat is de taak van de journalisten? Papaikonomou: “Je weet hoe het werkt, je weet dat er dingen gepitcht worden op zo’n moment en dan moet je ook kijken naar hoe een partij zich daarvóór gedragen heeft – dat miste ik”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Kees Boonman, Henrike van Gelder en Spraakmaker Maxime Verhagen.

Het mediamoment van Van Gelder gaat over de lancering van het nieuwe seizoen van de populaire videogame Fortnite. Welk dilemma heeft zij bij het plaatsen van een artikel over Fortnite? Welke afwegingen worden er gemaakt?

Boonman wil het in zijn mediamoment hebben over de stijging van het aantal WW-uitkeringen. De stijging in mei is minder groot dan in april, maar toch maakt hij zich zorgen. Waarom? En wordt het onderwerp te snel gepolitiseerd?

Ook hebben we het over de toekomst van het CDA. Want wie wordt de nieuwe lijsttrekker? Hoekstra maakte gisteren bekend dat hij geen lijsttrekker wil worden. Dat trok veel media-aandacht. Was dat niet wat overdreven? Van Gelder: “Het leek wel de Wopke Hoekstra-show gisteren”. Wie zou geschikt zijn als lijsttrekker? Hoe groot is de rol van beeldvorming? Beperkt de beeldvorming een politicus ook in zijn of haar werk? Hoe heeft Verhagen dat in zijn politieke tijd ervaren? Dan is er ook nog nieuws bij D66. Naar alle waarschijnlijkheid gaat Jetten plaatsmaken voor Kaag. Is dat een goede zet?

Tot slot: Het leek leerlingen van een basisschool in Tilburg zo’n goed idee, omstreden straatnamen vervangen door lieve, positieve alternatieven zoals de ‘Vriendenstraat’ of ‘Vrolijkstraat’. En dus gingen ze op pad. Omroep Brabant maakte er een reportage over en daar kwamen veel negatieve reacties op. De directeur wilde de school daartegen beschermen en besloot dat Kidsweek geen interview meer mocht afnemen op de school. Voor het eerst heeft Kidsweek niet een artikel kunnen publiceren. Van Gelder noemt het een debacle. “Als we op die manier niet meer de verhalen kunnen brengen die we willen brengen… het wordt ons onmogelijk gemaakt”. Zijn media terughoudend in berichtgeving over onderwerpen als racisme uit angst voor reacties?

Aan tafel zitten Jan Slagter, Elske Schouten en Spraakmaker Arjan Postma.

Het mediamoment van Schouten gaat over het Britse onderzoek naar een mogelijk medicijn tegen corona. Goed nieuws, zou je zeggen. Volgens Schouten vergt het wel meer van journalisten in deze tijd. Schouten: “Je merkt dat in de coronaperiode een heleboel wetenschappelijk onderzoek gewoon ‘hup’ naar buiten wordt gebracht zonder de normale peer review”. Wordt er sneller iets gepubliceerd dan voorheen? Is het moeilijk om de wetenschappelijke publicaties extra te checken nu?

Het mediamoment van Slagter gaat over een ingezonden brief van Omroep Max-presentator Cees Grimbergen. Volgens hem wordt er met Nederlands pensioengeld een gokspel gespeeld. Volgens Slagter is het belangrijk dat pensioenfondsen transparant zijn in wat er met het geld gebeurt. Hij mis de publieke en journalistieke verontwaardiging.

Twee dagen nadat het CDA bekendmaakte dat er een lijsttrekkersverkiezing komt, trekt één van de favorieten zich terug. Minister van Financiën Wopke Hoekstra laat in een interview met de Telegraaf weten het lijsttrekkerschap niet te zien zitten, hij wil dicht bij zichzelf blijven, geeft hij als reden. Hoe kijken onze mediakenners naar dit nieuws? Is zijn verklaring geloofwaardig? Zou er een strategie achter zitten? Verder vindt Slagter dat het “voor het CDA beter zou zijn als er maar één kandidaat is”.

Dan hebben we het over het racismedebat in de media. Ruim twee weken wordt er ook in Nederland al volop gediscussieerd en gedemonstreerd tegen racisme en discriminatie. Wat heeft die aandacht tot nu toe opgeleverd? En hoe gaan leidinggevenden van programma’s en kranten om met de keuzes die gemaakt worden om het publiek een gebalanceerd debat voor te schotelen? Schouten: “Ik vind het interessant dat de discussie zo breed wordt gevoerd en het echt over van alles gaat”. Volgens Slagter worden er in het racismedebat te veel zaken bijgehaald die afleiden van de discussie. Hij vindt dat we moeten kijken naar: hoe gaan we ervoor zorgen dat dit niet meer voorkomt, en hoe stellen we dit binnen ons bedrijf aan de kaak?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Barbara Barend, Marc Josten en Spraakmaker Gerdi Verbeet.

Het mediamoment van Josten gaat over een column vandaag in de Volkskrant van Erdal Balci. Waarom vond hij deze column zo goed? Josten: “Het is veel dapperder om over jezelf te spreken dan om de vinger naar anderen uit te steken”

Het mediamoment Barend past bij het thema, want ook voetbaltrainer Henk Fraser heeft zich uitgesproken over racisme en discriminatie. Volgens hem moet er gekeken worden naar álle vormen van discriminatie. Verbeet: “Ik vind het risico om te zeggen ‘we moeten het nu over alles hebben’, dat we weer wegduiken van het zwart-witverhaal”. Sporters meden voorheen vaak politieke discussies. Waarom spreken ze zich nu vaker uit? Zien we ook verschillen tussen generaties?

Dan het volgende: journalisten moeten ook in het racismedebat hoor en wederhoor blijven toepassen, schrijft columnist Martin Sommer vandaag in een opiniestuk in de Volkskrant. Sommer reageert in de zijn column op het ontslag van de opinie-redacteur van The New York Times. Die moest vorige week het veld ruimen nadat redacteuren van de krant hadden geklaagd over het publiceren van een rechts opiniestuk door de krant. Is zijn oproep, over hoor en wederhoor, niet een beetje een open deur? Gebeurt het genoeg?

Verder: in Amerika heb je een bijzonder initiatief waarbij witte vrouwen hun social media beschikbaar stellen voor zwarte vrouwen. Dat heet ‘Share The Mic’. Vanaf morgen komt er een Nederlandse versie hiervan. Barend doet hier ook aan mee. Wat vinden onze mediakenners van dit initiatief?

En het zal geen verrassing zijn: jongeren gebruiken in hun nieuwsconsumptie vooral social media, zoals Instagram en Snapchat. Dat blijkt uit het Digital News Report, dat vandaag is uitgebracht door het Commissariaat voor de Media in samenwerking met het Reuters Institute of the Study of Journalism. Waarom gaan jongeren en traditionele media niet goed samen? In hoeverre ligt bij media zelf de verantwoordelijkheid om jongeren aan zich te binden?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Brandpunt, Ook dat nog, De Alles is Anders-show. Aad van den Heuvel was een veelzijdig en betrokken collega. Deze ochtend werd het nieuws gebracht dat Van den Heuvel vorige week overleden is.

Aan tafel zitten Ton Verlind, oud-mediadirecteur van de KRO, Aart Zeeman, die in 2015 nog samen met hem de documentaire “De coup van 65, de man die buiten beeld bleef” maakte en Sven Kockelmann, dagelijks te horen op deze zender bij 1op1, maar ook oud-presentator en verslaggever van Brandpunt.

Wat was Aad van den Heuvel voor iemand? We hebben onze gasten gevraagd om een fragment mee te nemen dat voor hen Van den Heuvel typeert. Zeeman: “Hij gaf je het gevoel dat je het zelf bedacht had, maar ondertussen had ‘ie je wel hele goede suggesties gegeven”.

In de jaren zestig was Richard Schoonhoven hoofdredacteur van Brandpunt. Het waren de jaren waarin zij het programma vorm gaven en vooral grote gebeurtenissen in het buitenland naar Nederland brachten. Het mooiste beeld was volgens Richard Schoonhoven dus dat van Aad in Biafra, waar hij als eerste buitenlandse verslaggever verslag deed van de bombardementen. Hoe is het om als verslaggever naar zulke gevaarlijke situaties af te reizen? Ruim 40 jaar later is Zeeman voor het nieuwe Brandpunt samen met Van den Heuvel teruggegaan naar Biafra. Hoe was dat?

Behalve journalistieke hoogtepunten zijn er ook nog andere fragmenten die hem kenmerken. Behalve op daken staan tijdens bombardementen deed hij ook nog andere soorten interviews.

We bespreken de debatten die de afgelopen weken veelvuldig zijn gevoerd op radio, internet en televisie. We hebben alles meegemaakt de afgelopen dagen, zoals meningen van witte mensen over racisme, boze reacties van woordkunstenaars als Akwasi over de discussie van vlammend woordgebruik over Zwarte Piet en het benoemen van het probleem van de te witte reacties. Ook is er een tv-programma getiteld “Ook hier” dagelijks te zien over wat racisme met je doet. Kortom, de talkshows zaten weer vol. Hoe nu verder? Hoe houden we dit debat op de agenda? Wat is de rol van de media hierin?

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Frenk van der Linden en Spraakmaker Peter Hein van Mulligen.

