Kees van der Staaij: 'Zélfs voor de kaaskorst heeft Nederland een regelboek'

"Sinds 1 april zijn er nieuwe regels voor het plastic laagje over de kaasrand in het leven geroepen", begint Van der Staaij in Sven op 1. "Om het simpeler te maken. Uiteindelijk ligt er een enorme lijst met regels over welke stoffen er allemaal in moeten zitten. Je zou zeggen: zeg gewoon dat het veilig moet zijn. Maar wat blijkt? De producent en consument moeten wel weten waar ze aan toe zijn. De handhaver moet er ook grip op hebben. Maar ondertussen moeten we ook weer innovatie toestaan, want stel dat er een composteerbare kaaskorst wordt bedacht, dan moet dat ook mogelijk zijn. Dan heb je ook nog Europese regels; we kunnen niet zomaar in ons eentje afspraken schrappen."

Kortom: zelfs op het gebied van kaas zijn de bomen door het bos niet meer te zien. "Op dit niveau alleen al zie je hoe moeilijk ons leven is geworden. Het werkt ook niet om simpelweg wat wetten te schrappen, want als je gaat schrappen, krijg je weer een heel nieuw gedoe."

'Haal niet zomaar wat regels weg'

De overheid wil regels en wetgeving sinds jaar en dag versimpelen, ziet de SGP'er. "Mensen doen hun best. Aan goede wil en procedures geen gebrek, maar het is erger geworden." Hij omschrijft het als een woud "waarin gesnoeid moet worden". "Met de beste bedoelingen zijn er allemaal plantjes (regels) in het woud gezet, er zijn mooie bomen aangeplant, maar zoals het gaat in de natuur: er groeit wat onkruid, er komen nieuwe takken en scheuten bij. Na verloop van tijd is de hele boel dichtgegroeid."

Het heeft volgens Van der Staaij geen zin om rigoureus en grootschalig te werk te gaan. "Ga eens kijken, perk voor perk, stukje voor stukje. Breng in beeld: hoe kunnen we het eenvoudiger maken? Haal niet zomaar wat regels weg. Dat klinkt allemaal daadkrachtig, maar ik geloof niet dat het echt veel oplost. Het moet grondiger gedaan worden."

Slagvaardige overheid

VVD'er Eric van der Burg is aangesteld als staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid. Hij moet zorgen voor minder regeldruk. Hij is onder andere deel van de Ministeriële Taskforce Slagvaardige Overheid (TSOv). Deze moet voorstellen doen om de overheid eenvoudiger, sneller en beter uitvoerbaar te maken, onder meer door minder bureaucratie, betere dienstverlening en een betere samenwerking tussen beleid en uitvoering.

Van der Staaij denkt niet dat de problemen hiermee zijn opgelost. Hij zegt: "Ergens hoort het bij de bureaucratie: als we nou maar taakgroepen hebben en vereenvoudigingswetten gaan organiseren, komt het allemaal wel goed. Het is heel waardevol dat een aantal mensen de verantwoordelijkheid neemt, maar om bij mijn beeld van de verwilderde tuin te blijven: als we alleen extra tuinmannen aanstellen en zeggen dat ze het nu echt moeten oplossen, los je het probleem niet echt op."

De SGP'er gelooft erin om met een lange adem aan de slag te gaan. "Bij bepaalde domeinen. En niet te zeggen: alles moet tegelijk." Hij noemt het Nederlandse toeslagenstelsel als voorbeeld. "In Nederland moeten we 20 miljard herverdelen over zo'n tien miljoen mensen. Daarmee is al duidelijk dat het te ingewikkeld en te groot is. Dat is typisch een domein waar je met vereenvoudiging moet komen. Daar worden al stappen gezet."