'We moeten ons oog op de klimaatbal houden'

Er was een moment, eerder deze week, dat ik echt geen idee had of ik vandaag wel uw vroege columnist van dienst zou kunnen zijn. Milieudefensie zat achter me aan om de hut te komen runnen, geheel onverwachts kwam Tata Steel daar nog eens overheen met een verdomd interessante positie op het gebied van duurzaamheid en communicatie – eigenlijk precies wat ik op deze plek al jaren doe – en toen kreeg ik ook nog een onbekend nummer uit Amsterdam-Zuidoost op mijn phonedisplay, dat bleek de technisch directeur van Ajax te zijn. Of ik wellicht wilde overwegen als hoofdtrainer of looptrainer of spitsentrainer of mental coach desnoods. Ik hoor u denken: maar jij weet toch helemaal niks van voetbal? En dat klopt eigenlijk wel, maar dat vonden ze rond de Arena vooralsnog niet zo’n probleem.

Afijn, alle verzoeken en aanbiedingen afgewimpeld, en dus gewoon op mijn post, nu, hier. Om u te vertellen dat ik anderhalve week geleden examen heb gedaan. Niet voor een rijbewijs, om eens wat te noemen – een zucht van verlichting is hoorbaar op alle Nederlandse snelwegen – maar het Nationale Klimaatexamen. Sterker nog, de afsluiting daarvan. In de maanden hiervoor hebben velen dat examen afgelegd, niet specifiek om een voldoende of zelfs een glimmend diploma binnen te slepen, nee, om je (nog) wat meer te verdiepen in allerlei zaken en feiten en mogelijkheden aangaande dat klimaat.

Want terwijl de politiek dieper en dieper verdwijnt in het zompige konijnenhol van asielstromen, Nederlanderschap, remigratie en ander extreemrechts gedachtengoed, is het van groter belang dan ooit ons oog op de klimaatbal te houden dan ooit. Terwijl in Amerika alles dat maar raakt aan klimaatbeleid, klimaatonderzoek en natuurbehoud op misdadige wijze wordt vernietigd – ja, misdadig, tegen de huidige en vooral de toekomstige bewoners van deze planeet; ik hoop nog tijdens mijn columnschap op deze plek de eerste serieuze strafzaken wegens ecocide mee te maken, tegen de politici, de leiders, de leugenaars, de fossiele CEOs en de energieslurpende techbro’s. Afijn, terwijl Amerika dat doet, terwijl de Nederlandse regering geen enkele urgentie lijkt te voelen, moet het denk ik komen van burgers who give a fuck, van ondernemers die handelen vanuit oprechte betrokkenheid en duurzaamheid, van mensen die zich informeren, en hun handelen en keuzes daarna aanpassen. Op welke schaal dan ook.

En om dat allemaal een beetje te ondersteunen mocht ik me aansluiten bij de groep die het afsluitende Klimaatexamen ging maken. Op een zonovergoten pleintje naast Den Haag CS, waar de wind dusdanig vrij spel had dat menig deelnemer zijn examenopgaven al richting Haagse Bos zag waaien voordat één antwoord was gegeven.

Mijn eerste shock kwam toen ik des ochtends de mail las met informatie, met daarin de zin 'vergeet niet een geodriehoek mee te nemen'. Er stond ook nog iets over een leesbril, maar daar las ik overheen.

Een geodriehoek?!

Het is ruwweg teruggerekend bijna 50 jaar geleden dat ik zo’n ding voor het laatst nodig had, althans bij me had. Mijn wiskunde-proefwerken waren geen hoogtepunten in mijn verder glanzende schoolcarrière, meer wil ik er niet over zeggen.

Mijn vrouw had niet alleen een geodriehoek, maar wist ook waar ie lag, dus ik was er helemaal klaar voor. Zeker nadat Christine Teunissen van de PvdD en Suzanne Kröger van PRO me succes hadden gewenst. 

We werden langs historie van klimaatverandering geleid, broeikasgassen, extreem weer, klimaatrechtvaardigheid ten opzichte van het mondiale zuiden, biodiversiteit, adaptie, en hoe onze keuzes, nu, elke dag weer, invloed kunnen hebben op hoe de planeet er over een jaar of een decennium uitziet. De bonusvragen, jazeker, gingen over elektrische auto’s, klimaatschade aan de wereldeconomie en de schijf van vijf. Op dat moment kwam Caroline van der Plas de hoek om met een grote schaal bruin fruit voor alle deelnemers. Bruin fruit zijn kroketten en bitterballen. En ik heb dat beeld verzonnen, maar het kunnen gebeuren. En dan was het waar geweest.

Ik moet nog gaan checken hoeveel van de vragen ik goed had, en waarom ik 50 minuten een geodriehoek klaar had liggen, maar die nooit gebruikt heb. Het kan dus heel goed zijn dat ik een of twee vragen, met grafieken vooral, niet helemaal begrepen heb.

Ik sloot het inspirerende samenzijn af met een kort eerbetoon aan Marjan Minnesma, en een gedicht dat ik vorig jaar schreef met als terugkerende regel Wees een ecoïst. 

Waarmee ik bedoel: maak keuzes die goed zijn, voor planeet en klimaat, praat erover met zoveel mogelijk mensen, wees betrokken. En ga nooit van huis zonder geodriehoek. 

Prettige zondag.