We bespreken het per direct opstappen van Jonathan Ursem, de hoofdredacteur van Nieuwe Revu. Wat betekent dit?

Tot slot hebben we het over de nieuwe censuur die er in de media rondgaat. Programma’s die racistische karikaturen hebben, moeten van de streamingdiensten verdwijnen. Het bekendste voorbeeld van de afgelopen 24 uur is de aflevering “The Germans” van Fawlty Towers die nu van de site van de BBC is gehaald. In deze aflevering uit 1975 zitten raciale stereotypen waar de BBC niet meer achter staat. Wie moet hierover oordelen wat wel en wat niet meer kan?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Joost Oranje en Spraakmaker Mart Visser.

Het mediamoment van Oranje gaat over verpleegkundige Thomas Smit van het Amsterdam UMC, die stil staat bij het landelijk applaus voor het zorgpersoneel dat mensen massaal gaven tijdens de coronacrisis. Vanuit de zorg klinkt al langer de roep om minder werkdruk en een beter salaris, ook de laatste weken vaak in de media gehoord. Moet de media deze kwestie aan de kaak blijven stellen?

Het mediamoment van Kantelberg gaat over ‘M’ gisteravond. Volgens Kantelberg had het “niks te maken met een talkshow”. De gasten waren volgens hem te veel eensgezind en er werden geen kritische vragen gesteld. Waar had Kantelberg behoefte aan gehad?

Ook hebben we het over Tomy Holten. Het debat dat nu alle kranten, social media en televisieprogramma’s domineert, is het debat over het racistisch politiegeweld. Dit na aanleiding van de dood van George Floyd. Ook in Nederland is onlangs, op 14 maart voor de Jumbo in Zwolle een zwarte arrestant omgekomen bij een hardhandig optreden van 5 agenten. Er was eerst weinig aandacht voor deze zaak, maar nu, in de hitte van het racisme-debat wordt de vergelijking met het racistisch politiegeweld in de Verenigde Staten getrokken. Ook hier worden beelden gedeeld via social media. Draagt dat bij een bewustwording? Kunnen we een parallel trekken tussen Amerika en Nederland? Hebben Nederlandse media genoeg oog voor racistisch geweld?

Tot slot: Als eerste omroep in Nederland gaat de regionale zender NH Radio gebruik maken van een automatisch gegenereerde nieuwsbulletins. Dat wil zeggen: geschreven teksten worden vol automatisch omgezet in gesproken audioberichten. De techniek is ontwikkeld door de start-up XS2Radio. Richard Otto, van XS2Radio, is te gast. Is dit de toekomst? Otto: “We zijn niet een vervanging voor de radiopresentator, we zijn een verrijking voor de uitgevers”. Hoe ver kunnen we gaan in de automatisering van het nieuws? Voice-cloning is ook een techniek waarmee ze bezig zijn. Zou je bijvoorbeeld de stem van Fred Emmer terug kunnen halen? Wat vinden onze gasten hiervan? In geautomatiseerde stemmen ontbreekt emotie vaak nog. Oranje: “Radio is het medium van de menselijke directheid en emotie. Af en toe kan een kuchje, slik of snik geen kwaad op de radio”.

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Freek Staps en Spraakmaker Etchica Voorn.

We beginnen het Mediaforum in Zweden. Daar lijkt de moord die in 1986 op de premier Olof Palme werd gepleegd opgelost. NOS-correspondent Rolien Créton praat ons bij na de persconferentie.

Het mediamoment van Staps gaat over de krant de Miami Herald. De krant heeft besloten, nu toch al veel mensen thuiswerken, dat ze een fysieke redactie niet nodig hebben en hebben dus de huur van hun pand opgezegd. Kan je een krant runnen zonder dat journalisten bij elkaar zitten? Hoe handig is dat? Hoe zouden onze mediakenners dat zelf vinden? En wat zijn hun eigen ervaringen sinds de coronacrisis? Kuijpers: “De leuke bijkomstige les van de coronacrisis is dat we misschien wel een tandje minder kunnen vergaderen”.

Het mediamoment van Kuijpers gaat over de corona noodwet die minister Hugo de Jonge 1 juli wil invoeren. Wat is haar inhoudelijke bezwaar tegen de gang van zaken? Kuijpers: “De behoefte aan snelle besluitvorming mag niet ten kosten gaan van de zorgvuldigheid van het proces”. Zou er meer verontwaardiging moeten zijn in de media? Volgens Staps moeten we van de media vooral verwachten dat er veel wordt uitgezocht, feiten boven tafel worden gehaald en het democratisch proces te volgen.

Grote streamingdiensten in het Verenigd Koninkrijk hebben sketchserie Little Britain verwijderd van hun platforms omdat er “blackfaces” in voorkomen. Op Netflix, BBC iPlayer en BritBox is de serie, die van 2003 tot 2007 werd uitgezonden op televisie, niet langer te zien. Een serie vol met typeringen die nu voor veel mensen echt niet meer kunnen, maar toen werd er hartelijk om gelachen. Voorn zegt: “Deden ze het om die mensen belachelijk te maken, of deden ze het om ons een spiegel voor te houden?”. Is de keuze van de streamingsdiensten om de serie niet meer beschikbaar te stellen begrijpelijk? Welke ontwikkelingen zien we door de tijden heen? Je kunt ervoor kiezen series niet meer uit te zenden, maar zou je het ook uit de archieven moeten verwijderen?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Wouter de Winther en Ferry Mingelen.

Het mediamoment van De Winther gaat over een tweet van Arjan Noorlander (Nieuwsuur). Hij verweert zich tegen het verwijt dat Nieuwsuur gisteren geen aandacht had voor de anti-racismedemonstraties. ‘Hoe durven wij een uitzending te maken over de stikstofproblemen en de toekomst van landbouw, natuur en de economie. En daarna ook nog over de nasleep van MH17’, schrijft Noorlander. Gebeurt het vaker dat een journalist zich op deze manier verdedigd via sociale media? Is het belangrijk dat je gebruik maakt van deze sociale media? Is de angst van Sylvana Simons begrijpelijk, dat men verder gaat met het andere nieuws en het antiracismedebat minder onder de aandacht brengt? Ook in het nieuws is rapper Akwasi. Hij gaf een speech op de Dam waarin hij onder meer zei "Op het moment dat ik een Zwarte Piet tegenkom in november, trap ik hem hoogstpersoonlijk op zijn gezicht". De Winther: “Dat soort geluiden leidt de aandacht af van de nobele discussie die wel gevoerd moet worden”. Akwasi geeft aan veel meer gezegd te hebben, maar toch wordt deze zin door veel media uitgelicht en is er aangifte tegen hem gedaan. Brandsma zegt hierover: “Het is van een volstrekte naïviteit om te denken dat als je zoiets zegt, dat dat er niet wordt uitgelicht”.

Het Amerikaanse fitnessbedrijf CrossFit heeft zich in de nesten gewerkt. De topman weigerde zich uit te spreken tegen racisme in reactie op ophef over de dood van George Floyd. Zakenpartners van Crossfit (sportscholen mogen de naam CrossFit dragen als ze er voor betalen) zijn boos en overwegen de samenwerking met het bedrijf te verbreken. Is dit een nieuwe dynamiek; dat je er íets van moet vinden en je commentaar krijgt als je je er niet over uitspreekt? Moet je als bedrijf hier iets van vinden?

Het mediamoment van Brandsma gaat over het boek van Volkskrant journalist Sara Berkeljon? Ze kwam er achter dat ze meer mannen heeft geïnterviewd dan vrouwen, en dat de interviews met mannen eigenlijk beter waren. Vond ze het herkenbaar? Ervaart zij ook dat je als vrouwelijke journalist anders moet opstellen of anders wordt benaderd tijdens een interview met mannen? Waar zitten de verschillen? Brandsma: “Als vrouwelijke interviewer wordt je vaak meer op je kennis getest dan mannen onderling”.

Gisteren zijn de laatste Tegels uitgereikt, de belangrijkste journalistieke prijzen. In de categorie Nieuws ging die naar de journalisten van de NOS en NRC voor hun onthulling dat bij een Nederlandse luchtaanval op een bommenfabriek van IS in Hawija in Irak in 2015 zeker zeventig burgerdoden vielen. Eerder werden de Tegels voor Achtergrond en Onderzoek al uitgereikt aan respectievelijk de journalisten Pieter Klein (RTL) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) voor hun verhalen over de toeslagen-affaire. Hoe belangrijk zijn dit soort prijzen als een Tegel?

Dit weekend stond er een opvallende advertentie in de Volkskrant. Er stond: Rutte het grootste gevaar voor de volksgezondheid. En de oproep om een petitie over het stoppen van de lockdown te tekenen. Moet je je als eindredacteur verantwoordelijk voelen voor de inhoud van advertenties? Wie is daar verantwoordelijk voor?. Hebben onze mediakenners wel eens een advertentie geweigerd? Moet het altijd duidelijk zijn dat het over een advertentie gaat? Pieter Klok, van de Volkskrant, geeft een reactie.

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Ingrid Spijkers en Spraakmaker Arno Visser.

Een nieuw gezicht aan tafel: Ingrid Spijkers. Hoe hebben zij de berichtgeving rondom corona gedaan bij Omrop Fryslân? Is het belangrijk om de berichtgeving zowel in het Nederlands als in het Fries te doen? Waarom?

