Minister Brekelmans: Trump hoeft woorden niet terug te nemen

Trump, die eerder zei Groenland desnoods met militair ingrijpen te willen innemen, kondigde afgelopen weekeinde extra importheffingen aan op producten uit acht Europese landen die Denemarken steunen. Daar behoort ook Nederland toe. Als de Verenigde Staten Groenland niet mogen inlijven, wil hij de heffing per 1 juni verhogen tot 25 procent, bovenop de bestaande Amerikaanse importheffing van 15 procent op de meeste EU-goederen.

Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel waarschuwde in Goedemorgen Nederland dat Europese bondgenoten zullen terugslaan als dat nodig is. "Als Europa en de EU moeten we natuurlijk niet over ons heen laten lopen", onderschrijft Brekelmans bij Sven Kockelmann. "Richting de president moeten we duidelijk maken dat als hij deze tarieven instelt, dat ook voor de Amerikanen met kosten gepaard gaat en wij met een reactie zullen komen."

Tegelijkertijd pleit Brekelmans voor voorzichtigheid. "Aan de andere kant willen we ook uit een negatieve spiraal blijven. Als wij escaleren met hogere tarieven en handelsmaatregelen, is dat niet in het belang van ons en van de VS. We moeten een balans vinden tussen niet over ons heen laten lopen enerzijds en anderzijds geen voeding geven aan escalatie."

Begrip voor sms'je Rutte

Brekelmans begrijpt het bericht van NAVO-topman Mark Rutte aan Trump, dat vandaag openbaar werd gemaakt door de president. Daarin laat Rutte weten zijn mediaoptredens tijdens het World Economic Forum in Davos te gebruiken om aandacht te vragen voor het werk van Trump in Syrië, Gaza en Oekraïne. "Ik zie het als effectieve omgang met deze Amerikaanse president", zegt Brekelmans.

GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver uitte via Instagram juist kritiek op Rutte. In een parodie op het bericht stelt hij dat een ander antwoord nodig is op Trumps dreigementen rond Groenland. "Het enige dat werkt tegenover Trumps chantagepolitiek is je rug recht houden. Dat moeten we nu in Europa doen. Doe je mee?" Hij sloot af met: "Yours, Jesse."

Brekelmans stoort zich aan het bericht van Klaver. "Wat we van de secretaris-generaal mogen verwachten, is dat hij de veiligheid van het bondgenootschap en van de individuele bondgenoten voorop stelt en dat hij doet wat nodig is om iedereen daarbij op één lijn te krijgen, om al die kikkers in de NAVO-kruiwagen te houden. Welke woorden hij daarvoor gebruikt en of hij complimenten uitdeelt, vind ik niet eens van secundair belang, ik vind het niet zo belangrijk."

Volgens Brekelmans houdt Rutte zijn rug recht. "Hij is gecommitteerd om een uitweg te vinden. Dat is ook zijn rol: ervoor zorgen dat iedereen bij elkaar wordt gebracht. Het voelt feilloos aan dat het in ons belang is om niet met harde woorden terug te spreken naar Trump."

Tegen Klaver zegt hij: "Het allermakkelijkste is een boze tweet sturen, dat kan iedereen. Dat kan binnen een minuut. Wat wij aan het doen zijn, is een bondgenootschap, essentieel voor onze veiligheid, bij elkaar houden en een president die we daar nodig voor hebben, ook op dat spoor krijgen. Dat is veel moeilijker dan een stoere tweet."

'We moeten samen een uitweg vinden'

Brekelmans benadrukt dat Europa "niet het principe van soevereiniteit en zelfbeschikking overboord kan gooien. Dat is fundamenteel voor waarom wij als Europa sinds de Tweede Wereldoorlog leven. Vandaar dat we er met z’n allen zo hard aan werken om ervoor te zorgen dat dat principe niet door de Amerikanen wordt geschonden."

Wat Brekelmans betreft hoeft Trump niet terug te komen op zijn woorden. "We moeten samen een uitweg vinden", aldus de bewindsman. Op de vraag of Trump daarvoor niet zijn woorden moet terugnemen, zegt hij: "Of zijn woorden moeten net anders geïnterpreteerd en ingevuld worden, zodat dat principe niet wordt geschonden. Ik denk dat we een soepele uitweg moeten vinden waarbij niemand gezichtsverlies lijdt. Dat is het belangrijkste."

Steeds meer Amerikaanse senatoren spreken zich kritisch uit over mogelijke handelstarieven voor Europese landen. "Ik vind het goed dat zij zich uitspreken, zoals dat hoort in een democratie", reageert Brekelmans. "Ik heb ook veel Amerikaanse bedrijven gezien die hebben gezegd: een tarievenoorlog, of zelfs handelsoorlog, is niet in ons belang. Ik hoop dat dat soort signalen ertoe leiden dat de Amerikaanse president zal denken: ik kan beter op gezamenlijk pad komen met de Europeanen."

Als de tarieven er toch komen, zal Europa reageren, aldus Brekelmans. "We laten ons niet over ons heenlopen. Maar we moeten ook niet op een manier dreigen die alles escaleert. Alle aandacht is erop gericht om die tarieven van tafel te krijgen en om een gezamenlijk pad te vinden."