Gaat de burgemeester van Manchester zorgen voor een politiek aardverschuiving in het VK?

De Britse premier is eigenlijk vanaf dag één al impopulair. Maar sinds de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen april, waarbij zijn Labour-partij "fantastisch verloren" heeft, is zijn positie verder gaan wankelen, vertelt Van Bekhoven. "De verliezen waren enorm, ook in districten die normaal gesproken Labour stemmen. De druk vanuit de eigen partij en fractie op hem is alleen maar groter geworden." Het doet de vraag rijzen hoe het Starmers partij dan tijdens de landelijke verkiezingen, die in 2029 moeten plaatsvinden, zal vergaan. 

King of the North

Er gaan dan ook veel Labour-stemmen op om Starmer nu alvast te vervangen, zodat ze tegen de tijd van de landelijke verkiezingen er beter voor staan. In Greater Manchester wordt de 'King of the North', wat Burnhams bijnaam is geworden, naar voren geschoven. Dat gebied doet het "economisch heel goed", weet Van Bekhoven. Kortom, Burnham is daar ongelooflijk populair. 

Premierschap 

De burgemeester doet nu een gooi naar Kamerlidmaatschap, wat in het Britse bestel nodig is voordat hij ook maar kan denken aan het premierschap. "Als Burnham volgende week het nieuwe Britse Kamerlid is, moet hij proberen om Starmer zo ver te krijgen, zonder verkiezingen binnen de partij, dat hij aftreedt. Maar daar is geen sprake van, zegt Starmer", verduidelijkt Van Bekhoven. 

Reform UK

Burnham is natuurlijk niet de enige die al zinspeelt op de volgende verkiezingen. Nigel Farage en zijn partij Reform UK doen het ook goed in de peilingen. Wat Burnham mee heeft zitten, is dat de regio waar hij burgemeester is en Kamerlid voor wil worden over het algemeen conservatief is, voor Brexit heeft gestemd en niet dol is op de Labour-partij. Zijn populariteit daar kan dus overslaan op andere regio's waar partijen als Reform UK het goed doen. 

Immigratie

Farage en zijn partij hebben nogal strenge voorstellen als het op immigratie aankomt. En dat terwijl er "eindelijk grip" is op migranten in het Verenigd Koninkrijk, zegt Van Bekhoven. Waar er in 2023 nog 1 miljoen migranten die kant op kwamen, is dat inmiddels 171 duizend per jaar. "Dat kwam door beleid, zoals het zo moeilijk mogelijk maken voor studenten om er te komen studeren, anderen moesten een bepaalde hoogte bereiken in hun inkomen", legt de correspondent uit. "Maar de Britten willen nog steeds van migranten af."

Restore UK

Naast Reform UK is er een nog rechterse partij bij gekomen, namelijk Restore UK van Rupert Lowe. Lowe zat eerst bij de partij van Farage, maar de mannen kregen ruzie en toen heeft Lowe een eigen partij opgericht. "Als Burnham wint, is dat dankzij Lowe, omdat hij rechts echt heeft verdeeld", stelt Van Bekhoven. 

Alternatief kiesstelsel

Mocht het Burnham lukken om Starmer nu al te laten aftreden, kan hij de zesde premier in 10 jaar tijd worden voor het VK. Van Bekhoven meldt dat daardoor ook stemmen opgaan om het Britse kiesstelsel over te wijzigen, aangezien het "van binnenuit" wordt "uitgehold." "Ze zijn er niet meer trots op", aldus de correspondent. "Voor steeds meer partijen, vooral de grote, is het niet meer in hun eigen belang om dit stelsel hoog te houden en zijn geïnteresseerd in een alternatief kiessysteem." En dat zou pas echt voor een politieke aardverschuiving zorgen in Groot-Brittannië.