Het mediamoment van Wijndelts gaat over James Bennet, die was tot dit weekend chef van de opinieredactie van de New York Times, maar nu niet meer. Onder zijn leiding is er een artikel verschenen, waarin werd opgeroepen het leger in te zetten tegen de eigen bevolking. Veel mensen van de redactie zelf schrokken hiervan en waren boos. Ze spraken zich in een petitie uit tegen het opiniestuk. Zijn er in Nederland ook voorbeelden van opiniestukken die niet geplaatst zijn? Spijkers: “Als het een goed onderbouwd stuk is, dan hoef je het daar totaal niet mee eens te zijn, maar daar moet wel ruimte voor zijn”. Hoe moeten we in de journalistiek omgaan met opiniestukken? Visser: “Je kunt je altijd distantiëren in hoofdredactioneel commentaar van het opiniestuk”.


En de Telegraaf heeft vandaag een artikel over de voorbereiding op de tweede golf aan coronabesmettingen. De Volkskrant een interview met Jaap van Dissel. In het Brabants Dagblad dit weekend een reconstructie over 100 dagen Corona in Nederland. Berichten met als ondertoon dat we het coronavirus bijna achter ons hebben liggen en dat het terugblikken, de analyses en dus ook het vooruitblikken zijn begonnen. Is het al tijd om terug te blikken? Visser: “Het grote terugkijken, daar is het veel te vroeg voor”. Is het logisch dat deze dynamiek ontstaat? Als je als media gaat terugblikken, geef je dan niet het gevoel dat het “voorbij” is?

Endemol Shine werkt aan de terugkeer van een tv-klassieker: Big Brother. Alweer meer dan 20 jaar geleden was het een enorm succes. Miljoenen keken dagelijks. Zou het weer een succes worden?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Paul Römer, Roos Schlikker en Spraakmaker Erik van Muiswinkel.

We hebben het over de documentaire van de VPRO ‘Overtijd’. Een documentaire over abortus. Wat vinden onze mediakenners er van? Als puntje van kritiek vindt Schlikker het gek dat er helemaal geen mannen aan het woord komen. Er heerst taboe rondom het thema abortus. Gaat deze documentaire helpen dit uit de taboesfeer te halen?

Het mediamoment van Römer gaat over de Nieuwe Revu. Het blad komt voortaan uit als bijlage van Panorama. Logische oplossing? Römer: “Dit vind ik zo’n half-slap compromis waar niemand gelukkig van wordt”.

Ook hebben we het over het WhatsApp-gesprek tussen Grapperhaus en Halsema. De appjes die de burgemeester van Amsterdam en de minister van Justitie naar elkaar stuurden tijdens de demonstratie op de Dam afgelopen maandag, zijn nu openbaar. Is het opvallend dat deze informatie zo snel en zo open naar buiten komt? Is het goed dat dit gebeurd is? Via WhatsApp kunnen natuurlijk ook snel misverstanden ontstaan, is dat hier nog het geval? Hoe lazen onze mediakenners het app-gesprek? Schlikker: “Het heeft iets ongemakkelijks omdat het toch duidelijk niet een gesprek is waar wij eigenlijk getuigen van zouden moeten zijn”. Römer noemt het “media-technisch heel bijzonder wat hier gebeurt”.

Verder: een doorbraak in de zaak Madeleine McCann, de Brits peuter die in 2007 verdween uit een vakantie-appartement in Portugal. Een Duitse man die nu al voor een ander vergrijp met kleine kinderen in de gevangenis zit, is nu als verdachte gekenmerkt. Een zaak waarin media een belangrijke rol gespeeld heeft. Waarom fascineert deze zaak zo? Schlikker: “Je beleeft het bijna als een Netflixserie”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan het einde van het Mediaforum hebben we het over Facebook. Teksten die oproepen tot geweld zijn verboden op Facebook. Maar een post van Trump waarin hij zegt dat er, als er geplunderd wordt, geschoten zal worden, mag toch blijven staan. Veel medewerkers van Facebook hebben daar grote moeite mee, meldt de New York Times. Is het goed dat die tekst is blijven staan? Is het beter om er een waarschuwing bij te plaatsen? Wordt van Twitter en Facebook nu een te grote journalistieke rol gevraagd?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Haroon Ali en Spraakmaker Frank Helmink.

Het mediamoment Haroon Ali gaat over de Pride Month. We kijken onder andere naar de Stonewall-rellen. Zijn er paralellen te trekken met de gebeurtenissen op dit moment in Amerika? Is het jammer dat de Pride Month ondersneeuwt door de gebeurtenissen nu? Men zegt dat plunderingen niet werken, maar volgens Ali is gebleken dat het eerder in Amerika gewerkt heeft om de aandacht te trekken en om sympathie te krijgen voor de grotere strijd die je voert. “Het is interessant om te zien dat rellen, plunderingen en dit soort vormen van actievoeren en geweld uiteindelijk wel hebben geleid tot wezenlijke verandering”.

Het mediamoment van Muntz gaat over de Senaatverhoren van de Obamagate, die zijn begonnen. De meeste Amerikaanse media hebben besloten deze verhoren niet integraal uit te zenden. Wat zegt dat? Muntz: “Het lijkt erop dat media in Amerika meer en meer een autonome afweging maken”.

Er is systeemracisme in Nederland, dat zei Rutte gisteren desgevraagd in zijn persconferentie. Wat vinden onze mediakenners van wat Rutte zegt? Volgens Muntz is het een “goede eerste stap”. Na het protest op de Dam ging het veelal over dat mensen te dicht bij elkaar stonden. Verleggen mensen die focus bewust, om de aandacht weg te leiden van racisme? Helmink: “Dit soort ellende zorgt er dus we voor alle aandacht van het echte probleem weghoudt”. Ali: “Er zijn wezenlijk problemen met racisme in Nederland en daar moet over gepraat worden – of er nu wel of geen Corona aan de hand is”. Is er in de media genoeg aandacht voor racisme?

Het mediamoment van Sterkenburg gaat over Maurice de Hond. Hij vraagt zich af waarom kranten zijn stukken over het coronavirus niet willen plaatsen. Waarom vindt Nikki dit zo stuitend? Is het logisch dat Maurice de Hond niet meteen overal als gast gevraagd werd toen de coronacrisis uitbrak? Volgens Sterkenburg heeft De Hond zijn podium gehad en moet hij niet in een “zielige slachtofferrol” kruipen.

Aan tafel zitten Nikki Sterkenburg, Leonard Ornstein en Spraakmaker Mark Vermeulen.

Het mediamoment van Ornstein, politiek journalist VPRO, gaat over een artikel in de Volkskrant met de titel: ‘Lockdown holt grondrechten uit’. Waarom vond hij dit zo sterk?

Verder: sociale media kleurden zwart gisteren voor Blackout Tuesday. Het iniatief kwam vanuit de muziekwereld maar werd door mensen, bedrijven en organisaties over de hele wereld overgenomen. Sterkenburg plaatste ook een zwart kader op haar sociale media. Wat is haar gedachte daarachter? Kritiek was dat het opportunistisch zou zijn. Hoe kijken onze gasten daar naar? Wat zou er in Nederland moeten gebeuren tegen racisme en welke rol kan de overheid daarin spelen? Zou dit een verkiezingsthema worden? Ornstein: “Timing is ook een politieke zaak”

Ook hebben we het over een artikel in het NRC van vandaag. De NPO wil nu toch gaan samenwerken met streamingdiensten als Netflix. Het gaat om een experiment waarbij het mogelijk is om vijf series op deze manier te maken. Enkele voorwaarden: De videodiensten krijgen de series pas een half jaar na het uitzenden op tv en de productiekosten worden fifty-fifty verdeeld. De afleveringen moeten minstens een miljoen per aflevering kosten. Dat is veel hoger dan de gebruikelijke budgetten. Wat vinden onze gasten van een samenwerking van de publieke omroep met dit soort commerciële partijen? Volgens Ornstein kan het geld beter geïnvesteerd worden in onderzoeksjournalistiek.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Mireille van Ark koos voor haar Mediamoment een fragment van CNN. De verslaggeefster, Sara Sidner, dient in het begin echt als doorgeefluik omdat ze direct de vragen van Floyds familie doorgeeft aan de politiechef. Moet je dit wel zo doen? Hoe journalistiek is dit? Is deze situatie voor te stellen in de Nederlandse media en hoe zou dat er dan uit zien? De verslaggever werd emotioneel. Doet dat af aan haar professionaliteit?

Aan tafel zitten Mireille van Ark, Jaap van Zessen en Spraakmaker Adriana van Dooijeweert.

Het mediamoment Van Zessen gaat over een video van de New York Times. De video is een analyse van de ruim 8 minuten van de arrestatie van George Floyd. Waarom vindt Van Zessen deze video zo goed? Kan hij zich zoiets in Nederland ook voorstellen? Beelden van bewakingscamera’s in de buurt krijgen en zelfs de naam van de agent publiceren.

