Joost Oomen: 'Uit de kast komen is bijna een politieke daad'

Het is vandaag Paarse Vrijdag en ik moet denken aan mijn eigen middelbare school. Om precies te zijn aan mijn enige middelbare schoolvriend die openlijk homoseksueel was, een langere, magerdere jongen dan ik. Het was een heerlijk Friese, ietwat onaangepaste kerel, ik weet nog dat we samen een spreekbeurt gaven en dat hij midden in een verhaal van mij op volle oorlogssterkte zijn neus in een katoenen zakdoek snoot. Ik weet nog dat hij uit de kast kwam, op een feest in een Friese garage, tussen de daar gestalde fietsen en met het zoemende geluid van de vrieskist op de achtergrond. Dat hij kort daarna op date ging, met een jongen van de andere middelbare school in Sneek, waarvan ook gezegd werd dat hij daar de enige homo was. Ik weet nog dat de date niet een enorm succes werd, en dat dat voornamelijk kwam door de locatie. De eerste date ging naar de mummies van Wieuwerd, vier gebalsemde lijken in een middeleeuwse grafkelder. Ik weet het natuurlijk niet zeker, maar ik kan mij zo voorstellen dat hij ook daar in die echoënde kelder zijn neus in die zakdoek snoot.

Om je neus in een katoenen zakdoek te snuiten, moet je buitengewoon dapper zijn, zeker wanneer dat voor een klaslokaal vol pubers gebeurt. En blijkbaar moet je ook buitengewoon dapper zijn om in het Sneek van de vroege jaren 2000 uit de kast te komen, want het is onmogelijk dat mijn klasgenoot de enige queer was op die hele middelbare school. Grofweg 20 procent van de bevolking is queer en op een klas van dertig leerlingen moeten er dus naast mijn vriend nog vijf mensen zijn geweest met homoseksuele gevoelens. Geen idee wie dat waren. Dat neem ik mijzelf kwalijk. Ook heb ik in die tijd nooit nagedacht over klasgenoten die zich misschien niet thuis voelden bij het brullen over lekkere wijven boven een bak patat shoarma. Natuurlijk, mijn vriendengroep en ik waren goed opgevoed, dus we reageerden opgetogen toen onze klasgenoot uit de kast kwam. Maar daarna gingen we gewoon weer verder met de dag, gewoon weer verder met 'normaal' doen, gewoon weer verder met mokkels.nl afstruinen. Zonder ook maar één moment stil te staan of we onze omgeving misschien ietsje minder heteronormatief konden maken. Iets meer ruimte konden bieden voor een zakdoek van katoen.

En ik zou zo graag willen zeggen, gelukkig is nu alles beter. Maar dat kan ik niet zeggen, want dat is totaal niet zo. De homo-acceptatie onder jongeren neemt af in plaats van toe, LHBTIQ+-jongeren voelen zich onveiliger op school dan eerder, Paarse vrijdagen worden in het halfgeniep of helemaal geniep gevierd. Op het nieuws is om de dag wel weer een bericht van een gemeente die de regenboogvlag laat strijken, van de scholen zelf komen berichten over queer-leerlingen die bekogeld worden, van maatschappijleer-lessen die verstoord worden omdat het die dag over homorechten zou gaan. Mocht je toch uit de kast, dan is dat bijna een politieke daad, koren op de molen van moslim-hatende partijen. Dus blijf maar lekker in de kast, openlijk je liefde uiten komt later nog. Heel Nederland lijkt verdomme wel Sneek in de vroege jaren 2000. En ik kan je vertellen, dat is een afschuwelijke plek.

Heel Nederland is verkouden. Dus draag ik vandaag geen paarse kleren, ik draag een paarse zakdoek, een schone. Die wil ik in alle openheid kunnen snuiten. Om middeleeuwse mummies weg te blazen, om dapperheid te verwelkomtrompetteren. Om te helpen de middelbare school voor iedereen gelijk te maken. Om te zorgen dat die voor iedereen even verschrikkelijk wordt.