Met behulp van ontlasting voedsel kweken in de ruimte

Deze week vindt het grootste ruimtevaartcongres ter wereld plaats genaamd het Internationale Astronautische Congres (IAC). Het thema van dit jaar luidt 'The World Needs More Space'. Dat klinkt als een uitbreiding van de activiteiten van mensen in de ruimte. Maar om écht lange tijd op zo'n basis te verblijven, moet de voedselvoorziening op orde zijn. "Het kost volgens mij een miljoen euro per kilogram om iets naar de maan te brengen", zegt onderzoeker ruimtelandbouw Wieger Wamelink. "Je kan niet de hele tijd voedsel heen en weer blijven brengen. Het afval stapelt zich ook op. De enige echte oplossing is om eigen voedsel te telen." 

Aardse omstandigheden nabootsen

Zo makkelijk is dat nog niet. "Op de maan heb je geen lucht: het is óf heel koud óf heel warm", legt Wamelink uit. Het gaat dan om 200 graden boven óf onder nul. "En je hebt kosmische straling die gevaarlijk is voor planten. Dus het moet binnen", vertelt hij. In de praktijk betekent dat dat er een soort kas onder de grond wordt gebouwd. Daarin moeten de aardse omstandigheden, zoals luchtdruk en temperatuur, worden nagebootst om de planten te beschermen. 

Wamelink onderzoekt hoe de bodems op de maan en op Mars gebruikt kunnen worden om gewassen te verbouwen. Vooralsnog werkt hij met nagemaakte bodems. "Van Mars hebben we niet hier op aarde en van de maan krijg ik niet, dat is nog te kostbaar", vertelt hij. "Dus we hebben nagemaakte bodems en we kijken of je daar groenten in kan laten groeien." De bodems zijn nagemaakt uit woestijnen en vulkanen. "Het is heel erg dood materiaal en het lijkt heel erg op wat je op de maan en op Mars vindt." Voor de maan is dat volgens Wamelink redelijk eenvoudig na te bootsen. "De gangbare theorie is dat de maan ooit ontstaan is uit de aarde." 

Ontlasting als mest

Vanuit die bodems wordt vervolgens onderzocht hoe gewassen kunnen worden verbouwd. "Er is niks, dus alles moet gerecycled worden", vertelt Wamelink. Dat betekent dat zelfs ontlasting onderdeel wordt van de voedselcyclus. "De menselijke poep hebben we gefermenteerd om alle bacteriën dood te maken en dat gebruiken wij onder andere als meststof", vertelt hij. Ook urine kan op een vergelijkbare manier worden ingezet. Hoewel het misschien wat onsmakelijk klinkt, is het wel een vindingrijke én noodzakelijke oplossing.