Ook hebben we het over de demonstratie in Amsterdam gisteren. Er is veel kritiek op Femke Halsema. We staan stil bij hoe de burgemeester zich vervolgens verdedigt in haar media-optredens, gisteren en vanmorgen. Hoe deed Halsema dit? Is het terecht dat de kritiek zich voornamelijk op Halsema richt? Gaat het soms te veel over Halsema, in plaats van over ‘de burgemeester van Amsterdam’? Voordat Van Zessen bij het AD begon maakte hij zelf een soort media-analyses voor gemeenten, door te kijken op sociale media. Bijvoorbeeld na Project-X, waar de burgemeester bijna hetzelfde reageerde als Halsema. Hoeveel betrouwbare informatie kun op die manier verzamelen? Volgens Van Zessen zag je gisteren de dynamiek op sociale media al groeien. Dat had de gemeente moeten zien aankomen volgens hem. Ze hadden een plan B moeten hebben, vindt hij.

Tot slot, gisteravond zijn in het Radio 1- programma Kunststof de eerste twee Tegels uitgereikt. Deze journalistieke prijzen, in de categorie Achtergrond, gingen naar het verhaal over de Toeslagen-affaire (van RTL en Trouw) en naar het verhaal over de angstcultuur binnen de UvA (NRC). Terechte winnaars? Is dit waar de journalistiek om draait?

Vandaag zit Charlotte Nijs, Politiek verslaggever van Hart van Nederland voor het eerst in het Mediaforum. Haar mediamoment ging over het gebrek aan nieuws. Op Tweede Pinksterdag werden veer versoepelingen doorgevoerd maar omdat het een feestdag was bleef veel verslaggeving uit. Hoe ziet het er nu uit op het terras, bij de musea en in het OV? Is het wenselijk dat er dagen zijn zonder verslaggeving of moeten we alle dagen paraat staan om nieuws te maken? Daarnaast laten steeds meer mensen de coronamodus los nu de maatregelen langzaam versoepeld worden. Is dit terecht of vergeet men de dreiging?

Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Charlotte Nijs en Spraakmaker Ineke Sluiter

In de Amerikaanse media wordt het nieuws gedomineerd door de dood van George Floyd, die om het leven kwam nadat een agent een lange tijd zijn knie op de nek van Floyd gedrukt hield. Het leidde tot felle protesten in verschillende steden. Het behoorde tot een van de vele incidenten van politiegeweld tegenover zwarte burgers in de VS. De partijen staan steeds harder tegenover elkaar en bij de demonstraties lopen de gemoederen hoog op. Ook in andere delen van de wereld wordt verontwaardigd gereageerd en is er meer aandacht voor racisme. De protesten krijgen bijval, maar hebben ze zin? Leveren de demonstraties iets op of brengen ze vooral veel onrust in de VS?

Donald Trump uit zich vaak negatief over de media. Journalisten beginnen langzamerhand een doelwit te worden. De journalisten worden uitgemaakt voor fake nieuws en het leidt tot veel polarisatie en gebrek aan respect voor de pers. Wat betekent het voor de westerse democratie als de nieuwsvoorziening continu wordt gedemoniseerd? De anti-media retoriek die met Trumps opkomst gepaard ging werkt veel onrust in de hand. Worden we in Nederland ook kritischer op onze media door herhaaldelijke kritiek op Amerikaanse media?

We hebben het over de Netflix documentaire ´Jeffrey Epstein: Filflty Rich´ waarin de makers duiken in het reilen en zeilen van de beruchte miljardair. Verschillende slachtoffers, in de film aangeduid als ´overlevers´, politiemensen en andere betrokkenen komen aan het woord in de vierdelige serie. Het resultaat is verbijsterend. Want hoe kon Epstein zo lang ongestoord doorgaan met het misbruiken van jonge, minderjarige meisjes? Zijn de makers goed beslagen te ijs gekomen? Is dit naast een serie ook dagelijkse journalistiek?

Aan tafel zitten Hasna El Maroudi, Freek Staps en Spraakmaker GeertJan Lassche.

We bespreken de staat van corona in Mongolië. Dit land heeft het goed gedaan, maar klopt de informatie die rondgaat? Waarom hebben we over dit goede nieuws weinig tot niets gelezen?

Verder hebben we het over een opvallend incident dat zich afspeelde in Central Park, New York. In een video is te zien dat een vrouw de politie belt en vertelt dat een donkere vogelspotter, die overigens het filmpje maakt, haar leven bedreigt. Dit gebeurde, terwijl de jongeman slechts had gevraagd of ze haar hond kon aanlijnen. Hierna raakte ze alles kwijt, zoals haar werk en hond. Dat was niet zijn bedoeling, waarom dan toch filmen? Zegt dit incident meer over de Amerikaanse samenleving dan over de vrouw?

Tot slot gaat het over de dood van George Floyd, die stikte doordat een agent minutenlang met zijn knie op zijn nek duwde, leidt in Minneapolis tot hevige rellen. Hier in Nederland delen veel mensen hun medeleven, of boosheid, via social media. Waarom speelt de zaak hier in Nederland ook zo? Hier in Hilversum is afgelopen woensdag een man doodgeschoten door de politie. Hoe komt het dat we daar veel minder over horen? De video waarin George Floyd een aantal keer zegt dat hij niet kan ademen wordt getoond op nieuwssites en in journaal, zelfs deels in het Jeugdjournaal. Hier kwam kritiek op, onder meer van Sa’ada Nourhusen, hoofdredacteur van OneWorld. Zij zegt dat die beelden niet de hele tijd getoond hoeven worden. Is het beter de beelden niet uit te zenden?

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Reint Jan Renes.

Het mediamoment van Hadderingh gaat over de sluiting van slachterij Vion in Apeldoorn en in Groenlo. Het speelt in hun regio, dus Omroep Gelderland gaat hier mee aan de slag. Hadderingh: “In deze coronacrisis worden verdienmodellen blootgelegd”. Hadderingh heeft nog veel vragen. Waarom wonen de arbeidsmigranten bijvoorbeeld in Duitsland? Verhalen van arbeidsomstandigheden van arbeidsmigranten zijn verhalen die we wel al eerder gehoord hebben. Waarom is er verder nooit actie ondernomen? Welke rol kan de media hier in spelen?
Het mediamoment van Kuijpers gaat over het Kamerdebat van gisteren. We horen staatssecretaris Alexandra van Huffelen in debat met CDA-kamerlid Pieter Omtzigt. Wat viel haar op in dit debat?

Vandaag zou president Trump een decreet ondertekenen, waarmee het mogelijk moet worden bedrijven als Twitter “streng te reguleren of te sluiten”. Wat hiermee concreet wordt bedoeld is niet duidelijk. Aanleiding voor het decreet zijn de disclaimers die Twitter sinds kort plaatst bij Trumps tweets. Mensen worden gewezen op extra achtergrondinformatie, waarin de beweringen van Trump worden gefactcheckt. Trump twitterde dat stemmen per post fraudegevoelig is; iets wat de staat Californië mogelijk maakt. Twitter verwijst vervolgens door ‘lees hier de feiten over stemmen per post’. Is het goed dat Twitter dit doet? Hoe kun je het beste modereren? Hadderingh: “Social media is soms een open riool”. Kuijpers: “Een kleine hele luidruchtige minderheid op Twitter wordt gezien als representatief voor het medium Twitter en wat de man op de straat al dan niet zal vinden”. Volgens Kuijpers zijn we een gematigder volk dan op Twitter te lezen is. “We zijn niet de schuimbekkende anonieme Twitteraars die je voorbij ziet vliegen”. Zijn we inderdaad gematigd? En is het als een soort reminder fijn om een dergelijke disclaimer bij een tweet te hebben?

Tot slot hebben we het over de column van Wouter van Noort. 5G-masten die in de fik worden gezet uit corona-angst. bijna een zesde van de Nederlanders gelooft dat het virus een biowapen is… Journalisten hebben vaak de neiging om dit soort opvattingen weg te zetten als complottheorieën en maken het soms zelfs belachelijk. Volgens Noort, columnist van het NRC handelsblad, moeten journalisten hier juist niet te lacherig over doen. We zouden beter eens wat vaker in de spiegel moeten kijken. De omarming van alternatieve media komt volgens hem mede door het wantrouwen in traditionele media. Heeft hij een punt? Volgens Hadderingh is het belangrijk om te blijven luisteren naar je publiek. Worden mensen te snel in een hoek geduwd door traditionele media? Hadderingh: “We moeten opletten dat we alle mensen, alle meningen en perspectieven als media blijven volgen”. Hoe kunnen we als media het beste met de verschillende theorieën en opvattingen omgaan?

Gisteren ging het er in het Mediaforum ook al over, het non-actief stellen van Arjan Peters. Hoofdredacteur van de Volkskrant, Klok, zit aan tafel. Vandaag heeft de Volkskrant een klein stukje over deze kwestie in de krant: De non-actief stelling volgt op een onderzoek naar zijn benadering van vrouwelijke schrijvers. Wat betekent dat? Klok kan er niet al te veel over kwijt: “Als journalistieke organisatie wil je het liefst totale openheid geven en hier heel transparant over zijn. Maar in dergelijk geval ben je in de eerste plaats werkgever en moet zorgen voor een zorgvuldige procedure. En daarbij hoort niet een discussie in de media”. Wanneer de procedures afgerond zijn zal er verantwoording worden afgelegd. Nu doet Klok “het maximale met de rem erop” – om de betrokkenen te beschermen.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Hansje van de Beek en Spraakmaker Rens van Tilburg.

