Bondskanselier Merz wil deeltijdwerk beperken, maar stuit op felle kritiek

Ongeveer 40% van de werkenden in Duitsland werkt deeltijd, in Nederland is dit bijna 50%. "Dat is aan de hoge kant, zeker vergeleken met andere landen", vertelt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. "Maar dat betekent niet meteen dat het slecht is."

Deeltijdwerken geeft namelijk meer flexibiliteit. In veel landen kun je alleen maar kiezen tussen fulltime werken, of helemaal niet werken. "Daaruit blijkt dat veel vrouwen er dan voor kiezen om helemaal niet te werken, omdat in veel landen de zorg van de kinderen en het huishouden nog steeds op de vrouw terechtkomt", aldus Van Mulligen. "Als vrouwen in Nederland niet in deeltijd zouden werken, zou de economische situatie hier vergelijkbaar zijn met die in Duitsland."

Krapte op de arbeidsmarkt

Ons buurland kampt met meerdere economische problemen. "De auto-industrie staat al tijden onder druk, omdat ze te laat de afslag naar hybride auto's heeft gemaakt", zegt Van Mulligen. "Daarnaast heeft Duitsland last van een toenemende vergrijzing die veel harder gaat dan in Nederland én de pensioenleeftijd ligt daar lager. De Duitse economie zucht onder een toenemende krapte op de arbeidsmarkt."

Het klopt dat de economie groeit als mensen meer uren werken, maar dat heet 'domme groei'. "Als je echt harder wil groeien als economie, moet je productiever worden", zegt Van Mulligen. "Bedrijven moeten investeren in technologieën om de arbeidsproductiviteit omhoog te krijgen. Daarmee verdien je meer geld met hetzelfde aantal uren, dat is 'slimme groei'."

Kritiek

Zowel bij andere Duitse partijen als binnen de CDU zelf is er verzet. "Het is een aantasting van de persoonlijke vrijheid en simpelweg een recht wat je mensen afpakt", zegt Van Mulligen. "Het is nog maar de vraag of deze maatregel op termijn iets op gaat leveren." Het kan namelijk ook een averechts effect hebben en ervoor zorgen dat mensen die nu parttime werken, dan maar helemaal stoppen met werken als fulltime niet haalbaar is.

Meer uren werken heeft ook nadelige gevolgen voor de welvaart. "Mensen hebben minder tijd voor andere dingen en moeten bijvoorbeeld hun kinderen vaker naar de kinderopvang sturen, wat ook meer geld kost", aldus Van Mulligen. "Parttime werken is een afweging die je als individu maakt. Als iedereen meer uren zou werken, zijn niet meteen alle problemen opgelost." 

Vergrijzing

De vergrijzing kan je grotendeels opvangen door de pensioenleeftijd te verhogen, net als in Nederland. Maar in veel landen in Europa is dat geen populaire gedachte. "Al jaren is er in Duitsland niks meer gebeurd met de pensioenleeftijd, maar de levensverwachting is wel gestegen", vertelt Van Mulligen. "Het pensioenstelsel is wel heel anders in Duitsland. Daar hebben ze een equivalent op het AOW, maar die is karig. Ook komen aanvullende pensioenen daar maar weinig voor."