Dit is de duistere filosofie achter de like-knop

De like-knop werd rond 2011 geïntroduceerd. Voor die tijd waren sociale media heel anders, zegt Sheikh, die veel weet over de filosofieën achter techbedrijven. "Je ging online, dan zag je allemaal berichten die mensen hadden geplaatst. Je las er drie of vier en dan ging je weer wat anders doen." Door de like-knop werden de sociale media verslavend: "Plotseling was het niet meer gewoon een bericht, maar een bericht met zoveel likes. Dat móet ik lezen." Of andersom: als je zelf een bericht plaatst dat weinig likes krijgt, probeer je nóg betere berichten te plaatsen.

Deze dynamiek is gebaseerd op de werken van de Frans-Amerikaanse filosoof René Girard, die stelde dat 'mimetische energie' een mens voortdrijft. Dit houdt in dat we elkaar zoveel mogelijk na proberen te doen en erkenning willen krijgen van elkaar.

Techondernemer Peter Thiel, die in het bestuur van Facebook zat, is bewonderaar van Girard. Hij paste de ideeën van de filosoof toe op het platform. De like-knop is een absolute exponent van de mimetische energie, zegt Sheikh: "Hij dacht: gebruik die energie van vergelijken, van elkaar scores geven. Dat maakt mensen verslaafd en aangetrokken tot die platformen."

Zondebokmechanisme

Een ander belangrijk concept van Girard is het zondebokmechanisme. Om geweld te voorkomen, kiezen mensen een zondebok waarop zij al hun woede kunnen projecteren. Iedereen die wel eens iets op sociale media doet, weet dat ook daar het zondebokmechanisme een grote rol kan spelen. "De platforms zijn gebouwd om dit soort dingen uit te vergroten", vertelt Sheikh. "Het is één grote jaloeziemachine. En het is een gigantische aanslag op ons welzijn."