Dan hebben we het over een uitzending van Medialogica gisteren op tv. Eén van de makers, van de Beek is te gast. De uitzending gaat er over hoe het boerenprotest in het najaar van 2019 begon als een charme-offensief omslaat in wantrouwen richting de overheid en het RIVM in het bijzonder. Wat triggerde om dit onderwerp te gaan maken? In de uitzending is een centrale rol weggelegd voor Geesje Rotgers van de organisatie Agrifacts. Een organisatie die is opgericht om cijfers te checken die de overheid en ook het RIVM geeft over de boerensector. Het RIVM zou volgens Agrifacts bewust de verontreiniging overdrijven. Een meetpunt van het RIVM staat bijvoorbeeld vlakbij een rioolput. Daardoor zou de verontreiniging hoog zijn. Maar als later blijkt dat de gassen die daar gemeten worden in lage concentraties voorkomen, wordt die informatie in het rapport van Agrifacst bewust weggelaten. Bovendien werkt Rotgers ook nog voor het Mesdagzuivelfonds, dat zich als wetenschappelijk instituut presenteert, en voor de Belangenorganisatie voor Varkenshouders. Zelf noemt ze zich onderzoeksjournalist. Is dat zorgelijk? Klok heeft ook gekeken: “Dit liet voor mij zien: het is helemaal geen wetenschappelijk debat, ze willen gewoon het RIVM ondermijnen”. Is door media proportioneel gereageerd toen? Hoe bepaal je als media wie je wel of geen podium geeft?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Het Mediamoment van Boonman gaat over Europa. Volgens hem is er te weinig aandacht voor de Europese politiek, ook in de media. Als je naar talkshows kijkt zit er bijvoorbeeld ook niet vaak een Europarlementariër aan tafel. Waarom is dat? Regelmatig is er kritiek op Europa. Boonman vindt dat de berichtgeving verder moet gaan dan dat. Pechtold zegt: “Alles wat goed gaat dat belichten we veel te weinig”.

Aan tafel zitten Barbara Barend, Kees Boonman en Spraakmaker Alexander Pechtold.

Het mediamoment van Barend gaat over AZ. Ze verbaast zich over het moment waarop AZ bij UEFA aankaart dat ze vinden dat zíj kampioen hadden moeten zijn. Het is al lang beslist, het beleid van KNVB is ook duidelijk. Is het inderdaad een gekke timing?

Ook hebben we het over literair recensent van de Volkskrant, Arjan Peters. Hij is op non-actief gesteld. Volgens het NRC Handelsblad is door de Volkskrant onderzoek gedaan naar de handelswijze van de recensent. Directe aanleiding voor het onderzoek is een uitspraak van schrijfster Maartje Wortel in een Volkskrant-artikel. Zij zei op 4 maart dat een vriendin van haar ’s nachts een bericht had ontvangen van “een gezaghebbend recensent”. ‘Ik ga je recenseren, zullen we morgen lunchen?’ Wortel noemde dat “nog net geen #MeToo”. Kernvraag die we in dit Mediaforum willen behandelen is: hoe behandel je dit heikele onderwerp als journalist zonder de plank mis te slaan en betrokkene onterecht te beschadigen en de mogelijke slachtoffers recht te doen? Pechtold: “Als journalistiek zelf onderdeel worden van zo’n integriteitsvraag, dan hanteren ze de standaarden anders”. Is het vreemd dat de Volkskrant weinig richting geeft in wat er precies speelt? Had de Volkskrant beter zelf naar buiten kunnen komen met het nieuws, zodat ze zelf de regie erover konden houden? Kans op speculaties is natuurlijk groot. Pechtold: “Non- actief is niet voor een keertje te laat komen”. Moet de Volkskrant openheid van zaken geven? Boonman: “Zoiets moet binnen 24 uur helder zijn, je kan het niet laten slepen. Elke dag dat er langer duurt, dat er vaagheid over bestaat schaadt iedereen”

Tot slot, gisteren werd bekend dat de moeder van premier Rutte is overleden. Dat is al op 13 mei gebeurd, en ze is afgelopen vrijdag begraven. In de tussentijd is het stil gehouden. Mieke Rutte- Dilling was 96 jaar en ze is niet aan de gevolgen van corona gestorven. Is het bijzonder dat het zo lang stil gehouden is? Nu het in het nieuws was werd het ook in het buitenland gebracht. Is dat gek?

In zijn mediamoment wil Bhikhie graag stilstaan bij de ontslaggolf bij The Atlantic. Is het opmerkelijk dat daar veel mensen ontslagen worden, terwijl er wel behoefte is aan nieuws? En hoe speelt dit in andere landen? Bij Talpa zijn natuurlijk ook veel ontslagen gevallen. Lokale media voelt de coronacrisis ook. Al is volgens Kleijn juist die lokale media belangrijk.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Avi Bhikhie en Spraakmaker Fred Teeven.

Het mediamoment van Kleijn gaat over de, nu al legendarische, voorpagina van de New York Times. De krant plaatst bijna 1000 namen van overledenen op de voorpagina. Kleijn vindt het indrukwekkend. Op de website heeft de New York Times het op een andere manier aangepakt. In dit weekend waarin de voorpagina geplaatst werd en de grens van 100.000 coronadoden werd bereikt is, ging Trump golfen. Slechte timing? Is het terecht dat dit zo breed wordt uitgemeten? Ook de democratische presidentskandidaat, Joe Biden, had het dit weekend zwaar te verduren. Vanuit de kelder waar hij in quarantaine is gaf hij een interview. Blijft hij te veel hangen in ouderwetse denkbeelden?

Dit weekend ook overal in Europa in het nieuws: gebroken coronaregels door prominenten. Luuk de Jong had een barbecue, maar bood meteen excuses aan. Is daarmee de kou uit de lucht? En van der Bellen, de Oostenrijkse president, ging slordig om met de regels en bleef te lang in een restaurant. Is dat slordig, als beleidsmaker? En Cummings, in het Verenigd Koninkrijk hield zich niet aan het beleid dat hij zelf geadviseerd had. Johnson houdt Cummings de hand boven het hoofd. Telt het ene geval zwaarder dan het andere? Liggen de politici in Nederland ook zo onder druk?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Catherine Keyl en Spraakmaker Hans de Boer.

Het mediamoment van Keyl gaat over ‘lauwe reacties van presentatoren’. Wat bedoelt ze hiermee? En hoe hadden de presentatoren volgens haar moeten reageren? Keyl: “Als iemand zo moedig is om dat voor zo’n groot programma en publiek naar buiten te brengen, daar mag je wel een beetje extra aandacht aan geven”

Kuijper is benieuwd hoe het Suikerfeest dit jaar gevierd gaat worden. “Er is eigenlijk weinig belangstelling voor hoe moslims de coronacrisis doorkomen”. Er zijn natuurlijk maatregelen genomen, bijvoorbeeld het dragen van mondkapjes. Maar Kuijper verbaasd zich erover dat er relatief weinig aandacht voor het feest is in de media. “De aandacht voor religie is in het algemeen niet groot geweest”, zegt hij. Hoe doen ze dat bij het Nederlands Dagblad? Zou Kuijper dit graag bij andere media ook graag willen zien?

De privéruimtes van de koning zijn met publiek geld betaald, terwijl hij vijf miljoen euro krijgt om het zelf te betalen. Dat wist NRC naar boven te halen. Het is niet de eerste keer dat de koninklijke familie rommelt met potjes en regelingen. Willem-Alexander kreeg subsidie voor kroondomeinen die niet open zijn voor publiek, en zijn moeder en tantes kregen een flinke korting op hun erfbelasting omdat ze kunst maatschappelijk toegankelijk zouden maken, maar die bleef gewoon op zolder staan. En dit waren alleen nog maar recente voorbeelden. De koning werd de laatste tijd heel positief gezien, en zijn speech op 4 mei maakte veel indruk. Heeft dit invloed op dat beeld? De koning handelt natuurlijk niet alleen en heeft ook te maken met adviseurs. Kuijper: “Waarachtig leiderschap bestaat soms in het overrulen van je adviseurs”. Zou er transparanter met de informatie opgegaan moeten worden?

Donald Duck heeft geld gekregen van de Europese Commissie. En dat had het tijdschrift duidelijker moeten vermelden, oordeelde de Reclamecodecommissie. Journalist Peter Teffer beet zich hier voor Follow the Money al eerder in vast, en wist via een WOB-procedure al eerder te achterhalen dat de Europese Commissie zich echt op tekstniveau met de strips heeft bemoeid. In het blad zie je bijvoorbeeld dat de Zware Jongens makkelijker op te sporen zijn als er beter tussen landen wordt samengewerkt. De reclamecode commissie oordeelde dat de Donald Duck transparanter had moeten zijn. De Europese Commissie kon op deze manier wel een publiek bereiken dat ze anders misschien niet zouden bereiken. Kuijper: “Vanuit de Europese Commissie is het een hele slimmer truc geweest”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Paul Römer spreekt over de aanwezigheid van Hoekstra, Wiebes en Koolmees die eerlijk werden verdeeld over de talkshowtafels. Bij het nieuwe steunpakket lag de focus op het schrappen van de ontslagboete. Gisteren werd er een extra steunpakket gepresenteerd voor bedrijven, van nogmaals 13 miljard vrijgemaakt. Men spreekt van een duivels dilemma, maar waarom?

