Hoe staat het met de seksuele gezondheid van jongeren?

Nieuw onderzoek van het CBS bevestigt opnieuw dat steeds minder jonge vrouwen de pil slikken. Ondertussen daalt het condoomgebruik onder jongeren én mannen laten zich minder vaak testen op soa's. Door de aids epidemie in de jaren '80 werd het gebruik van een condoom een standaard. Mensen wilden simpelweg geen risico lopen om ziek te worden. "De jongere generatie heeft die angst minder of niet", zegt Karin van der Velde, expert anticonceptie bij kenniscentrum Rutgers. 

Voorlichting

Toch komen gonorroe en syfilis de afgelopen jaren juist vaker voor. En jaarlijks overlijden nog altijd mensen aan de gevolgen van een hiv-besmetting. Het is dus wel degelijk belangrijk om voorzichtig te zijn. De WHO verweet landen dat ze seksuele voorlichting aan jongeren verwaarlozen. Volgens Van der Velde is dat in Nederland niet het geval. Op scholen is dit nog altijd deel van het curriculum. "Maar het kan altijd beter", zegt ze. Zo ziet ze hoe het niet meer altijd goed aansluit bij de leeftijd. "Tot een jaar of 15 of 16 krijgen ze voorlichting", vertelt ze. Maar jongeren worden steeds later pas seksueel actief. Idealiter krijg je de juiste kennis mee vlak voor je seksueel actief wordt. 

Jongeren van 18 zitten vaak niet meer op de middelbare school waardoor dit moeilijker te coördineren is. Juist daarom wil Rutgers een nieuwe campagne opstarten. Van der Velde benadrukt dat ouders ook met hun kinderen in gesprek moeten blijven. "Ook met hun zonen, niet alleen met hun dochters", zegt ze. "Mannen zijn als het goed is elke dag vruchtbaar. Zij moeten ook zeker die verantwoordelijkheid pakken. Zeker nu vrouwen lijken te neigen naar minder betrouwbare opties." 

Hormonale anticonceptie

Steeds meer vrouwen willen namelijk van de hormonale anticonceptie af. "Het ligt heel genuanceerd. Voor sommige mensen werkt het heel goed en voor sommige mensen minder", zegt Esmée Zwiers. Zij is econoom aan de Universiteit van Amsterdam en heeft onderzoek gedaan naar de anticonceptiepil. Ze vertelt hoe een typische bijwerking is dat de pil de emoties afvlakt. Niet elke vrouw ervaart dit als iets negatiefs, maar dat zijn wel de berichten die online circuleren. "Negativiteitsbias", noemt Van der Velde dit. 

In ieder geval willen steeds meer vrouwen van de hormonen af, wat Zwiers ook terug ziet komen in haar onderzoek. "De angst voor bijwerkingen komt inderdaad veel naar voren." Vrouwen gaan op zoek naar hormoonvrije alternatieven, zoals het meten van de temperatuur. Deze fluctueert gedurende de cyclus, en kan een indicatie geven van hoe vruchtbaar je bent. Maar artsen waarschuwen dat dit geen betrouwbare manier is.

Hormoonvrije alternatieven

Het legt wel een duidelijke ontwikkeling bloot dat vrouwen meer hormoonvrije vormen van anticonceptie willen. "Aan de andere kant lijkt er ook ruimte op de markt voor jonge vrouwen die last hebben van menstruatieklachten wat dan geen hormonale anticonceptie is", legt Zwiers uit. Dat er zo weinig opties zijn, heeft volgens haar een logische verklaring. "Dit is typisch zo'n voorbeeld waarbij je ziet dat de medische wereld achterloopt wat betreft vrouwenzaken. (...) Hopelijk zien we in de komende jaren een verschuiving." 

Woman&More ontwikkelt op dit moment een anticonceptiepil zonder hormonen. De Nieuws BV legde eerder al uit hoe deze pil precies werkt. Naar verwachting duurt het nog een paar jaar voor deze op de markt komt, maar er gebeurt in ieder geval iets om nieuwe anticonceptie te ontwikkelen. Want: "Het houdt niet over aan hormoonvrije alternatieven", zegt Van der Velde. Gelukkig is er nog altijd één goede optie. "In een condoom zitten ook geen hormonen. (...) En het helpt ook tegen soa's."