President Rekenkamer oordeelt fel over minister Van Weel: 'Met halve feiten wordt een uitkomst gebagatelliseerd'

Duizenden aangiften en meldingen zijn in 2024 niet behandeld of snel terzijde geschoven vanwege een capaciteitstekort bij de politie. Afgelopen zomer stelde Van Weel tijdens een debat in de Tweede Kamer dat het voor een groot deel om meldingen gaat. In werkelijkheid is dat volgens de Rekenkamer bij slechts 10 procent het geval. Ook de uitleg die de minister later over de cijfers gaf, vinden de rekenaars onvoldoende.

Tijdens een wetgevingsoverleg in juni zei Van Weel tegen de Tweede Kamer dat het grotendeels om meldingen zonder enig aanknopingspunt voor de opsporing ging. Daarmee schetste hij volgens de Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer een "onjuist beeld". Het verkeerd informeren van de Tweede Kamer heeft bewindspersonen in het verleden vaker in de problemen gebracht.

Duisenberg: "Met halve feiten wordt een uitkomst gebagatelliseerd. Wij hebben aangegeven in een onderzoek dat we eerder hebben gedaan naar de prioritering van de opsporing bij de politie dat heel veel aangiften niet worden behandeld. Dat zijn ook aangiften in de hoge risicoklasse."

Er is een verschil tussen aangiften en meldingen, benadrukt de president van de Rekenkamer. "Een klein deel zijn meldingen. Van Weel haalt specifiek de meldingen eruit en zegt: ach, het valt wel mee. Maar qua aangiften valt het helemaal niet mee. Als je gewoon kijkt naar de hele groep, is het aantal aangiften dat niet wordt behandeld gewoon groot."

"Met een halve waarheid wordt een discussie geframed. Ik denk dat dat niet correct is", aldus Duisenberg. "Het gaat hier gewoon om aangiften. Ook dit gaat om resultaten die de overheid moet bereiken, om te doen wat je belooft. Veiligheid is ook afhankelijk van of hoogrisicomisdaad wordt aangepakt of niet. Wat je belofte is aan de samenleving, moet je leveren."

'We doen dit liever niet'

Later nuanceerde Van Weel zijn woorden in een halfjaarbericht van de politie, maar ook toen ging de minister volgens de rekenaars de fout in. Bij zijn uitleg gebruikte hij als voorbeeld de 200 zedenzaken die niet zijn opgepakt. "Wij verbazen ons dat de minister het beeld van deze kleine groep zedenzaken gebruikt om een beeld van alle 10.000 aangiften van ernstige, niet-opgevolgde misdrijven te schetsen", aldus de Rekenkamer.

Duisenberg "vindt het jammer" dat stevige teksten over het optreden van de minister volgens hem nodig zijn. "We doen dit ook liever niet. Het feit dat we het hier opschrijven, betekent dat we het achter de schermen hebben geprobeerd dit gecorrigeerd te krijgen. Dat is niet gelukt. Dan voelen wij ons verplicht om dat transparant te melden, dat de situatie zo is. We vinden dat de Kamer de minister hierop zou moeten bevragen."

De kritiek staat in de doorlichting van de Rekenkamer van de begroting die het kabinet met Prinsjesdag heeft gepresenteerd. Volgens de Rekenkamer zijn duidelijke keuzes nodig om de overheid minder geld te laten kosten. Die keuzes ontbreken echter in de begrotingen die het kabinet-Jetten voorstelt, staat in de brief.