Aan tafel zitten Paul Römer en Henrike van Gelder en Spraakmaker Hella Hueck.

Henrike van Gelder neemt voor de eerste keer plaats voor het Mediaforum. Haar Mediamoment van Henrike van Gelder gaat over mensen die moeilijk te interviewen zijn. Sommige mensen weigeren mee te werken aan een interview en dat drijft de interviewer in, soms zichtbaar, in een hoekje. Het lijkt dan bijna alsof je kinderen aan het interviewen bent. Hoe ga je om met mensen die eigenlijk geen antwoord willen geven?

Verder spreken we over de oproep van Mark Rutte tijdens de persconferentie aan jongeren om mee te denken over de coronacrisis. Hij vroeg hun om met ideeën te komen. In hoeverre kunnen kinderen bijdragen aan de discussie en beleid? Hoe vraag je kinderen wat hun rol is?

Het Mediamoment van Paul Römer gaat over de Ere Zilveren Nipkowschijf voor Matthijs van Nieuwkerk. Hoe heeft hij al die jaren het programma interessant kunnen houden? Programmamakers krijgen vandaag de dag een extra uitdaging voor hun kiezen, nu er geen groot publiek aanwezig kan zijn bij de opnames van veel televisieprogramma’s. Hoe maak je TV-programma’s geschikt en interessant ondanks de coronamaatregelen?

Tot slot: geen zin meer in corona? Begrijpelijk. Veel mensen proberen het nieuws iets meer naast zich neer te leggen. Toch zijn er mensen die geheel het nieuws ontwijken. 30% ontduikt het nieuws in zijn geheel. Wat betekent het om je onttrekken aan al deze informatie? Wat motiveert deze mensen om zich af te sluiten van het nieuws?

Aan tafel zitten Jan Slagter, Margriet Brandsma en Spraakmaker Gijs Groenteman.

Voor het Mediamoment van Brandsma gaan we naar Polen. Daar hebben negen DJ’s van het populaire radiostation Trojka ontslag genomen nadat een lied uit de hitlijst werd geweerd van de zender. Welk nummer was het en waar gaat het over? Wat zegt dit over de politieke situatie in Polen?

Verder spreken we Lars Geerts, aanwezig bij de technische briefing in Den Haag. Hij praat ons bij. Er is eerder een fout gemaakt bij een getoonde grafiek. De sterfte in Nederland in verhouding met de rest van de wereld blijkt groter dan voorheen gemeld. Een opvallend moment, volgens Geerts. Welke gevolgen heeft deze fout?

Het Mediamoment van Slagter gaat over iets uit de persconferentie. Hij vindt het jammer dat Rutte het in de persconferentie niet meer over de coronadoden heeft. Volgens hem zou daar meer aandacht voor mogen zijn, bijvoorbeeld een gedenkmoment. Zegt het iets over de fase waarin we beland zijn? We praten nog door over de persconferentie van gisteren. Moet Rutte er echt mee aan de slag, of is het vooral om de jongeren alert te houden? Groenteman noemt de oproep van Rutte een pedagogische truc om de jongeren erbij te betrekken. Het is een manier om ze te laten nadenken over de situatie. Is het opvallend dat Rutte zich bewust tot de jongeren richt? Brandsma: “Ik vind het een heel mooi gebaar, maar neem het wel serieus”. Volgens Slagter moet de media goed controleren wat Rutte hier daadwerkelijk mee doet. Ook Brandsma zegt: “We moeten goed in de gaten houden of dit inderdaad geen loze praat is”

Tot slot hebben we het over de uitzending van Medialogica gisteravond. Het ging onder andere over de mogelijkheden, of het gebrek aan mogelijkheden die journalisten tegenwoordig hebben. Nieuws opvangen in de wandelgangen is niet meer gemakkelijk, de WOB-verzoeken staan on hold. Hoe kun je als journalist nu het beste te werk gaan? Een WOB-verzoek is volgens Brandsma een “effectieve manier om dingen boven tafel te krijgen”. Volgens haar is het flauwe kul dat er geen tijd voor zou zijn. Slagter is het hiermee eens: “Dat is de meest cruciale fout die ze gemaakt hebben, om dat stil te zetten”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Papaikonomou wil een oproep doen naar aanleiding van alle ophef die is ontstaan vanwege die divibokaal van de NOS. Gisteren is dit in het Mediaforum al uitgebreid besproken. Papaikonomou wil dat de media transparanter zijn in hoe ze met diversiteit omgaan. Wat bedoelt ze daarmee? Veel redacties worstelen met dit thema, en dat is niet zo gek. Papaikonomou: “Diversiteit en inclusie zijn vage begrippen”. Volgens haar moet er ook goed gekeken worden naar hoe het achter de schermen gaat. Want hoe zit het met de redactiecultuur, hoe zorg je dat iedereen zich veilig voelt? En hoe geef je leiding aan mensen met verschillende achtergronden en perspectieven? Volgens Groenhuijsen moet je vooral kijken of het schade berokkend en of er kwade bedoelingen in het spel zijn. Hij vindt dat er veel openheid is. Maar is dat zo? Is het kwalijk om namen op te schrijven en afkomst er achter zetten?

Aan tafel zitten Charles Groenhuijsen, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Onno Hoes.

Het mediamoment van Groenhuijsen gaat over Tara Reade, de vrouw die de Amerikaanse presidentskandidaat Joe Biden onlangs beschuldigde van grensoverschrijdend gedrag. Amerikaanse media zijn in haar verleden gedoken. Waarom wil Groenhuijsen het hier graag over hebben? Is het toevallig dat dit naar buiten komt tijdens een verkiezingscampagne? En hoe kijkt Amerikakenner Groenhuijsen naar Biden? Groenhuijsen: “Het is absoluut niet de gedroomde kandidaat, maar democraten zullen het er nu mee moeten doen”

Tot slot, vannacht gaf Donald Trump weer een persconferentie waarin hij zei een malariamedicijn preventief in te nemen zodat hij niet besmet zal raken. Door Fox News werd verrassend gereageerd op deze persconferentie. Zien we hier dat Trump en Fox News verder van elkaar verwijderd gaan raken? Groenhuijsen: “Ook bij Fox News begint langzaam door te dringen dat dit geen manier is om een land te regeren en het nadelige gevolgen kan hebben op 3 november”.

We hebben het over de NOS. Die kwam dit weekend onder vuur te liggen na publicaties op GeenStijl over het bestaan van een zogenaamde ‘Diversiteitsbokaal’ die wordt uitgereikt aan redacteuren die minderheden aan het woord laten. Ook zou de NOS in een bestand de etniciteit van mensen bijhouden. Dit nieuws leidde tot woedende reacties. Onder andere columnist en schrijver Özcan Akyol trok vel van leer tegen dit zogenaamde ‘elite-racisme’. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Worstelen meer media hier mee? Hoe gaat Ronald Ockhuysen als hoofdredacteur van het Parool hiermee om? “Je probeert mensen met een niet-westerse mensen aan het woord te laten, omdat de wereld er nu eenmaal zo uitziet”. Arjen Fortuin ziet weinig kwaad in het elkaar doorspelen van tips en namen: “Er circuleren natuurlijk overal op redacties deskundigenlijstjes”.

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Arjen Fortuin en Spraakmaker Frédérique Spigt.

Het mediamoment van Fortuin gaat over de voetbalwedstrijd Borussia Dortmund - Schalke04. Aan het einde van de wedstrijd liepen de spelers naar de ‘Gelbe Wand’, waar de harde kern normaal gesproken staat. Alleen er stond natuurlijk niemand, want het was een leeg stadion. Waarom vond hij dit zo’n mooi moment? Ockhuysen viel ook op dat er “anders wordt gejuicht; je mag elkaar niet meer in de armen vallen”.

Het mediamoment van Ockhuysen gaat over het legendarische radioprogramma Curry en Van Inkel. Door de luisteraars van Veronica werd dit programma uitgeroepen tot het meest legendarische radioprogramma van die zender. De verkiezing vond dit weekend plaats in het kader van het 60-jarige bestaan van het radiostation. Ockhuysen noemt het baanbrekende radio.

En gisteren was het de internationale dag tegen homo-, lesbo-, bi-, trans- en interseksefobie. Voor D66-leider Rob Jetten een goede reden om via Twitter en Instagram eens te delen wat voor een bagger hij regelmatig naar zijn hoofd krijgt geslingerd. Jetten was niet de enige die dit weekend liet weten wat online verwensingen met hem doen. Misdaadjournalist Chris Klomp schreef een open brief aan iemand die hem online met de dood bedreigt, en gravin Eloïse - de 17-jarige dochter van Prins Constantijn en prinses Laurentien - ageerde tegen haattweets die ze kreeg na het plaatsen van een foto omdat ze was geslaagd voor school. Drie verschillende voorbeelden van wat online-haat doet. Is het goed om daar op deze manier tegen ageren? Zou handhaving beter moeten en moeten we kijken naar wie er achter bepaalde accounts zit? Ockhuysen zegt dat als je mensen zou vragen waarom ze iets schrijven, dat ze het vaak niet zo zullen bedoelen: “Dan blijkt het toch iemand te zijn die boos is en met zijn primaire emoties niet zo goed kan omgaan”. Zou negeren beter zijn, of is dit normaal en hoort het er nu eenmaal bij? Fortuin: “Ik ben zo ver dat ik er geen zin in heb om dat normaal te vinden”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

En we bespreken een doorbraak: onderzoekers van de Universiteit Utrecht en het Erasmus MC denken binnen een halfjaar een coronavaccin op de markt te kunnen brengen. Dat maakten zij gisteren bekend in een online persconferentie. Een opvallende claim, want het ontwikkelen van een vaccin duurt doorgaans jaren. Zo schreef de Volkskrant al enige tijd geleden: het snelst gemaakte vaccin ooit, daar werd vijf jaar over gedaan. Wat zouden media moeten doen met een claim als deze? Is het aan de media om dit soort nieuws eerst op een weegschaaltje te leggen, of geldt gewoon: nieuws is nieuws?

