Chan Santokhi, overleden oud-president Suriname, deed 'geen water bij de wijn'

Santokhi werd in 1959 geboren in Suriname, en was tot 1982 student aan de Nederlandse politieacademie in Apeldoorn. Na zijn afstuderen keerde hij terug naar Suriname, tijdens de militaire dictatuur van Desi Bouterse en een half jaar na de Decembermoorden. Opmerkelijk, volgens Mathoera, die 42 jaar met Santhoki heeft samengewerkt in verschillende functies. "Velen zijn niet teruggekomen, maar hij kwam wel terug. Hij was een echte patriot en hield enorm van Suriname. Dat zie je in de bezieling waarmee hij zich heeft ingezet voor Suriname vanuit elke positie die hij heeft bekleed."  

Onderzoek Decembermoorden

Santhoki was onder meer hoofd van de landelijke recherche, commissaris van de politie en hoofd van de justitiële dienst van het Korps Politie Suriname. Een "no nonsense persoon", beschrijft Mathoera hem. "Iemand die criminaliteit heel hard aanpakte en veiligheid terugbracht."  

"Tijdens de militaire periode (1980–1987 en 1990–1991) was er heel weinig geïnvesteerd in de politie in Suriname. De instituten waren helemaal verzwakt. Hij heeft zich ingezet om de justitiële keten te versterken." Santhokhi nam ook onverschrokken de leiding in het onderzoek naar de Decembermoorden gepleegd onder Bouterse. “Hij was een voorvechter van mensenrechten, en dankzij hem is het onderzoek ook afgerond.” 

In 2005 werd Santokhi Minister van Justitie en Politie. Mathoera vertelt dat aan het begin van zijn termijn in de opiniepeilingen veiligheid op nummer één stond. "Dat wilde het volk opgelost", vertelt ze. Santokhi "putte de begroting helemaal uit. Dat gebeurde daarvoor nauwelijks. Zo heeft hij aanmerkelijk bijgedragen aan het verhogen van de veiligheid in Suriname."

President in een roerige tijd 

In 2020 versloeg Santokhi Desi Bouterse bij de verkiezingen, en werd hij president. "Een heel roerige tijd", volgens Mathoera. "De economische situatie was heel slecht. Er was een enorme crisis." Het begrotingstekort moest worden teruggedrongen, en uiteindelijk ging Santokhi ondanks heftige protesten en kritiek in zee met het IMF. Het leidde tot ingrijpende bezuinigingen. "Hij werkte niet voor de nieuwe verkiezingen, maar voor de nieuwe generatie", zegt Mathoera daarover. 

In 2025 verloor Santokhi de verkiezingen van de NDP, de partij van de inmiddels overleden Desi Bouterse. Een enorme teleurstelling voor hem en de rest van de partij. "We hebben heel hard gewerkt om instituten te versterken en zaken op te bouwen. En dan komt er een nieuwe regerering en zie je weer dat de stappen achteruitgaan", aldus Mathoera. Maar uiteindelijk moest en ging bij Santokhi de knop om. "Zijn instelling werd: laat de coalitie de ruimte krijgen om te regeren, en we hopen op het beste voor Suriname."  

Geen water bij de wijn

Wat Mathoera altijd bij zal blijven is Santokhi’s visie op landsbelang en veiligheid: "Ik hou van een glaasje wijn', zei hij dan, 'en ik drink ook een glaasje wijn. Maar ik doe geen water bij mijn wijn wat betreft mijn land en haar veiligheid, bestuur, democratie en rechtstaat." Chan Santokhi is op 30 maart op 67-jarige leeftijd overleden.