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Jaap van Zessen en spraakmaker Jim Jansen.

We hebben het over een opvallende documentaire die vandaag online komt bij Videoland. Wanneer kun je spreken van kinderarbeid, als zij vloggen op het internet? En we hebben het over mondkapjes, waarvan het RIVM vanaf het begin stelde dat ze weinig nut hebben. Toch zullen we er binnenkort ook in het Openbaar Vervoer aan moeten geloven. Daarbij verschijnen ze veel in de media. Hoe gaan de media hiermee om?

Tot slot bespreken we Facebook die in totaal 52 miljoen euro aan schadevergoedingen gaat betalen aan moderators die een posttraumatische stressstoornis hebben overgehouden aan hun werk. Moderators beoordelen online beelden en kunnen de meest gruwelijke dingen te zien krijgen: van kinderporno tot gewelddadige verkrachtingen. De moderators zeggen niet voldoende te zijn ondersteund door Facebook. Hoe opmerkelijk is het dan Facebook zal opdraaien voor de behandelingen van deze moderators? Kan dit werk niet door computers gedaan worden?

Het Mediamoment van Wijndelts gaat over een burgerfoto van het moment van de ontploffing van de fabriek in Enschede, gisteren precies 20 jaar geleden. De foto haalde de voorpagina van de Volkskrant, ondanks dat de foto behoorlijk bewerkt is. Volgens Njiokiktjien zou deze foto nu niet meer in de krant geplaatst worden. Waarom niet?

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Joost Oranje en Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien.

Het Mediamoment van Oranje gaat over een interview met Hakim Zyijech. Vanavond neemt Ajax in samenwerking met Ziggo afscheid van Ziyech. In speciaal interview opgenomen in het Amsterdamse filmtheater Tuschinski blikt de voetballer terug op 4 bewogen jaren. Oranje vertelt waarom hij er naar uitkijkt.

In de nacht van 2 op 3 juni 2015 ging het in Irak mis. Bij een Nederlands bombardement op een munitie fabriek van IS vallen 70 doden, voornamelijk burgerslachtoffers. Dat er zoveel burgerslachtoffers waren gevallen kwam aan het licht dankzij speurwerk van NRC en de NOS. Vandaag is er een debat in Den Haag over. Is de positie van minister Bijleveld nog houdbaar? De informatie over Hawija druppelt naar buiten dankzij journalistiek speurwerk en niet dankzij de openheid van het ministerie van Defensie. Is dat treurig of bewijst het juist hoe belangrijk journalistiek speurwerk is? Journalist Pieter Klein van RTL4 refereerde twee dagen geleden in een column over de ernst van de geslotenheid van het kabinet. Klein heeft veel onderzoek verricht naar de fouten die belastingdienst heeft gemaakt bij de toeslagenaffaire. Hij heeft het dan over de motie die gaat over het inlichtingenrecht van ons parlement. Over het recht van een of meer leden om informatie te krijgen als kamerleden dat willen, opgenomen in artikel 68 van de grondwet. Maar die motie ligt nog op de plank. Is onze overheid niet transparant? Oranje: “Het is: alles openbaar, tenzij… maar het wordt vaak juist andersom in de praktijk gebracht”. Volgens hem kennen we allemaal “de WOB-verzoeken die we doen en dan allemaal zwartgelakt in de brievenbus krijgen”. En wat zijn redenen om niet transparant te zijn? Hoe is het in andere landen geregeld?

Tot slot: gisteren hebben we weer massaal naar de persconferenties van Rutte en De Jonge gekken. Nu bleek de brandende vraag waar veel mensen een antwoord op wilden; kunnen we op vakantie deze zomer? Vervolgens zitten de journalistieke programma’s en talkshows vol om de aangekondigde richtlijnen van het kabinet toe te lichten en vooral ook te commentariëren. Is onze rol van journalisten verandert in deze coronatijd? Bij Vrij Nederland zijn ze scherper gaan kiezen op onderwerpen nu in deze coronatijd. Zijn persconferenties leidend? Hoe gaan de hoofdredacteuren aan tafel hier mee om?

Zijn we corona-moe, wat berichtgeving betreft? Josten heeft het idee dat er nog altijd veel virologen aan talkshowtafel zitten. Maar is dat zo? Volgens Huisjes zijn wij “hier nog lang niet over uitgepraat”. Ten Hoonte zegt: “Ik vind het heel moeilijk om goed uit te kunnen filteren: wat is nu waar?”. Zou er meer aandacht moeten komen voor de grotere thema’s rondom corona, die in de toekomst nog veel invloed gaan hebben? Denk bijvoorbeeld aan de economie. Hoe lang blijft het coronanieuws nog een grote rol spelen? Huisjes: “Je zult een nieuwe nieuwsagenda krijgen, maar corona-gerelateerd zal ie nog heel lang blijven”

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Marc Josten en Spraakmaker Marjolein ten Hoonte.

Huisjes wil in zijn mediamoment een ode brengen aan de verslaggevers die rampen verslaan. Want iedereen vlucht, en zij gaan er naartoe. Dat maakt volgens grote indruk op de verslaggevers. Heeft Huisjes zelf bepaalde momenten die hem bijgebleven zijn waar hij verslag deed? Heeft het hem veranderd? En is iedere journalist geschikt om verslag te doen van een ramp? Huisjes: “Het is opvallend dat bij rampenverslaggeving in de journalistiek, dat is vaak waar het beste in mensen naar boven komt en het fundament krijgen voor hun verdere leven”

We hebben het dus over rampenverslaggeving. En dus ook automatisch ook over Scheveningen. Het dramatische ongeval met de surfers beheerste gisteren het nieuws. Veel aandacht ervoor ook in nieuwsrubrieken, in de talkshows en vanochtend uiteraard in de kranten en hier op de radio. Hoe werd het nieuws gebracht? Ten Hoonte: “Ik vind dat hier bijna boven-volwassen mee omgegaan wordt”. De berichtgeving leek vooral feitelijk en weinig emotioneel. Klopt dat?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Vandaag is het precies tien jaar geleden dat in Tripoli het vliegtuig van de Libische luchtvaartmaatschappij Afriqiah Airways neerstortte. Onder de 103 slachtoffers van de vliegramp waren 71 Nederlanders. De 9-jarige Ruben uit Tilburg was de enige die de ramp overleefde. En tot op de dag van vandaag wordt de familie door journalisten benaderd. Tot ergernis van de tante die de zorg voor hem heeft opgenomen. Waarom blijven journalisten hem jaar in jaar uit benaderen? Brandsma: “We waren het er met zijn alle over eens dat je dit niet doet, en toch doen we dit elk jaar weer”. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Hoe zouden zij reageren als de hoofdredacteur zou vragen met dit onderwerp aan de slag te gaan?

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Roos Schlikker en Spraakmaker Ed Nijpels.

Het mediamoment van Brandsma gaat over een verschil in waardering voor cultuur in Nederland en Duitsland. Volgens Brandsma is er een groot verschil. Wat zijn die verschillen? In Duitsland hoef je je “niet te verontschuldigen dat je in de cultuursector zit”, aldus Brandsma. Schlikker zegt: “Cultuur is dat waar we naar teruggrijpen als we het moeilijk hebben”. Het is volgens haar niet alleen maar ‘voor de leuk’, het is noodzaak. Waarom is de bijdrage voor cultuur lager? Zou de cultuursector als een ‘normale’ economische sector behandeld moeten worden? Brandsma geeft aan dat het benoemen van cultuur van belang is. “Mark Rutte heeft tijdens al zijn persconferentie het woord ‘cultuur’ nog nooit laten vallen”

En er wordt deze dagen veel herdacht. Tripoli, de vuurwerkramp in Enschede… En natuurlijk is corona overal aanwezig. We denken aan de slachtoffers en onze familie en natuurlijk ook aan ons zelf. Maar volgens trauma-expert Berthold Gersons is er iets merkwaardigs aan de ramp met het coronavirus: de impact is immens, maar publieke woede en verdriet zag je lange tijd nauwelijks in de media. Dat zei hij afgelopen weekend in de Volkskrant. Is dit herkenbaar voor onze gasten? Hoe zou je als land met het verdriet om moeten gaan? En wat zou de rol van media kunnen zijn?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Angela de Jong en Spraakmaker Han ten Broeke.

Het mediamoment van de Jong gaat over Boer Zoekt Vrouw.Ze dacht dat ze alles wel gezien had, maar het programma had toch weer een primeur in deze laatste aflevering. Wat vond ze er van? En hoe waren de kijkcijfers? De Jong: “Ik denk dat iedereen heel verbaasd is over die kijkcijfers”.

De belastingdienst heeft nu toegegeven dat een aantal mensen met een dubbele nationaliteit extra streng zijn gecontroleerd bij de aangifte van de inkomstenbelasting. Bij hun aanhoudende speurwerk hadden Pieter Klein van RTL en Jan Klein Nijenhuis van Trouw al eerder opgemerkt dat de belastingdienst aan etnisch profileren deed. Muntz verbaast zich aan de druppelsgewijze manier waarop de informatie over deze kwestie naar buiten komt.Hij noemt het racisme. Thomas Muntz: “Ik krijg het idee dat de belastingdienst nog steeds niet doorheeft hoe zwaar dit onderwerp is”.

Ten Broeke kan zich voorstellen dat er een reden voor is om bepaalde mensen onder de loep te nemen. Hij is het in ieder niet eens met de benaming ‘racisme’, die Muntz gebruikt. Slaat de media de juiste toon aan? En is het toeval dat het nieuws nu naar buitenkomt?

Ieder land gaat anders om met het coronanieuws en maatregelen brengen. Boris Johnson vertelde zijn onderdanen gisteren dat ze alert moesten blijven. Hij deed dit via een opgenomen videoboodschap. Dat is iets anders dan de persconferenties die we in Nederland steeds met zijn allen kijken. Waarom zou Johnson hiervoor gekozen hebben? Welke verschillen zien we tussen landen? En hoe zouden burgers het liefst geïnformeerd worden? Wanneer kiest men voor een toespraak en wanneer voor een persconferentie? Zenders moeten natuurlijk ook nog zendtijd beschikbaar blijven stellen. Ten Broeke: “Ik denk dat als Rutte elke week een toespraak zou willen houden, dat het over twee weken klaar is”. Zien we ook verschil in hoe de debatten nu en een aantal weken geleden gevoerd werden?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Renzo Veenstra en Spraakmaker Bero Beyer.

Het mediamoment van Veenstra gaat over Ongehoord Nederland. De omroep-in-oprichting deelde gisteren haar nieuwste video waarin een interview afgenomen werd met een medium en de energie van Pim Fortuyn, die via het medium sprak. Wat vindt Veenstra hier van? “Ik heb er hard om gelachen,maar ik vond het ook pijnlijk om te zien”. Ongehoord Nederland wil er zijn voorde mensen die meer rechts georiënteerd zijn. Missen onze mediakenners dit "tegengeluid"? Veenstra: "De enige tegengeluiden die je hoort zijn mensen als Robert Jensen en Ongehoord Nederland die met totaal lachwekkende en ongeloofwaardige programma’s komen”. Waar zitten die verschillen in bij linkse- of rechtse media? Is de NPO per definitie links?

Ornstein wil het hebben over een stuk van EU-ambassadeurs in China Daily. Het ging om een opiniestuk,waarin men wilde vermelden dat het coronavirus uit China komt. Maar, het persbericht mocht alleen geplaatst worden als die zin geschrapt werd. Volgens Ornstein is juist dat zinnetje heel belangrijk. Hij zegt dat dit compromis nooit gedaan had mogen worden.



Wekenlang ging veel media-aandacht uit naar Brabant, de provincie die het zwaarst getroffen is door corona, en de provincie waarvan Renzo Veenstra de regionale omroep bestiert. De afgelopen week lukte het de provincie weer om alle landelijke aandacht op zich te vestigen. Ditmaal met de vorming van een omstreden provinciecoalitie, met CDA, VVD, Lokaal Brabant én Forum voor Democratie. Waarom is de vorming van een coalitie in een provincie landelijk nieuws? Hoe kijkt Veenstra hier naar? En hoe schrijft Omroep Brabant hier over? Veenstra: “We blijven kritisch, maar doen het wel neutraal”

En een jongeman uit Utrecht gaat de wereld over. Deze week is de cover van Time gewijd aan een opiniestuk van Rutger Bregman,die betoogt dat dit het moment is om de economie te hervormen. Ondertussen vliegt zijn jongste boek ‘De meeste mensen deugen’ nog steeds de winkels uit.Rutger Bregman is een fenomeen. Wat is de kracht van Bregman? Is Bregman vooral goed in vragen en discussies opwerpen, en niet degene die antwoorden geeft?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Martha Riemsma en Spraakmaker Diederik Ebbinge.

Het mediamoment van Riemsma gaat over de vuurwerkramp. Volgende week is het 20 jaar geleden dat dit gebeurde. Hoe gaat Tubantia hier stil bij staan? Hoe erg leeft dit verhaal in Enschede en de regio?

Het mediamoment van de Winther gaat over een krantenbericht met de kop ‘gezondere hap, minder drank’. Hij vond het opvallend en kijk naar zijn eigen situatie en de mensen om hem heen. Studenten drinken minder alcohol sinds de coronacrisis. Maar hoe zit dat met de gasten aan tafel? De Winther: “Het idee dat je minder gaat drinken tijdens deze crisis kwam toch heel onbekend voor”.

We spreken ook met Lars Geerts, die ons vanuit Den Haag bijpraat over de technische briefing. Wat is bijvoorbeeld het nieuws rondom grote evenementen? Kunnen die pas doorgaan als er een vaccin beschikbaar is?

Hoe hebben onze mediakenners naar de persconferentie gekeken? Werd alles duidelijk gecommuniceerd? Is de emotie in de berichtgeving veranderd? Waar eerder de cijfers gebracht werden met persoonlijke verhalen, wordt het nu een soort gegeven; “die cijfers worden klinisch”, aldus Riemsma.
We kijken ook naar het taalgebruik in de persconferentie. Hoe wordt beeldspraak gebruikt in de media? Is het nuttig, bruikbaar? Riemsma: “Anderhalvemetersamenleving is een bruikbaar frame, dat hoef je niet uit te leggen”. Moet je het frame waarmee gesproken wordt overnemen?
Het kabinet lijkt heel eensgezind. Is dat achter de schermen ook zo? Zijn er spanningen? Hoe gaan politiek journalisten nu te werk? Is het eenvoudig om aan informatie te komen? Vaak lekt de informatie al uit. Ebbinge vindt dit ongezellig: “Een maand gleden zaten we vol spanning wat er gezegd ging worden, nu weten we twee dagen van tevoren wat er gezegd gaat worden; dat is toch niet gezellig?”

Tot slot: Terwijl het kabinet zich druk bezighoudt met de bestrijding van het coronavirus, zijn even verderop op het Binnenhof de politici van DENK en 50Plus vooral met zichzelf in gevecht. Fractievoorzitter van DENK, Azarkan, werd gisteren door het bestuur geroyeerd. En bij 50Plus is er veel interne kritiek op het functioneren van kamerlid Corrie van Brenk. Beide politici zochten gisteren de media op. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Moet je als programmamaker deze mensen uitnodigen op een avond waarop ook een belangrijke persconferentie gehouden wordt?

Met Koningsdag en de herdenking en festiviteiten rond 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog had de afgelopen anderhalve week bol moeten staan van uitbundige festiviteiten. Door corona gingen deze festiviteiten niet door en werd de programmering aangepast. Vooral rond Koningsdag en Bevrijdingsdag werden de feestelijkheden naar de online wereld verplaatst. Hoe hebben onze mediakenners deze dagen beleefd? Roos Schlikker: “Ik vond deze dodenherdenking de indrukwekkendste die ik ooit heb gezien”. Het zijn bij uitstek dagen waarop mensen elkaar opzoeken om het samen te vieren. Kan online die rol overnemen? Zit er nog een verschil tussen de beleving van vieren en herdenken? Is herdenken gemakkelijker alleen?

Aan tafel zitten Roos Schlikker, Elger van der Wel en Spraakmaker John de Wolf.

Van der Wel wil het hebben over hoe de journalistieke focus verschuift tijdens de coronacrisis. Wat valt hem op? We zien het bijvoorbeeld in de Volkskrant vanmorgen, Willem Feenstra schreef voor die krant zeven weken lang vanuit het Amphia Ziekenhuis in Breda. Is dit een logisch moment om te stoppen?

Het mediamoment van Schlikker gaat over de theaterwereld. Vandaag in het nieuws dat een derde van de theaterzalen denkt ten onder te gaan als er niks gebeurt. Welke initiatieven ziet zij ontstaan?

En we hebben het over het protest gisteren. Actievoerders tegen de lockdown, maar ook tegen 5G en de mainstream media, lieten gisteren luidruchtig van zich horen in onder meer Den Haag en Utrecht. Waar we bij de boeren vooraf wisten dat ze gingen demonstreren blijft deze groep veel onzichtbaarder, ook voor de media. Van der Wel: “Ze hebben het goed verborgen weten te houden, terwijl ik denk: als je wil protesteren wil je toch aandacht en kondig je het aan?”. Waarom is de demonstratie niet aangekondigd? De demonstranten wantrouwen journalisten. Hoe ga je hier als media mee om? Volgens van der Wel moet je vooral duidelijk onderscheid maken tussen meningen en feiten.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1